മഹിഷീം ച നൃപസുതാന്കന്യകാനീതിമുത്തമാമ്
രാജ്ഞിയും, രാജകുമാരന്മാരും, രാജകുമാരികളുമെല്ലാം ഉത്തമമായ പെരുമാറ്റം പുലർത്തുന്നവരായിരുന്നു.
സുതാം ദത്ത്വാ ച മുനയേ രക്ഷസ്വ സര്വസംപദമ് 4.41.
മകളെ മുനിക്ക് നൽകി, അവൻ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ എല്ലാ ഐശ്വര്യവും സംരക്ഷിക്കണം.'
രാജാ സര്വാന്പരിത്യജ്യ ജഗാമ തപസേ ശുചാ
രാജാവ് എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, ദുഃഖത്തോടെ തപസ്സിനായി പുറപ്പെട്ടു.
ഗോലോകനാഥം സംസേവ്യ ഗോലോകം ച ജഗാമ ഹ പുത്രവത്പാലയാമാസ പ്രജാഃ സര്വാ മഹീതലേ
ഗോലോകനാഥനെ സേവിച്ച്, അവൻ ഗോലോകത്തിലേക്ക് പോയി; ഭൂമിയിലെ എല്ലാ ജനങ്ങളെയും സ്വന്തം മക്കളെപ്പോലെ സംരക്ഷിച്ചു.
വസിഷ്ഠ ഉവാച കര്മണാ മനസാ വാചാ ലക്ഷ്മീര്നാരായണം യഥാ
വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: കര്മത്തിലും മനസ്സിലും വാക്കിലും ലക്ഷ്മി നാരായണനെ ഭക്തിയോടെ സേവിച്ചു.
ഏകദാ സ്വര്ണദീം സ്നാതും ഗച്ഛംതീം സസ്മിതാം സതീമ്
ഒരു ദിവസം, സ്മിതം ചിരിച്ചും പാവനയുമായ ലക്ഷ്മി സ്വർണ്ണനദിയിൽ കുളിക്കാൻ പോയി.
ചാരുരത്നരഥസ്ഥശ്ച രത്നാലംകാരഭൂഷിതഃ
അവൻ മനോഹരമായ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കാരങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച രഥത്തിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ടിരുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ താം സുന്ദരീം രമ്യാമുവാച മായയാ വിഭുഃ
ആ സുന്ദരിയും ആകർഷകവുമായ സ്ത്രീയെ കണ്ടു, ഭഗവാൻ തന്റെ മായയോടെ അവളോട് സംസാരിച്ചു.
ധര്മ ഉവാച അതീവ യൌവനസ്ഥേ ച കാമിനി സ്ഥിരയൌവനേ
ധർമ്മൻ പറഞ്ഞു: നീ അത്യന്തം യൗവനത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന സുന്ദരിയായ സ്ത്രീയാണു.
ജരാതുരസ്യ വൃദ്ധസ്യ സമീപേ ത്വം ന രാജസേ
വയസ്സായും ക്ഷീണിച്ചവനോടൊപ്പം നീ തിളങ്ങുന്നില്ല.
വിപ്രം തപഃസു നിരതം സത്യജ്ഞം മരണോന്മുഖമ്
ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ, തപസ്സിൽ മുഴുകിയവനും സത്യവാനുമായവൻ, മരണത്തോട് നേരിട്ട് നിൽക്കുന്നു.
പ്രാപ്നോതി സുന്ദരം പുണ്യാത്സൌന്ദര്യം പൂര്വജന്മതഃ
മുൻജന്മത്തിലെ പുണ്യഫലത്തിൽ നിന്നാണ് ഒരാൾക്ക് സൗന്ദര്യവും ആകർഷണവും ലഭിക്കുന്നത്.
സഹസ്രസുന്ദരീകാന്തം കാമശാസ്ത്ര വിശാരദമ്
ആയിരം സുന്ദരിമാരെപ്പോലും ആകർഷകനും, കാമശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനുമാണ് അവൻ.
നിര്ജലേ നിര്ജനേ രമ്യേ ശൈലേശൈലേ നദേനദേ 4.42.
ജലം ഇല്ലാത്ത, ആളില്ലാത്ത മനോഹരമായ സ്ഥലങ്ങളിലും, ഓരോ പർവതത്തിലും ഓരോ നദിക്കരയിലും.
മലയേ ചന്ദനാരണ്യേ ചാരുചന്ദനവായുനാ
മലയപർവ്വതത്തിലെ ചന്ദനവനത്തിൽ, മനോഹരമായ ചന്ദനവായു വീശുമ്പോൾ—
കാമജ്വരേണ ദഗ്ധായാഃ ശാംതിം കര്തുമഹം ക്ഷമഃ
കാമജ്വരത്തിൽ കത്തുന്ന അവളെ ശാന്തിയിലാക്കാൻ ഞാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്.
ഇത്യേവമുക്തവംതം തം സ്വരഥാദവരുഹ്യ ച
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവൻ തന്റെ രഥത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി.
പദ്മോവാച മാം ചേത്പശ്യസി കാമേന സദ്യോ ഭസ്മ ഭവിഷ്യസി
പദ്മ പറഞ്ഞു: നീ എനിക്ക് കാമഭാവത്തോടെ നോക്കിയാൽ ഉടൻ തന്നെ നീ ചാരമായ് തീരും.
പിപ്പലാദം മുനിശ്രേഷ്ഠം തപസാ പൂതവിഗ്രഹമ്
തപസ്സിലൂടെ ശുദ്ധമായ രൂപം നേടിയ മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പിപ്പലാദൻ—
സ്ത്രീജിതസ്പര്ശമാത്രേണ സര്വപുണ്യം പ്രണശ്യതി
സ്ത്രീയെ സ്പർശിച്ചാൽ മാത്രം മതി, അവന്റെ എല്ലാ പുണ്യവും നശിക്കും.
മാം മാതരം ച സ്ത്രീഭാവം കൃത്വാ യേന ബ്രവീഷി ച
സ്ത്രീരൂപം സ്വീകരിച്ച് എന്നെ അമ്മ എന്ന് വിളിക്കുന്നവനേ—
ശ്രുത്വാ ധര്മഃ സതീശാപം നൃപമൂര്തിം വിഹായ ച
സതീയുടെ ശാപം കേട്ട്, ധർമ്മൻ രാജാവിന്റെ രൂപം ഉപേക്ഷിച്ചു.
ധര്മ ഉവാച പരസ്ത്രീമാതൃബുദ്ധിം ച കുര്വന്തം സംതതം സതി
ധർമ്മൻ പറഞ്ഞു: മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യയെ എല്ലായ്പ്പോഴും അമ്മയെന്നു കരുതുന്നവൻ—
അഹം തവാംതര്വിജ്ഞാതുമാഗതസ്തവ സന്നിധിമ് 4.42.
നിന്റെ മനസ്സിലെ ആന്തരികത അറിയാൻ ഞാൻ നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വന്നിരിക്കുന്നു.
കൃതം മേ ദമനം സാധ്വി ന വിരുദ്ധം യഥോചിതമ്
സദ്ഗുണമുള്ളവളേ, ഞാൻ ആത്മനിയന്ത്രണം പാലിച്ചു; അത് ശരിയായതും യുക്തിയുക്തവുമാണ്.
ധര്മം സ്വധര്മം വിജ്ഞാതും കാലം കലയിതും ക്ഷമഃ
ധർമ്മവും സ്വന്തം കര്ത്തവ്യവും അറിയാനും, ശരിയായ സമയമറിയാനും അവൻ കഴിവുള്ളവനാണ്.
സംഹര്തും യഃ ക്ഷമഃ കാലേ സംഹര്താരം ഭവം വിഭുഃ
ശരിയായ സമയത്ത് സംഹാരം നടത്താൻ കഴിയുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥ സംഹാരശക്തിയുള്ളവൻ, പ്രഭുവേ.
ശത്രും വിധാതും മിത്രം ച സുപ്രീതിം കലഹം ക്ഷമഃ
ശത്രുവിനെയും, സുഹൃത്തിനെയും, ആഴമുള്ള സ്നേഹത്തെയും, കലഹത്തെയും സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയുന്നവനാണ്.
ശാപം പ്രദാതും സര്വാശ്ച സുഖദുഃഖവരാന്ക്ഷമഃ
ശാപം നൽകാനും, എല്ലാ സന്തോഷവും ദുഃഖവും നൽകുന്ന വരങ്ങൾ നൽകാനും അവൻ കഴിവുള്ളവനാണ്.
പ്രകൃതിര്നിര്മിതാ യേന മഹാവിഷ്ണുശ്ച നിര്മിതഃ
പ്രകൃതിയും മഹാവിഷ്ണുവും സൃഷ്ടിച്ചത് അവനാൽ തന്നെയാണ്.