ഹിതമധ്യാത്മസാരം ച ദുഃഖശോകനികൃന്തനമ്
നന്മയുള്ളതും ആത്മാവിന്റെ സാരവും ദുഃഖവും ശോകവും അകറ്റുന്നതുമായ വാക്കുകൾ ഞാൻ പറയും.
തഥാപി ബോധയാമി ത്വാം സര്വജ്ഞം വേധസോ വിധിമ്
എങ്കിലും, സർവ്വജ്ഞനായ സൃഷ്ടികർത്താവേ, ഞാൻ നിന്നെ ഉപദേശിക്കുന്നു.
വ്യവഹാരോഽസ്തി ലോകേഷു സര്വഃ സര്വപരസ്പരമ് .
ലോകങ്ങളിൽ എല്ലാ ജീവികളും തമ്മിൽ പരസ്പരം ഇടപാടുകൾ ഉണ്ട്.
വിഷ്ണുമായാ ബലവതീ ഗുണയുക്തം പ്രബാധതേ
വിഷ്ണുവിന്റെ മായ ശക്തിയുള്ളതും ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നവുമാണ്; അതു എല്ലാം കീഴടക്കുന്നു.
തത്രാതീതേ കുതസ്താനി സുദിനേ ച സമാഗതേ
കഴിഞ്ഞകാലത്തെ ആ കാര്യങ്ങൾ എവിടെയാണ്? നല്ലൊരു ദിവസം വന്നാൽ അവ എവിടെയാണ്?
സര്വാണ്യേതാനി ഗണ്യന്തേ സ്വപ്നാനീവ വിപശ്ചിതഃ 4.43.
ഇവയെല്ലാം ജ്ഞാനികൾ സ്വപ്നങ്ങളായി കണക്കാക്കുന്നു.
ചേതനാം കുരു ഭദ്രം തേ സതീം പ്രാപ്സ്യസി നിശ്ചിതമ്
നിന്റെ ബോധം ഉണർത്തുക; നീ ഉറപ്പായും സതിയെ വീണ്ടും ലഭിക്കും.
തേജഃ സൂര്യം മഹീം ഗന്ധോ തഥാ ത്വാം ച സതീ ശിവ
സൂര്യന്റെ പ്രകാശം, ഭൂമി, സുഗന്ധം, നീയും സതിയും ശിവനേ.
നേത്രാണ്യുന്മീലനം കൃത്വാ ത്രിനേത്രഃ ശ്രൂയതാമിതി കസ്ത്വം തേജഃസ്വരൂപോഽസി ക ഇമേ തവ സന്നിധൌ
കണ്ണുകൾ തുറന്ന് മൂന്നുകണ്ണനായവൻ പറഞ്ഞു: 'ശ്രദ്ധിക്കൂ, നീ ആരാണ്, പ്രകാശസ്വരൂപനായവനേ? നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഇവർ ആരാണ്?'
കിന്നാമ ഭവതശ്ചൈഷാം കാനി നാമാനി കാ സതീ
നിനക്കും ഇവർക്കും എന്തൊക്കെ പേരുകളുണ്ട്? സതി ആരാണ്?
ക്വ യാസ്യസി ക്വ യാസ്യാമി ക്വ ഗച്ഛന്ത ഇമേ വദ
നീ എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്? ഞാൻ എവിടേക്കാണ് പോകേണ്ടത്? ഇവർ എവിടേക്ക് പോകുന്നു? പറയൂ.
നേത്രനീരൈസ്ത്രിനേത്രം തം രുദന്തം പ്രസിഷേച സഃ
അവൻ കരയുമ്പോൾ, തന്റെ മൂന്ന് കണ്ണുകളിൽ നിന്നുള്ള കണ്ണുനീർ കൊണ്ട് അവനെ നനച്ചു.
ബഭൂവ സരസാം ശ്രേഷ്ഠം തീര്ഥം ഭുവനപാവനമ്
അത് ലോകത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതായും, തടാകങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായതായും മാറി.
സ്ഥലം ബഭൂവ തപസാം മുക്തിബീജം തപസ്വിനാമ്
ആ സ്ഥലം തപസ്സിലൂടെ, തപസ്സുകാർക്ക് മോക്ഷത്തിന്റെ വിത്തായി മാറി.
ശൃണ്വതാം സര്വദേവാനാം മുനീനാമൂര്ധ്വരേതസാമ് ശൃണു ശംകര വക്ഷ്യാമി ജ്ഞാനാനംദ സനാതന
എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും ഉത്തമ വ്രതമുള്ള മുനിമാരുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ, ശംകരാ, നീ കേൾക്കൂ, ഞാൻ ജ്ഞാനം, ആനന്ദം, ശാശ്വതത്വം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് പറയും.
ജ്ഞാനം ജ്ഞാനനിധേ ശോകാദ്വിസ്മൃതോഽസി പരാത്പര 4.43.
ജ്ഞാനത്തിന്റെ നിധിയേ, പരമോന്നതനായവനേ, ദുഃഖം മൂലം നീ ജ്ഞാനം മറന്നിരിക്കുന്നു.
സര്വേഷാം പ്രാകൃതാനാം ച തേ ബീജേ സുഖദുഃഖയോഃ
എല്ലാ ജീവികളുടെയും വിത്തിൽ നിന്നാണ് സന്തോഷവും ദുഃഖവും നിനക്കുണ്ടാകുന്നത്.
രാഗ ഐശ്വര്യകാമശ്ച വിദ്വേഷശ്ച നിരന്തരമ്
ആസക്തിയും ഐശ്വര്യലോഭവും, എന്നും ഉള്ള വൈരാഗ്യവും—
ഹതാന്യേതാനി സര്വാണി ഹതേ ബീജേ മഹേശ്വര
മഹേശ്വരാ, വിത്ത് നശിച്ചാൽ ഇതെല്ലാം നശിക്കും.
തത്കര്മ തപസാ സാധ്യം കര്മണാ ച ശുഭാശുഭമ്
ആ പ്രവൃത്തി തപസ്സിലൂടെ സാധ്യമാണ്; നല്ലതും ചീത്തയുമുള്ള പ്രവൃത്തി കൊണ്ടാണ് അത് നടക്കുന്നത്.
സംസര്ഗസാധ്യോ ഽധ്യാസശ്ച സംസര്ഗഃ പുണ്യതോ ഭവേത്
സംഗം കൊണ്ടാണ് ഭ്രമം ഉണ്ടാകുന്നത്; നല്ല പ്രവൃത്തി കൊണ്ടാണ് സംഗം ഉണ്ടാകുന്നത്.
മനഃ ശംഭോ മമാംശശ്ച സര്വേംദ്രിയപുരഃസരമ്
ശംഭോ, മനസും എല്ലായിന്ദ്രിയങ്ങളും ചേർന്ന് എന്റെ ഭാഗമാണ്.
ബ്രഹ്രൈകം മൂര്തിഭേദസ്തു ഗുണഭേദേന സംതതമ്
ബ്രഹ്മം ഒന്നാണ്; ഗുണഭേദം കൊണ്ടാണ് രൂപഭേദം എല്ലായിടത്തും കാണുന്നത്.
മായാശ്രിതോ യഃ സഗുണോ മായാഽതീതശ്ച നിര്ഗുണഃ
മായയിൽ ആശ്രയിക്കുന്നവൻ ഗുണങ്ങളോടെ, മായയെ അതിക്രമിക്കുന്നവൻ ഗുണരഹിതനാണ്.
ഇച്ഛാശക്തിശ്ച പ്രകൃതിര്നിത്യാ സര്വപ്രസൂഃ സദാ
ഇച്ഛാശക്തിയും പ്രകൃതിയും എപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നവയും, എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കുന്നതും ആണു.
കേചിദ്വദന്തി ദ്വിവിധം ബ്രഹ്മ പ്രകൃതിപൂര്വകമ് 4.43.
ചിലർ പറയുന്നു ബ്രഹ്മം രണ്ടുവിധമാണെന്നും, അതിന് മുമ്പിൽ പ്രകൃതിയാണെന്നും.
തസ്മാദ്ഭവതി തൌ ദ്വൌ ച തദ്ബ്രഹ്മ സര്വകാരണമ്
അതിനാൽ ആ രണ്ടും ഉണ്ടാകുന്നു; ആ ബ്രഹ്മം എല്ലാറ്റിനും കാരണമാണ്.
ഇച്ഛാശക്തിശ്ച പ്രകൃതിഃ സര്വശക്തിപ്രസൂഃ .സദാ
ഇച്ഛാശക്തിയും പ്രകൃതിയും എപ്പോഴും എല്ലാ ശക്തികൾക്കും ഉറവിടമാണ്.
സര്വേശ്വരഃ സര്വസാക്ഷീ സര്വത്രാസ്തി ഫലപ്രദഃ
സകലത്തിന്റെയും നാഥനും സാക്ഷിയും എല്ലിടത്തും നിലകൊള്ളുന്നവനും കര്മ്മഫലങ്ങള് നല്കുന്നവനും ആകുന്നു.
നിത്യം വിനാശരഹിതം നശ്വരം പ്രാകൃതം സദാ
അവന് ശാശ്വതനും നശിക്കാത്തവനും ആകുന്നു; നശ്വരമായത് എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രകൃതിയിലുണ്ടാകുന്നതാണ്.