ആഗമിഷ്യതി ദേവോ യോ നാരായണസഹായവാന് 4.41.
നാരായണനോടൊപ്പം വരുന്ന ദേവന് ഉടന് എത്തും.
യോഗീംദ്രാണാം വരേണ്യം തം ജ്ഞാനിനാം ച ഗുരോര്ഗുരുമ്
അവന് യോഗിമാരില് ശ്രേഷ്ഠനും, ജ്ഞാനികളുടെയും ഗുരുക്കന്മാരുടെയും ഗുരുവുമാണ്.
വരം ദദൌ ശിവായൈ സ ശിവശ്ച തപസഃ സ്ഥലേ
ശിവന് തപസ്സിന്റെ സ്ഥലത്ത് ശിവയക്ക് വരം നല്കി.
ബ്രഹ്മാദിസ്തംബപര്യതം സര്വം നശ്വരമസ്ഥിരമ്
ബ്രഹ്മാവില് നിന്ന് പുല്ല് വരെ എല്ലാം നശ്വരവും സ്ഥിരമല്ലാത്തതുമാണ്.
ഏകോ മഹേംദ്രഃ ശൈലാനാം പക്ഷാംശ്ചിച്ഛേദ ലീലയാ
പര്വ്വതങ്ങളുടെ മഹേന്ദ്രന് എളുപ്പത്തില് അവയുടെ ചിറകുകള് വെട്ടിമാറ്റി.
കേ വാ ശൈലേഷു യോദ്ധാരഃ സുരൈഃ സഹ ഹിമാലയ
ഹിമാലയ, ദേവന്മാരോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യാന് പര്വ്വതങ്ങളില് ആര്ക്കാണ് ശക്തി?
ഏകാര്ഥേ യദി ശൈലേന്ദ്ര സര്വസംപദ്വിനശ്യതി
പര്വ്വതാധിപനേ, ഒരു കാര്യത്തിനായി മുഴുവന് ഐശ്വര്യവും നഷ്ടപ്പെട്ടാല്—
ശരണാഗതരക്ഷാര്ഥം പ്രാണാംശ്ച ദാതുമര്ഹതി
ശരണം തേടിയവരെ രക്ഷിക്കാന് ജീവന് പോലും നല്കാന് തയ്യാറാകണം.
ദത്ത്വാ വിപ്രായ സ്വസുതാമനരണ്യോ നൃപേശ്വര
അനരണ്യ രാജാവ് തന്റെ മകളെ ബ്രാഹ്മണന് നല്കി—
തമാശു ബോധയാമാസുര്നീതിശാസ്ത്രവിദോ ജനാഃ
അപ്പോള് നയശാസ്ത്രം അറിയുന്നവര് ഉടന് അവനെ ഉപദേശിച്ചു.
ത്വമേവ ശൈലരാജേംദ്ര സുതാം ദത്ത്വാ ശിവായ ച 4.41.
പര്വ്വതരാജാവേ, നീ തന്നെയാണ് മകളെ ശിവന് നല്കിയത്—
വസിഷ്ഠസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ പ്രഹസ്യ പര്വതേശ്വരഃ
വസിഷ്ഠന്റെ വാക്കുകള് കേട്ട് പര്വ്വതാധിപന് പുഞ്ചിരിച്ചു.
ഹിമാലയ ഉവാച സുതാം ദത്ത്വാ സ ച കഥമരക്ഷത്സര്വസംപദമ്
ഹിമാലയം ചോദിച്ചു: മകളെ നല്കിയശേഷം അവന് എങ്ങനെയാണ് മുഴുവന് ഐശ്വര്യവും സംരക്ഷിച്ചത്?
വസിഷ്ഠ ഉവാച ചിംരജീവീ ധര്മശീലോ വൈഷ്ണവോ വിജിതേംദ്രിയഃ
വസിഷ്ഠന് പറഞ്ഞു: അവന് ദീര്ഘായുസ്സും, ധാര്മികതയും, വിഷ്ണുഭക്തിയും, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹവും ഉള്ളവനായിരുന്നു.
സ്വായംഭുവോ മനുഃ പൂര്വം ബ്രഹ്മപുത്രോഽതിധാര്മികഃ
മുന്പ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകനായ സ്വായംഭുവമനു അത്യന്തം ധാര്മികനായിരുന്നു.
തതോ ജഗാമ വൈകുണ്ഠം സഹിതഃ ശതരൂപയാ
അതിനുശേഷം ശതരൂപയോടൊപ്പം അവന് വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോയി.
ഏകാദശോ മനുശ്രേഷ്ഠോ ധര്മസാവര്ണിരുച്യതേ 4.41.
പതിനൊന്നാമത്തെ മനു, മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠൻ, ധർമ്മസാവർണി എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
അപുത്രകോ നൃപശ്രേഷ്ഠസ്തപസേ പുഷ്കരം ഗതഃ ।। 4.41.
മകനില്ലാത്ത രാജാവായവൻ, തപസ്സിനായി പുഷ്കരത്തിൽ പോയി.
തതഃ സുഭഗ്നചിത്തഃ സഞ്ചിന്തയന്ദാരസംഗ്രഹമ്
അപ്പോൾ, മനസ്സിൽ വലിയ വിഷമം നിറഞ്ഞ്, ഭാര്യകളെ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ആലോചിച്ചു.
ദദര്ശ പദ്മാം യുവതീ പദ്മാമിവ മനോരമാമ് 4.41.
അവൻ ഒരു യുവതിയെ കണ്ടു; പദ്മപുഷ്പംപോലെ മനോഹരിയും ആകർഷകവുമായവളായിരുന്നു.
മഹിഷീം ച നൃപസുതാന്കന്യകാനീതിമുത്തമാമ്
രാജ്ഞിയും, രാജകുമാരന്മാരും, രാജകുമാരികളുമെല്ലാം ഉത്തമമായ പെരുമാറ്റം പുലർത്തുന്നവരായിരുന്നു.
സുതാം ദത്ത്വാ ച മുനയേ രക്ഷസ്വ സര്വസംപദമ് 4.41.
മകളെ മുനിക്ക് നൽകി, അവൻ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ എല്ലാ ഐശ്വര്യവും സംരക്ഷിക്കണം.'
രാജാ സര്വാന്പരിത്യജ്യ ജഗാമ തപസേ ശുചാ
രാജാവ് എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, ദുഃഖത്തോടെ തപസ്സിനായി പുറപ്പെട്ടു.
ഗോലോകനാഥം സംസേവ്യ ഗോലോകം ച ജഗാമ ഹ പുത്രവത്പാലയാമാസ പ്രജാഃ സര്വാ മഹീതലേ
ഗോലോകനാഥനെ സേവിച്ച്, അവൻ ഗോലോകത്തിലേക്ക് പോയി; ഭൂമിയിലെ എല്ലാ ജനങ്ങളെയും സ്വന്തം മക്കളെപ്പോലെ സംരക്ഷിച്ചു.
വസിഷ്ഠ ഉവാച കര്മണാ മനസാ വാചാ ലക്ഷ്മീര്നാരായണം യഥാ
വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: കര്മത്തിലും മനസ്സിലും വാക്കിലും ലക്ഷ്മി നാരായണനെ ഭക്തിയോടെ സേവിച്ചു.
ഏകദാ സ്വര്ണദീം സ്നാതും ഗച്ഛംതീം സസ്മിതാം സതീമ്
ഒരു ദിവസം, സ്മിതം ചിരിച്ചും പാവനയുമായ ലക്ഷ്മി സ്വർണ്ണനദിയിൽ കുളിക്കാൻ പോയി.
ചാരുരത്നരഥസ്ഥശ്ച രത്നാലംകാരഭൂഷിതഃ
അവൻ മനോഹരമായ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കാരങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച രഥത്തിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ടിരുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ താം സുന്ദരീം രമ്യാമുവാച മായയാ വിഭുഃ
ആ സുന്ദരിയും ആകർഷകവുമായ സ്ത്രീയെ കണ്ടു, ഭഗവാൻ തന്റെ മായയോടെ അവളോട് സംസാരിച്ചു.
ധര്മ ഉവാച അതീവ യൌവനസ്ഥേ ച കാമിനി സ്ഥിരയൌവനേ
ധർമ്മൻ പറഞ്ഞു: നീ അത്യന്തം യൗവനത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന സുന്ദരിയായ സ്ത്രീയാണു.
ജരാതുരസ്യ വൃദ്ധസ്യ സമീപേ ത്വം ന രാജസേ
വയസ്സായും ക്ഷീണിച്ചവനോടൊപ്പം നീ തിളങ്ങുന്നില്ല.