സാവിത്ര്യുവാച തദാചമ്യ സകര്പൂരം താംബൂലം ദേഹി ഭക്തിതഃ
സാവിത്രി പറഞ്ഞു: 'ഇപ്പോൾ വായ് കഴുകി, കർപ്പൂരവും താമ്പൂലവും ഭക്തിയോടെ അവളെ കൊടുക്കണം.'
ജാഹ്നവ്യുവാച കാമിന്യാഃ സ്വാമിസൌഭാഗ്യം സുഖം നാതഃ പരം ഭവേത്
ജാഹ്നവി പറഞ്ഞു: 'ഒരു പ്രേമഭരിത സ്ത്രീക്ക് ഭർത്താവിന്റെ സൗഭാഗ്യത്തിൽക്കാൾ വലിയ സന്തോഷം ഇല്ല.'
രതിരുവാച കഥം മമ പ്രാണനാഥോ നിഃസ്വാര്ഥ ഭസ്മസാത്കൃതഃ
രതി പറഞ്ഞു: 'എന്തുകൊണ്ടാണ് എന്റെ പ്രിയഭർത്താവ്, സ്വാർത്ഥമില്ലാതെ, ചാരമായത്?'
ജീവയസി വിഭോ കാമം കാമവ്യാപാരമാത്മനി
'പ്രഭോ, നീ തന്നിൽ തന്നെ കാമദേവനും കാമാനുഭവങ്ങളും വീണ്ടും ഉണർത്തുന്നു.'
ദമ്പതീവിരഹക്ലേശം സര്വം ജ്ഞാത്വാ ദയാനിധേ
ഭർത്താവിനെയും ഭാര്യയെയും വേർപെടുത്തുന്ന ദു:ഖം മുഴുവൻ മനസ്സിലാക്കി, കരുണയുടെ സമുദ്രമായവനേ,
ഇത്യുക്ത്വാ കാമഭസ്മാഥ ദദൌ സാ ഗ്രന്ഥിബംധിതമ് 4.45.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവൾ കാമന്റെ ചാരുകൾ ഒരു കുരുക്കിൽ കെട്ടി നൽകി.
ഹരിസ്തദ്രോദനം ശ്രുത്വാ കരുണാമയസാഗരഃ
അവളുടെ വിലാപം കേട്ടു, കരുണയുടെ സമുദ്രമായ ഹരി,
ദൃഷ്ട്വാ നാരായണം ധര്മം ബ്രഹ്മാണം ച സുരാനപി
നാരായണനെയും ധർമ്മനെയും ബ്രഹ്മാവിനെയും മറ്റുള്ള ദേവന്മാരെയും കണ്ടു.
ശംകരസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ തമുവാച ഹരിഃ സ്വയമ്
ശങ്കരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ഹരി തന്നെ അവനോട് പറഞ്ഞു.
ഊചുര്ദേവ്യോ ബഹുതരം വാക്യം വിനയപൂര്വകമ്
ദേവികൾ വളരെ വിനയത്തോടെ പല വാക്കുകളും പറഞ്ഞു.
ദൃഷ്ട്വാ കാമം രതിസ്തം ച പ്രണനാമ മഹേശ്വരമ്
കാമനെയും രതിയെയും കണ്ടു, അവർ മഹേശ്വരനോട് നമസ്കരിച്ചു.
പ്രണമ്യ ശംകരം കാമഃ സ്തുതിം കൃത്വാ യഥാഗമമ്
ശങ്കരനോട് നമസ്കരിച്ച്, കാമൻ ആചാരപ്രകാരം സ്തുതി അർപ്പിച്ചു.
കാമം സംഭാഷ്യ ദേവാശ്ച യുയുജുശ്ച തമാശിഷമ്
കാമനോട് സംസാരിച്ച്, ദേവന്മാർ അവനു അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകി.
അഥ ശൈലഃ സുരാന്സര്വാന്നാരായണപുരോഗമാന്
അപ്പോൾ പർവ്വതാധിപൻ, നാരായണൻ മുന്നിൽ നിന്ന് നയിച്ച് എല്ലാ ദേവന്മാരോടും കൂടെ,
അഥ ശംഭുര്വാസഗൃഹേ വാമേ സംസ്ഥാപ്യ പാര്വതീമ്
ശംഭു തന്റെ വാസഗൃഹത്തിൽ പാർവതിയെ ഇടതുവശത്ത് ഇരുത്തി.
ഭുക്തവംതം ശിവം തത്ര ദേവമാതാഽദിതിഃ സ്വയമ് 4.45.
അവിടെ ശിവൻ ഭക്ഷണം കഴിച്ചപ്പോൾ, ദേവമാതാവായ അദിതി സ്വയം—
അദിതിരുവാച ദേഹി ശീഘ്രം മമ പ്രീത്യാ ദംപത്യോഃ പ്രീതിപൂര്വകമ്
അദിതി പറഞ്ഞു: ദമ്പതികൾ തമ്മിൽ സ്നേഹത്തോടെ, എന്റെ സന്തോഷത്തിനായി ദയവായി ഉടൻ നൽകൂ.
ശച്യുവാച യോ ബഭ്രാമ ഭുവം മോഹാത്കാലേന പ്രാപ താം സതീമ്
ശചി പറഞ്ഞു: ഭ്രമത്തിൽ ഭൂമിയിൽ അലഞ്ഞു തിരിഞ്ഞവൻ, കാലക്രമേണ ആ സതീയെ നേടി.
അരുംധത്യുവാച വിവിധം ബോധയിത്വേമാം രതിം ച കര്തുമര്ഹസി
അരുന്ധതി പറഞ്ഞു: ഇവളെ പലവിധത്തിൽ ബോധിപ്പിച്ചശേഷം, നീ രതിയോടൊപ്പം ചേരേണ്ടതാണു.
അഹല്യോവാച തേന മേനാ തു മേനേ ത്വാം സുതാമര്പിതുമീശ്വര
അഹല്യ പറഞ്ഞു: അതുകൊണ്ടു മേനാ, ഭഗവനെ, തന്റെ മകളെ നിനക്കു സമർപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചു.
തുലസ്യുവാച കഥം തദാ വസിഷ്ഠശ്ച പ്രഭോ പ്രസ്ഥാപിതോഽധുനാ
തുലസി പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ വസിഷ്ഠനെ, പ്രഭോ, എങ്ങനെ അയച്ചുവിട്ടു?
സ്വാഹോവാച വിവാഹേ വ്യവഹാരോഽസ്തി പുരസ്ത്രീണാം പ്രഗല്ഭതാ
സ്വാഹാ പറഞ്ഞു: വിവാഹത്തിൽ ഒരു ആചാരമുണ്ട്, പഴയ സ്ത്രീകൾക്ക് ധൈര്യവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
രോഹിണ്യുവാച കുരു പാരം സ്വയം കാമീ കാമിനാം കാമസാഗരമ്
രോഹിണി പറഞ്ഞു: പ്രിയപ്പെട്ടവളേ, ഇഷ്ടംകൊണ്ടു പ്രേമത്തിനുള്ള ആഗ്രഹത്തിന്റെ സമുദ്രം നീ തന്നെ കടന്ന് പോകണം.
വസുംധരോവാച യേന തുഷ്ടിര്ഭവേച്ഛംഭോ തത്കര്തുമുചിതം സ്ത്രിയാ
വസുന്ധര പറഞ്ഞു: ശംഭുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നതെന്താണോ, സ്ത്രീക്ക് ചെയ്യേണ്ടത് അതാണ്.
സംജ്ഞോവാച ന ച സ്വസ്വാമിനം ശംഭോ സതീ ജാനാതി സംഗതമ്
സഞ്ജ്ഞ പറഞ്ഞു: ശംഭുവേ, സത്യവ്രതയുള്ള സ്ത്രീക്ക് സ്വന്തം ഭർത്താവിനെക്കാൾ വേറെയാരുമായും ഐക്യം അറിയില്ല.
ശതരൂപോവാച രത്നപ്രദീപം താംബൂലം തല്പം നിര്മായ നിര്ജനേ ।। 4.45.
ശതരൂപ പറഞ്ഞു: രഹസ്യമായിടത്ത് രത്നദീപം, താംബൂലം, കിടക്ക എന്നിവ ഒരുക്കണം.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച നിര്വികാരീ ച ഭഗവാന്യോഗീംദ്രാണാം ഗുരോര്ഗുരുഃ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവാൻ മാറ്റമില്ലാത്തവനും യോഗിമാരുടെ ഗുരുക്കളുടെ ഗുരുവുമാണ്.
ശംകര ഉവാച ജഗതാം മാതരഃ സാധ്വ്യഃ പുത്രേ ചപലതാ കഥമ്
ശംഭു പറഞ്ഞു: ലോകങ്ങളുടെ മാതാക്കളായ സത്യവ്രതകളിലും മക്കളിലും എങ്ങനെ ചഞ്ചലത ഉണ്ടാകാം?
ശംകരസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ലജ്ജിതാഃ സുരയോഷിതഃ
ശംഭുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ദേവീകൾക്ക് ലജ്ജ തോന്നി.
ഭുക്ത്വാ മിഷ്ടാനി ഭഗവാനാചമ്യ ച മുദാഽന്വിതഃ
രുചികരമായ ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, വെള്ളം കഴിച്ച്, ഭഗവാൻ ആനന്ദത്തോടെ നിറഞ്ഞു.