ക്ഷണേന ചേതനാം പ്രാപ്യ കോപാദ്ദാനവപുംഗവഃ
ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ബോധം വീണ്ടെടുത്ത ദാനവശ്രേഷ്ഠന് ക്രോധത്തോടെ
സരഥേ പാതിതേ രുദ്രേ ദേവാ ദേവര്ഷയോ ഭിയാ 4.36.
രുദ്രന് രഥത്തില് നിന്ന് വീണപ്പോള് ദേവന്മാരും ദൈവമുനിമാരും ഭയപ്പെട്ടു.
ഹരഃ സസ്മാര മാമേവ നിര്ഭയോ ഭയകാരണമ്
ഹരന് ഭയത്തിന്റെ ഇടയിലും ഭയമില്ലാതെ എന്നെ മാത്രം ഓര്മ്മിച്ചു.
തദാഽഹം കലയാ ശീഘ്രം വൃഷരൂപം വിധായ ച
അപ്പോള് ഞാന് എന്റെ അംശത്താല് വേഗത്തില് കാളയുടെ രൂപം ധരിച്ചു.
ദദൌ തസ്മൈ സ്വകവചം സ്വശൂലമരിമര്ദനമ്
ഞാന് അവന് തന്റെ കാവചവും ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന എന്റെ ത്രിശൂലവും നല്കി.
മയാ ദത്തേന ശൂലേന ജഘാന ത്രിപുരം ഹരഃ
എന്റെ ത്രിശൂലത്തില് ഹരന് ത്രിപുരനെ സംഹരിച്ചു.
സദ്യഃ പപാത ദൈത്യേന്ദ്രശ്ചൂര്ണീഭൂതശ്ച ഭൂതലേ
ഉടൻ തന്നെ ദൈത്യരാജാവ് നിലത്ത് വീണു പൊടിയായി ചിതറിപ്പോയി.
തത്യാജ ശങകരോ ദര്പം വിഘ്നബീജം തതോ വിഭുഃ
അതിനുശേഷം ശങ്കരൻ തന്റെ അഹങ്കാരവും തടസ്സങ്ങളുടെ വിത്തും ഉപേക്ഷിച്ചു.
തതോഽഹം വൃഷരൂപേണ വഹാമി തേന തം പ്രിയമ്
അതിനുശേഷം ഞാൻ കാളയുടെ രൂപത്തിൽ ആ പ്രിയപ്പെട്ടവനെ ചുമന്നു കൊണ്ടുപോകുന്നു.
മനഃസ്വരൂപോ ബ്രഹ്മാ മേ ജ്ഞാനരൂപോ മഹേശ്വരഃ
എന്റെ മനസ്സിന്റെ രൂപം ബ്രഹ്മാവാണ്, ജ്ഞാനത്തിന്റെ രൂപം മഹേശ്വരനാണ്.
നിദ്രാദയഃ ശക്തയോ യാസ്താഃ സര്വാഃ പ്രകൃതേഃ കലാഃ
നിദ്രയൊക്കെയും മറ്റ് ശക്തികളും എല്ലാം പ്രകൃതിയുടെ ഭാഗങ്ങളാണ്.
മമ കല്യാണാധിദേവോ ഹര്ഷരൂപോ ഗണേശ്വരഃ 4.36.
എന്റെ മംഗളത്തിന്റെ അധിപതിയായ ഗണേശ്വരൻ ആനന്ദത്തിന്റെ സ്വരൂപനാണ്.
സര്വൈശ്വര്യാധിദേവീ മേ സര്വഗോലോകവാസിനഃ
എല്ലാ ഐശ്വര്യത്തിന്റെയും അധിഷ്ഠാത്രി ദേവിയും, ഗോളോകവാസികളൊക്കെയും എനിക്ക് സ്വന്തം ആണു.
ഗോപാങ്ഗനാസ്തവ കലാ അത ഏവ മമ പ്രിയാഃ
ഗോപികമാർ നിന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്, അതുകൊണ്ടു തന്നെയാണ് അവർ എനിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവരായിരിക്കുന്നത്.
തേജഃസ്വരൂപഃ സൂര്യശ്ച പ്രാണാ മേ വായവഃ സ്മൃതാഃ
സൂര്യൻ തേജസ്സിന്റെ സ്വരൂപനാണ്, വായുക്കൾ എന്റെ പ്രാണന്മാരായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
മമ ശൂന്യോ മഹാകാശോ മദനോ മാനസോദ്ഭവഃ
എന്റെ ശൂന്യതയാണ് മഹാകാശം, മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച മദനനും എനിക്ക് സ്വന്തം ആണു.
ഏതാനി സൃഷ്ടിബീജാനി മഹദാദീനി ചൈവ ഹി
ഇവയൊക്കെയും സൃഷ്ടിയുടെ വിത്തുകളാണ്, മഹത് മുതലായവയും അതിലുണ്ട്.
ജീവോ മേ പ്രതിബിമ്ബശ്ച കര്മഭോഗാധികാരകഃ
ജീവൻ എന്റെ പ്രതിഫലനമാണ്, കര്മഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കാൻ അവൻ ഉത്തരവാദിയാണു.
ഭക്തധ്യാനാര്ഥദേഹോഽയം മമ സ്വേച്ഛാമയസ്യ ച
ഭക്തിയും ധ്യാനവും വേണ്ടി ഈ ശരീരം എന്റെ സ്വച്ഛാനുസൃതമായതാണ്.
ഇത്യേവം കഥിതം രാധേ ശിവദര്പവിമോചനമ്
ഇങ്ങനെ ശിവന്റെ അഹങ്കാരം അകറ്റിയ കഥ ഞാൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, രാധേ.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച പപ്രച്ഛ രാധികാ ദേവീ നിഗൂഢമഭിവാഞ്ഛിതമ്
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: രാധികാദേവി ഹൃദയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ഒരു രഹസ്യമായ ചോദ്യം ചോദിച്ചു.
ശ്രീരാധികോവാച വദ മേ വാഞ്ഛിതം പ്രശ്നം സര്വസംദേഹഭഞ്ജനമ് ।। 4.36.
ശ്രീരാധിക പറഞ്ഞു: എന്റെ ആഗ്രഹമായ, എല്ലാ സംശയങ്ങളും നീക്കുന്ന ചോദ്യം പറയൂ.
സര്വജ്ഞാനാധിദേവശ്ച ശംകരഃ സര്വതത്ത്വവിത്
എല്ലാ ജ്ഞാനത്തിന്റെയും അധിപതിയും സകല തത്വങ്ങൾ അറിയുന്നവനുമാണ് ശംകരൻ.
കഥം വിഭൂതിഗാത്രശ്ച പഞ്ചവക്ത്രസ്ത്രിലോചനഃ
അവൻ എങ്ങനെ അത്യധികമായ ശക്തിയുള്ളവനും അഞ്ചു മുഖങ്ങളുമുള്ളവനും മൂന്നു കണ്ണുള്ളവനും ആയി?
വൃഷേണാടതി ദേവേന്ദ്രോ വിഹായ വരവാഹനമ്
ദേവേന്ദ്രൻ തൻറെ മനോഹരമായ വാഹനം ഉപേക്ഷിച്ച് ഒരു കാളയെ കയറി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
വഹ്നിശുദ്ധാംശുകം ത്യക്ത്വാ ധത്തേ ശാര്ദൂലചര്മകമ്
അഗ്നിയിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച വസ്ത്രം വിട്ട്, അവൻ പുലിയുടെ തോൽ ധരിക്കുന്നു.
നാസ്തി രത്നകിരീടേച്ഛാ ജടായാം പ്രീതിരുത്തമാ
രത്നംകൊണ്ടുള്ള കിരീടം ആവശ്യമില്ല; ജടകളിൽ അതിയായ സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്നു.
ചന്ദനാഗുരുകസ്തൂരീസുഗംധികുസുമാനി ച
ചന്ദനം, അഗുരു, കസ്തൂരി, സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പങ്ങൾ—
ഏതദ്വേദിതുമിച്ഛാമി വ്യാസേന കഥയ പ്രഭോ
ഇതിന്റെ കാരണം ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; മഹാനേ, വ്യാസന്റെ മുഖാന്തിരം ദയവായി പറഞ്ഞുതരൂ.
രാധികാവചനം ശ്രുത്വാ പ്രഹസ്യ മധുസൂദനഃ
രാധയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു മധുസൂദനൻ പുഞ്ചിരിച്ചു.