ചക്ഷുഷസ്താമസാത്പശ്ചാല്ലലാടസ്ഥാദ്ധരസ്യ ച 4.36.
അവന്റെ കണ്ണിന്റെ താമസികഭാഗത്തുനിന്നും, ഹരന്റെ നെറ്റിയിൽ നിന്നുമാണ്—
കോടിതാലപ്രമാണശ്ച സൂര്യകോടിസമപ്രഭഃ
പതിയാലമരം പോലെ അളവുകിട്ടാത്ത വലിപ്പവും, കോടിസൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശവും ഉള്ളത്.
വിഭൂതിഗാത്രഃ സ വിഭുഃ സതീസംസ്കാരഭസ്മനാ
സർവവ്യാപിയായ ആ മഹാത്മാവ്, സതിയുടെ അന്ത്യസംസ്ക്കാരത്തിലെ ചാരത്തിൽ അലങ്കരിച്ച ദേഹത്തോടെ നിലകൊണ്ടു.
സ്വാത്മാരാമോ യദ്യപീശസ്തഥാഽപി പൂര്ണമബ്ദകമ്
സ്വന്തം ആന്തരിക ആനന്ദത്തിൽ തൃപ്തനായ ഇശ്വരനായിട്ടും, ആ മഹാത്മാവ് ദു:ഖത്തിൽ മുഴുകിയിരുന്നു.
പ്രത്യങ്ഗം ചാപി തസ്യാശ്ച പപാത യത്ര യത്ര ഹ
അവളുടെ ഓരോ അവയവവും വീണിടങ്ങളിലൊക്കെയും,
തദാ ശവാവശേഷം ച കൃത്വാ വക്ഷസി ശംകരഃ
ശരീരം ശവമായി മാറ്റിയശേഷം ശങ്കരൻ അതിനെ തന്റെ നെഞ്ചിൽ വച്ചു.
തദാ ഗത്വാ മഹേശം തം കൃത്വാ ക്രോഡേ പ്രബോധ്യ ച
അപ്പോൾ, ആ മഹാദേവനോടു സമീപിച്ച്, അവനെ അങ്ങേയറ്റം സ്നേഹത്തോടെ അണച്ച് ഉണർത്തി.
തദാ ശിവശ്ച സംതുഷ്ടഃ സ്വം ലോകം ച ജഗാമ ഹ
അപ്പോൾ ശിവൻ സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങി.
ദിവ്യസ്രഗ്ധാരിയോഗേന നേച്ഛാ നിത്യേ പരേ വിഭോഃ
ദിവ്യമായ മാലകളും അലങ്കാരങ്ങളും കൊണ്ടും, ശാശ്വതമായ പരമേശ്വരനിൽ ആഗ്രഹം ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
ന ചേച്ഛാ കേശസംസ്കാരേ സ്വാങ്ഗവേഷേണ യോഗിനഃ
തങ്ങളുടെ മുടി അലങ്കരിക്കാനോ ശരീരം ഭൂഷിക്കാനോ യോഗിമാർക്കു ആഗ്രഹമില്ല.
ഗരുഡദ്വേഷിണോ നാഗാഃ ശംകരം ശരണം യയുഃ 4.36.
ഗരുഡന്റെ ശത്രുക്കളായ പാമ്പുകൾ ശങ്കരനിൽ അഭയം തേടി.
ന സംവസാമി ഗോലോകേ വൈകുണ്ഠേ തവ വക്ഷസി 4.36.
ഞാൻ ഗോളോകത്തോ, വൈകുണ്ഠത്തോ, നിന്റെ നെഞ്ചിലോ വസിക്കുന്നില്ല.
പഞ്ചവക്ത്രേണ മന്നാമ യോ ഹി ഗായത്യഹര്നിശമ്
ആഞ്ചു മുഖങ്ങളുള്ള മന്ത്രത്തോടെ ആരെങ്കിലും എന്റെ നാമം പകലും രാത്രിയും ജപിച്ചാൽ,
ഇത്യേവം കഥിതം സര്വേ ശംകരസ്യ യശോഽമലമ്
ഇങ്ങനെ ശങ്കരന്റെ നിർമലമായ മഹത്വം എല്ലാവർക്കും വിവരിച്ചു.
ശ്രീരാധികോവാച ന ശസ്തം കഥമുച്ഛിഷ്ടം ബ്രൂഹി സംദേഹഭഞ്ജന
ശ്രീരാധിക ചോദിച്ചു: ശേഷിച്ച അന്നം എങ്ങനെ അനുചിതമല്ലെന്ന് പറയൂ; എന്റെ സംശയം നീക്കുക.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച പാപേന്ധനാനാം ദഹനേ ജ്വലദാഗ്നിശിഖോപമമ്
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: പാപികളുടെയെല്ലാം പാപം ദഹിക്കാൻ അത് ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിശിഖയെപ്പോലെയാണ്.
സനത്കുമാരോ വൈകുണ്ഠമേകദാ ച ജഗാമ ഹ
ഒരു ദിവസം സനത്കുമാരൻ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോയി.
തുഷ്ടാവ ഗൂഢൈഃ സ്തോത്രൈശ്ച പ്രണമ്യ ഭക്തിതോ മുദാ
അവൻ രഹസ്യമായ സ്തോത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഭക്തിയോടെ സന്തോഷത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു.
പ്രാപ്തമാത്രേണ തത്രൈവ ഭുക്തം തേനൈവ കിംചന
അവിടെ എത്തിച്ചേരുന്നുണ്ടാകുമ്പോൾ അവൻ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന അൽപം ഭക്ഷിച്ചു.
സിദ്ധാശ്രമേ ച യദ്ദത്തം ഗുരവേ ശൂലപാണിനേ
സിദ്ധാശ്രമത്തിൽ ഗുരുവായ ശൂലപാണിക്ക് നൽകിയതും അങ്ങനെ തന്നെയായിരുന്നു.
ഭു്ക്ത്വാ സുദുര്ലഭം വസ്തു നനര്ത പ്രേമവിഹ്വലഃ
അത്യന്തം അപൂര്വ്വമായ വസ്തു അനുഭവിച്ച ശേഷം, അവന് പ്രേമത്തില് മുഴുകി ആനന്ദത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്തു.
ഗായന്മമ ഗുണാന്ഭക്ത്യാ സുകണ്ഠഃ പംചവക്ത്രതഃ
അവന് ഭക്തിയോടെ എന്റെ ഗുണങ്ങള് പാടുമ്പോള്, അവന്റെ മധുരമായ സ്വരം അഞ്ചു വായിലൂടെ മുഴങ്ങുകയായിരുന്നു.
പപാത ഡമരുര്ഹസ്താച്ഛൃങ്ഗം ച വ്യാഘ്രചര്മ ച
അവന്റെ കൈയില് നിന്ന് ഡമരു, കുരുവെട്ടി, കടുവച്ചർമ്മം എന്നിവ വീണു.
അതീവ കമനീയം തദ്രൂപം ധ്യാത്വൈകമാനമഃ 4.37.
അത്യന്ത മനോഹരമായ ആ രൂപം ധ്യാനിച്ച്, അവന് ഏകാഗ്രതയോടെ നമസ്കരിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ ദേവീ ദുര്ഗാ ദുര്ഗാര്തിനാശിനീ
അപ്പോള് തന്നെ, ദുർഘടമായ കഷ്ടതകള് നീക്കുന്ന ദുർഗ്ഗാദേവി അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി.
രുദന്തം മൂര്ച്ഛിതം ദൃഷ്ട്വാ നിപതന്തം ച ഭക്തിതഃ
ഭക്തിയാല് കരയുകയും, ബോധംകെട്ട് വീഴുകയും ചെയ്യുന്ന അവനെ കണ്ടു,
സര്വം താം കഥയാമാസ കുമാരഃ സംപുടാഞ്ജലിഃ
കുമാരന് കയ്യുകൂപ്പി അവളോട് എല്ലാം പറഞ്ഞു.
താം ശപ്തുമുദ്യതാം ദേവീമുത്ഥായ ച ത്രിലോചനഃ
ആ ദേവി ശാപം ചൊല്ലാന് എഴുന്നേറ്റപ്പോള്, മൂന്നുകണ്ണുള്ളവനും എഴുന്നേറ്റു.
ശ്രുത്വാ മനോഹരം സ്തോത്രം ന ശശാപ ശിവം ശിവാ
ആ മനോഹരമായ സ്തോത്രം കേട്ടശേഷം, ശിവാ ശിവനെ ശപിച്ചില്ല.
ന ലോകാനാം പ്രഭാവശ്ച തപഃസൌഭാഗ്യതേജസാമ്
ലോകങ്ങളിലെ ജീവികള്ക്കിടയില് തപസ്സിന്റെയും ഭാഗ്യത്തിന്റെയും തേജസ്സിന്റെയും ശക്തിക്ക് സമം മറ്റൊന്നുമില്ല.