ഋഷയ ഊചുഃ നീചാനാം ചരിതം യത്തത്കരോഷി ത്വം ജഗദ്വിധേ ।। 4.35.
മഹർഷിമാർ പറഞ്ഞു: ലോകത്തെ സൃഷ്ടിച്ചവനേ, നീ ചെയ്യുന്നത് താഴ്ന്നവരുടെ പ്രവൃത്തിയാണല്ലോ.
പശ്യന്തി സതതം സന്തഃ പ്രസൂമിവ പരസ്ത്രിയമ്
ധർമ്മപരായണർ എപ്പോഴും മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യയെ അമ്മയെന്നപോലെ കാണുന്നു.
ത്വം സ്വയം വേദകര്താ ച കന്യാം സംഭോക്തുമിച്ഛസി
നീ തന്നെ വേദങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചവനാണ്, എന്നാൽ സ്വന്തം മകളെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഗുരോഃ പത്നീ രാജപത്നീ വിപ്രപത്നീ ച യാ സതീ
ആചാര്യന്റെ ഭാര്യ, രാജാവിന്റെ ഭാര്യ, ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യ — ഇവർ സദാചാരമുള്ളവരാണെങ്കിൽ,
പ്രസൂഃ പിത്രോസ്തഥാ ഭ്രാതുഃ പത്നീ ശ്വശ്രൂഃ സ്വകന്യകാഃ
തന്റെ അമ്മ, അപ്പന്റെ ഭാര്യ, സഹോദരന്റെ ഭാര്യ, അമ്മാമ്മ, സ്വന്തം മകൾ,
സ്വാഭീഷ്ടസുരപത്നീ ച ധാത്രികാഽന്നപ്രദായികാ
സ്വന്തം ഇഷ്ടദേവന്റെ ഭാര്യ, ദായമ്മ, ഭക്ഷണം നൽകുന്നവൾ,
ഏതാ വേദപ്രണീതാശ്ച സര്വേഷാം മാതരഃ സ്മൃതാഃ
വേദങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന ഇവർ എല്ലാവർക്കും അമ്മമാരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
കന്യാദാതാഽന്നദാതാ ച ജ്ഞാനദാതാഽഭയപ്രദഃ
മകളെ നൽകുന്നവൻ, അന്നം നൽകുന്നവൻ, ജ്ഞാനം നൽകുന്നവൻ, ഭയരഹിതത്വം നൽകുന്നവൻ,
ഏതാ വഹന്തി യേ മൂഢാ യ ഏതാഞ്ജനകാനപി
ഈ ബന്ധങ്ങളെ അവഹേളിക്കുന്നവരും, അപ്പന്മാരെ പോലും അവഹേളിക്കുന്നവരും മൂഢന്മാരാണ്.
താനന്ധകൂപേ സംസ്ഥാപ്യ ദൂരതോ യമകിങ്കരാഃ
അവരെ യമന്റെ സേവകർ ദൂരെയുള്ള ഇരുണ്ട കുഴിയിൽ ഇടുന്നു.
ത്വമേവ വിശ്വകര്താ ച ശാസ്താ വൈ ശമനസ്യ ച 4.35.
നീ തന്നെയാണ് ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവും, ഗുരുവും, നിയന്ത്രകനുമാണ്.
അസ്മാകം പുരതോ ദൂരം ഗച്ഛ കാമാര്തമാനസ
കാമാസക്തമായ മനസ്സുള്ളവനേ, ഞങ്ങളുടെ മുന്നിൽ നിന്ന് ദൂരെയ്ക്ക് പോ.
ഗുരോര്ദോഷസഹസ്രാണി ക്ഷന്തുമര്ഹന്തി പണ്ഡിതാഃ
പണ്ഡിതന്മാർക്ക് ഗുരുവിന്റെ ആയിരക്കണക്കിന് പിഴവുകൾ ക്ഷമിക്കാൻ കഴിയും.
ഗൃഹ്ണന്തി യദി സര്വസ്വം ശപന്തം നിഷ്ഠുരം ഗുരുമ്
കഠിനമായി ശപിക്കുന്ന ഗുരുവിൽ നിന്ന് എല്ലാം സ്വീകരിച്ചാലും,
യേ ദ്വിഷന്തി ച നിന്ദതി ഗുരുമിഷ്ടം സുരാത്പരമ്
ദേവന്മാരേക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ട ഗുരുവിനെ ദ്വേഷിക്കുകയും നിന്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ,
പുരീഷം ഭുഞ്ജതേ നിത്യം ക്ഷുഭിതാ യമതാഡനൈഃ
അവർ യമന്റെ ശിക്ഷകൾകൊണ്ട് പീഡിതരായി എപ്പോഴും മലഭക്ഷണം ചെയ്യുന്നു.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ മുനയഃ പ്രണേമുസ്തത്പദാമ്ബുജമ്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മുനികൾ അവിടുത്തെ കമലപാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിച്ചു.
ഉന്മുഖാ മുനയഃ സര്വേ ബഭൂവുശ്ച സ്വകര്മണി
എല്ലാ മുനികളും ഉത്സാഹത്തോടെ തങ്ങളുടെ ജോലി ചെയ്യാൻ തിരിച്ചു പോയി.
യോഗേന ഭിത്ത്വാ ഷട്ചക്രം സര്വാന്പ്രാണാന്നിരുദ്ധ്യ ച
യോഗം ഉപയോഗിച്ച് ആറു ചക്രങ്ങൾ താണ്ടി, എല്ലാ പ്രാണനടപ്പും നിയന്ത്രിച്ചു,
മനസാ ശ്രീഹരിം സ്മൃത്വാ നമസ്കാരം ചകാര ഹ
മനസ്സിൽ ശ്രീഹരിയെ ഓർത്ത്, അവർ നമസ്കാരം ചെയ്തു.
പ്രാണത്യാഗാത്പരം ദുഃഖമയശശ്ച യശസ്വിനാമ് ।। 4.35.
ശ്വാസം വിട്ടുപോകുമ്പോൾ, മഹത്വമുള്ളവർക്കും ദുഃഖം മാത്രമേ ശേഷിക്കൂ.
കന്യാ താതം മൃതം ദൃഷ്ട്വാ വിലപ്യ ച ഭൃശം മുഹുഃ
മകൾ, അച്ഛനെ മരിച്ചുകിടക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, വീണ്ടും വീണ്ടും ഉച്ചത്തിൽ വിലപിച്ചു.
മൃതം താതം ച ഭഗിനീം ദൃഷ്ട്വാ ച മുനിപുംഗവാഃ
മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാർ, അച്ഛന്റെ ശവവും സഹോദരിയെയും കണ്ടു.
നാരായണോ മദംശശ്ച കൃപയാഽഽഗത്യ സത്വരമ്
നാരായണനും എന്റെ അംശവും, കരുണകൊണ്ട് ഉടൻ അവിടെ എത്തി.
ബ്രഹ്മാ പുരോ ഹരിം ദൃഷ്ട്വാ വരം വവ്രേ സ്മ വാഞ്ഛിതമ്
ബ്രഹ്മാവ് മുന്നിൽ ഹരിയെ കണ്ടപ്പോൾ, ആഗ്രഹിച്ച വരം ചോദിച്ചു.
ബ്രഹ്മാണം വിരസം ദൃഷ്ട്വാ തമുവാച കൃപാനിധിഃ
ബ്രഹ്മാവിനെ വിഷാദത്തോടെ കണ്ടു, കരുണയുടെ സമുദ്രം അവനോട് പറഞ്ഞു.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച ത്യജ ലജ്ജാം ജഗന്നാഥ ഹൃദയജ്വരരൂപിണീമ്
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: ലോകനാഥാ, ഹൃദയത്തിൽ പനി പോലെ പിടിച്ചിരിക്കുന്ന ലജ്ജ വെടിഞ്ഞു കളയൂ.
സത്കീര്തിരപകീര്തിര്വാ സുപ്രതിഷ്ഠാപ്യുപദ്രവഃ
നല്ല പേരോ, ദുഷ്പേരോ, ഉറപ്പുള്ള സ്ഥാനം അല്ലെങ്കിൽ ബുദ്ധിമുട്ടോ,
സര്വേഷാമപി സര്വേഭ്യഃ സ്വകര്മ ബലവത്തരമ്
എല്ലാവർക്കും, എല്ലാത്തിനുമപ്പുറം, ഓരോരുത്തരുടേയും കർമ്മം തന്നെയാണ് ഏറ്റവും ശക്തമായത്.
കേചിത്കുര്വന്തി നിര്മൂലം സര്വേഷാമപി കര്മണാമ്
ചിലർ എല്ലാവരുടേയും കർമ്മം പൂർണ്ണമായും ഫലശൂന്യമാക്കുന്നു.