ന വിശേഷം സമാസം ച ശ്രുതം ന വ്യാസമീപ്സിതമ്
വ്യാസന്റെ ഉദ്ദേശവും, ഇതിന്റെ സംഗ്രഹവും, വ്യത്യാസങ്ങളും ഞാൻ കേട്ടിട്ടില്ല.
കിം കിം തപഃ കഠോരം ച ചകാര പാര്വതീ സ്വയമ്
പാർവതി സ്വയം ചെയ്ത കഠിനമായ തപസ്സുകൾ എന്തൊക്കെയായിരുന്നു?
രതിഃ കേന പ്രകാരേണ ജീവയാമാസ മന്മഥമ്
രതി എങ്ങനെയാണ് മന്മഥനെ വീണ്ടും ജീവിപ്പിച്ചത്?
തയോ രഹസി സംഭോഗം പാപിനാം പാപമോചനമ്
അവരുടെ രഹസ്യസംഗമം പാപികൾക്ക് പാപമോചനമാണ്.
ദമ്പതീവിരഹോക്തിശ്ച കര്ണജ്വാലാ ച യോഷിതഃ
ഭർത്താവിനെയും ഭാര്യയെയും വേർപെടുത്തുന്ന വാക്കുകളും, സ്ത്രീകളുടെ ചെവിയിൽ പടരുന്ന ദഹനവും—
അഗ്നിജ്വാലാ വിഷജ്വാലാ ക്ഷമാ സോഢും ച യോഷിതഃ
അഗ്നിയുടെ ദഹനവും വിഷത്തിന്റെ ദഹനവും—സ്ത്രീകൾക്ക് അതെങ്ങനെ സഹിക്കാനാകും?
രാധികാവചനം ശ്രുത്വാ വിസ്മിതശ്ചകിതാനനഃ
രാധികയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, അവൻ അത്ഭുതത്തോടെ മുഖം നിറഞ്ഞു.
ദമ്പതീവിരഹോക്തിം ച യാം രാധാ ശ്രോതുമക്ഷമാ
ഭർത്താവിനെയും ഭാര്യയെയും വേർപെടുത്തുന്ന വാക്കുകൾ, രാധയ്ക്ക് കേൾക്കാൻ കഴിയാത്തതായിരുന്നു.
ഇത്യേവം മാനസേ കൃത്വാ മായേശോ മായയാഽന്വിതഃ 4.40.
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ഉറപ്പാക്കി, മായയുടെ നാഥൻ മായയോടൊപ്പം മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച പ്രാണാധിദേവി പ്രാണേശി പ്രാണാധാരേ മനോഹരേ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: പ്രാണങ്ങളുടെ ദേവതേ, ജീവന്റെ അധിപതിയേ, ജീവനെ താങ്ങുന്നവളേ, മനോഹരിയായവളേ,
വടമൂലാദ്ഗതേ രുദ്രേ പാര്വതീ തപസേ യയൌ
വടവൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവടിൽ നിന്ന് രുദ്രൻ പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, പാർവതി തപസിന് പുറപ്പെട്ടു.
ഗത്വാ സാ സ്വര്ണദീതീരം സ്നാത്വാ ത്രിഷവണം മുദാ
അവൾ സ്വർണ്ണനദിയുടെ തീരം ചെന്നു, സന്തോഷത്തോടെ ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം സ്നാനം ചെയ്തു.
വര്ഷമേകം ച സംപൂര്ണമനാഹാരാ സ്വഭക്തിതഃ
ഒരു മുഴുവൻ വർഷം, ഭക്ഷണം ഒന്നും കഴിക്കാതെ, ഭക്തിയോടെ അവളുടെ ആരാധനയിൽ മാത്രം ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഗ്രീഷ്മേ ച പരിതോ വഹ്നിം പ്രജ്വലന്തം ദിവാനിശമ് കൃത്വാ പ്രതസ്ഥൌ തന്മധ്യേ സംതതം ജപതീ മനുമ്
വെള്ളിച്ചൂടിൽ, അവൾ ചുറ്റും തീ കത്തിച്ചു, പകലും രാത്രിയും അതിനകത്ത് നിന്നു, നിരന്തരം മന്ത്രം ജപിച്ചു.
ശശ്വത്സ്മശാനേ വര്ഷാസു കൃത്വാ യോഗാസനം ശിവാ
മഴക്കാലത്ത്, ശിവാ എപ്പോഴും ശ്മശാനത്തിൽ യോഗാസനം സ്ഥാപിച്ചു.
ശീതേ ജലാന്തരേ ശശ്വത്പ്രതസ്ഥൌ ഭക്തിപൂര്വകമ്
ശീതകാലത്ത്, അവൾ എപ്പോഴും വെള്ളത്തിനകത്ത് ഭക്തിപൂർവ്വം നിന്നു.
ഏവം കൃത്വാ പരം വര്ഷമപ്രാപ്യ ശംകരം സതീ
ഇങ്ങനെ മറ്റൊരു വർഷവും തപസ്സ് ചെയ്തിട്ടും, സതിക്ക് ശങ്കരനെ ലഭിച്ചില്ല.
താമഗ്നികുണ്ഡം വിശതീം തപസാഽതികൃശാം സതീമ്
തപസ്സുകൊണ്ട് വളരെ ക്ഷീണിച്ച സതി അഗ്നികുണ്ടത്തിൽ കയറി.
അതീവ വാമനോ ബാലോ വിപ്രരൂപീ സ്വതേജസാ 4.40.
അവിടെ, വളരെ ചെറുതും ബാലനുമായ ഒരു ബ്രാഹ്മണകുട്ടി, തനിക്കുള്ള തേജസ്സോടെ പ്രകാശിച്ചു.
ശുക്ലയജ്ഞോപവീതീ ച ശുക്ലവാസാശ്ച സസ്മിതഃ
വെള്ളയജ്ഞോപവീതവും വെള്ളവസ്ത്രവും ധരിച്ച്, പുഞ്ചിരിയോടെ അവൻ നിന്നു.
നിര്ജനേ ബാലകം ദൃഷ്ട്വാ സ്നിഗ്ധാ സാപി ജഗാദ ഹ
ആ നിർജനപ്രദേശത്ത് ആ ബാലനെ കണ്ടപ്പോൾ, അവൾ സ്നേഹത്തോടെ അവനോട് സംസാരിച്ചു.
കോ ഭവാനിതി പപ്രച്ഛ തം ശിശും പുരതഃ സ്ഥിതമ്
അവളുടെ മുന്നിൽ നിന്ന ബാലനോടു അവൾ ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്?'
ശ്രുത്വാ ശൈലസുതാ പ്രശ്നം പ്രഹസ്യ പരമേശ്വരഃ
പർവതപുത്രിയുടെ ചോദ്യം കേട്ട് പരമേശ്വരൻ പുഞ്ചിരിച്ചു.
ശംകര ഉവാച കാ ത്വം കാന്താഽതികാന്താരേ തപശ്ചരസി സുന്ദരി
ശങ്കരൻ പറഞ്ഞു: 'നീ ആരാണ്, ഈ കാട്ടിനകത്ത് തപസ്സ് ചെയ്യുന്ന സുന്ദരിയേ?'
വദ കസ്യ കുലേ ജാതാ കസ്യ കന്യാ ച കാഽഭിധാ
'നീ ഏത് കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചു? ആരുടെ മകളാണ്? നിന്റെ പേര് എന്താണ്?'
അഹോ വാ തപസാം രാശിഃ സ്വയം മൂര്തിമതീ സതീ
'അയ്യോ, എത്ര വലിയ തപസ്സാണ്! സതീ തന്നെ, തപസ്സിന്റെ സാക്ഷാത്കാരമായ് എന്റെ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നു.'
സ്വയം തേജഃസ്വരൂപാ വാ മൂലപ്രകൃതിരീശ്വരീ
നിങ്ങളാണ് സ്വയം പ്രകാശത്തിന്റെ രൂപമായോ, അതോ ആദിമ പ്രകൃതിയായ പരമേശ്വരിയായോ ഉള്ളത്?
കിം വാ ത്രിലോകേ ലക്ഷ്മീസ്ത്വം സംപദ്രൂപാ സനാതനീ
അല്ലെങ്കിൽ, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും സമ്പത്തിന്റെ ശാശ്വതരൂപമായ മഹാലക്ഷ്മിയായോ നിങ്ങൾ?
കിം വാമ്ബികാ ത്വം ദേവാനാം സ്വയം മൂര്തിമതീ സതീ 4.40.
അല്ലെങ്കിൽ, ദേവന്മാരുടെ സാക്ഷാത് രൂപമായ അംബികയായും, സതിയായി സത്യമായി നിലകൊള്ളുന്നവളായും നിങ്ങൾ ആണോ?
രാഗാധിഷ്ഠാതൃദേവീ വാ സ്വയം സാക്ഷാത്സരസ്വതീ
അല്ലെങ്കിൽ, രാഗാദികളുടെ അധിപതിയായ ദേവിയായോ, അല്ലെങ്കിൽ നേരിട്ട് സാന്നിധ്യമുള്ള സരസ്വതിയായോ നിങ്ങൾ?