പിതൄണാം മാനസീ കന്യാ മാം ജാനീഹി വിധേര്വധൂമ് ഉവാച ശിരസാ നത്വാ താം പദ്മാമിവ തേജസാ
നീ എന്നെ പിതൃപുരുഷന്മാരുടെ മനസ്സിൽ ജനിച്ച മകളായി, സൃഷ്ടാവിന്റെ ഭാര്യയായി അറിയണം. അവൾ തലവാങ്ങി, തേജസ്സിൽ താമരപൂവിനെപ്പോലെ, അവളോട് പറഞ്ഞു.
വധൂര്ജഗദ്വിധേഃ പത്നീ വസിഷ്ഠസ്യ മമാലയേ
ലോകസ്രഷ്ടാവിന്റെ ഭാര്യയും വസിഷ്ഠന്റെ ഭാര്യയും എന്റെ വീട്ടിലാണ്.
ഈശ്വരീ ജഗതാം സ്രഷ്ടുരാഗതാ ബഹുപുണ്യതഃ 4.41.
ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവിന്റെ ഇശ്വരിയായ അവൾ വലിയ പുണ്യഫലത്തോടെ ഇവിടെ എത്തി.
ഭോജയാമാസ മിഷ്ടാന്നം ബുഭുജേ കന്യയാ സഹ
അവൾ മധുരഭക്ഷണം വിളമ്പി, ആ പെൺകുട്ടിയോടൊപ്പം കൂടെ ഭക്ഷിച്ചു.
അരുന്ധതീ പ്രസങ്ഗേന സംബന്ധയോജനാനി ച ബോധയാമാസുഃ സംബന്ധയോജനാനി പ്രസങ്ഗതഃ
അരുന്ധതി സംസാരത്തിനിടയിൽ ബന്ധങ്ങളുടെ വിശദീകരണം പറഞ്ഞു.
ശിവായ പാര്വതീം ദേഹി സംഹര്തുഃ ശ്വശുരോ ഭവ
പാർവതിയെ ശിവനോട് നൽകൂ, നിനക്ക് സംഹാരന്റെ അപ്പനായാകാം.
തവ ശങ്കാവിനാശായ ബ്രഹ്മസംബന്ധകര്മണി
നിന്റെ സംശയങ്ങൾ നീക്കാൻ, ബ്രഹ്മയുമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന കര്മത്തില്—
വിധേഃ പ്രാര്ഥനയാ ദേവ തവ കന്യാം ഗ്രഹീഷ്യതി
സൃഷ്ടാവിന്റെ അപേക്ഷപ്രകാരം, ദേവാ, അവൻ നിന്റെ മകളെ സ്വീകരിക്കും.
ഹേതുദ്വയേന യോഗീന്ദ്രോ വിവാഹം ച കരിഷ്യതി ഉവാച കിംചിദ്ഭീതശ്ച പരം വിനയപൂര്വകമ്
രണ്ടു കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് യോഗികളുടെ നാഥൻ വിവാഹം നടത്തുന്നത്; അല്പം ഭയത്തോടെയും വലിയ വിനയത്തോടെയും അവൻ പറഞ്ഞു.
ഹിമാലയ ഉവാച കിംചിദാശ്രമമൈശ്വര്യം കിം വാ സ്വജനബാന്ധവമ്
ഹിമാലയം പറഞ്ഞു: 'ഇത് ഏതെങ്കിലും ആശ്രമവൈഭവത്തിനോ, അല്ലെങ്കിൽ ബന്ധുക്കൾക്കായോ?'
ന കന്യാമതിനിര്ലിപ്തയോഗിനേ ദാതുമര്ഹതി
അത്യന്തം അസക്തനായ യോഗിക്ക് മകളെ നൽകേണ്ടതല്ല.
നാനുരൂപായ പുത്രായ പിതാ കന്യാ ദദാതി ചേത് 4.41.
യോഗ്യനല്ലാത്ത മകനോട് പിതാവ് മകളെ നൽകിയാൽ അത് ശരിയല്ല.
ന ഹി ദാസ്യാമ്യഹം കന്യാമിച്ഛയാ ശൂലപാണിനേ
ഞാൻ എന്റെ മകളെ മനസ്സോടെ ശൂലധാരിക്ക് നൽകാൻ ഒരുങ്ങുന്നില്ല.
ഹിമാലയവചഃ ശ്രുത്വാ വസിഷ്ഠോ വിധിനന്ദനഃ
ഹിമാലയന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, വിധിയുടെ പുത്രനായ വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു.
വസിഷ്ഠ ഉവാച സര്വം ജാനാതി ശാസ്ത്രജ്ഞോ നിര്മലജ്ഞാനചക്ഷുഷാ
വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: ശാസ്ത്രങ്ങൾ അറിയുന്നവൻ, നിർമലമായ ജ്ഞാനദൃഷ്ടിയോടെ എല്ലാം അറിയുന്നു.
അസത്യമഹിതം പശ്ചാത്സാമ്പ്രതം ശ്രുതിസുന്ദരമ്
ശരിയല്ലാത്തതും ഹിതമല്ലാത്തതും ഇപ്പോൾ കേൾക്കാൻ മനോഹരമായി തോന്നാം.
ആപാതപ്രീതിജനകം പരിണാമസുഖാവഹമ്
ആദിയിൽ സന്തോഷം നൽകുന്നതും, അവസാനം സുഖം നൽകുന്നതുമാണ് അതു.
ശ്രുതിമാത്രാത്സുധാതുല്യം സര്വകാലേ സുഖാവഹമ്
കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ അമൃതംപോലെയും എല്ലായ്പ്പോഴും സുഖം നൽകുന്നതുമാണ് അത്.
ഏവം ച ത്രിവിധം ശൈല നീതിശാസ്ത്രനിരൂപിതമ്
ഇങ്ങനെ, പർവ്വതമേ, മൂന്നു വിധത്തിലുള്ള പെരുമാറ്റം നയശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ബാഹ്യസംപദ്വിഹീനശ്ച ശംകരസ്ത്രിദശേശ്വരഃ
ശങ്കരൻ, ദേവന്മാരുടെ നാഥൻ, പുറമേ ധനം ഇല്ലാത്തവനായി കാണപ്പെടുന്നു.
ആപാതഭ്രമസംപത്തിര്വിദ്യുച്ഛ്രീരിവ നാശിനീ
പുറമേ കാണുന്ന ഐശ്വര്യം മായയുള്ളതും, മിന്നൽപോലെ നശിച്ചുപോകുന്നതുമാണ്.
ഗൃഹീ ദദാതി സ്വസുതാം രാജ്യസംപത്തിശാലിനേ 4.41.
ഒരു ഗൃഹസ്ഥൻ തന്റെ മകളെ രാജസമ്പത്തുള്ളവനോട് വിവാഹം കഴിപ്പിക്കുന്നു.
കോ വദേച്ഛംകരോ ദുഃഖീ കുബേരോ യസ്യ കിംകരഃ
കുബേരൻ ദാസനായിരിക്കുമ്പോൾ ശങ്കരൻ ദാരിദ്ര്യവാനെന്നു ആരാണ് പറയുക?
നിര്ഗുണഃ പരമാത്മാ ച യ ഈശഃ പ്രകൃതേഃ പരഃ
അവൻ ഗുണരഹിതനായ പരമാത്മാവും പ്രകൃതിയെ അതിജീവിച്ച ഈശ്വരനുമാണ്.
സ ഏകഃ സൃഷ്ടിസംഹാരേ സ സര്വഃ സൃഷ്ടികര്മണി
സൃഷ്ടിയിലും സംഹാരത്തിലും അവൻ ഒരുവൻ തന്നെ; സൃഷ്ടികർമ്മത്തിൽ അവൻ എല്ലാം ആകുന്നു.
യ ഈശസ്ത്രിവിധാം മൂര്തിം വിധത്തേ സൃഷ്ടികര്മണി
സൃഷ്ടിക്കായി ഈശ്വരൻ മൂന്നു രൂപങ്ങൾ ധരിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മാ ച ബ്രഹ്മലോകസ്ഥോ വിഷ്ണുഃ ക്ഷീരോദവാസകൃത്
ബ്രഹ്മാവ് ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ വസിക്കുന്നു, വിഷ്ണു ക്ഷീരസാഗരത്തിൽ താമസിക്കുന്നു.
ശ്രീകൃഷ്ണശ്ച ദ്വിധാഭൂതോ ദ്വിഭുജശ്ച ചതുര്ഭുജഃ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ രണ്ടുവിധം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു: രണ്ടു കൈകളും നാലു കൈകളും ഉള്ളവനായി.
തസ്യ ദേവസ്യ തേംഽശാശ്ച ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരാഃ
ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും ആ ദൈവത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്.
കൃഷ്ണഃ സൃഷ്ട്യുന്മുഖശ്ചാപി പ്രകൃതിം തത്ര നിര്മമേ
സൃഷ്ടിക്കായി ഉദ്ദേശിച്ച കൃഷ്ണൻ അവിടെ പ്രകൃതിയെ സൃഷ്ടിച്ചു.