ഗത്വാ മൂര്തീര്വിനിര്മായ സര്വാശ്ച താദൃശീരിതി
അവിടെ ചെന്നു, അവർ ആ രൂപങ്ങൾ എല്ലാം പ്രകടിപ്പിച്ചു.
തത്സ്വഭാവാസ്തന്മനസ്കാസ്തത്തദ്വിഷയമാനസാഃ
അവരുടെ സ്വഭാവവും മനസ്സും അതിലായിരുന്നു; ചിന്തകൾ അതിലേയ്ക്ക് ഏകാഗ്രമായി.
തദധിഷ്ഠാതൃദേവീ ച ആജഗാമ സ്വമാലയമ്
അവിടത്തെ അധിഷ്ഠാത്രി ദേവിയും തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
മുക്തിദാ ച മുമുക്ഷൂണാം ഭക്താനാം ഹരിഭക്തിദാ
മുക്തി ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് മോക്ഷവും, ഭക്തർക്കു ഹരിഭക്തിയും അവൾ നൽകുന്നു.
യസ്യാശ്ച സ്പര്ശവായോശ്ച സംപര്കേണ വിനശ്യതി
അവളുടെയും അവളുടെ കാറ്റിന്റെയും സ്പർശം കൊണ്ടു എല്ലാം നശിക്കുന്നു.
കിമുത സ്നാനജന്യം ച കഥയാമി നിരൂപണമ്
അപ്പോൾ സ്നാനത്തിൽ നിന്നു ഉണ്ടാകുന്നതെന്തെന്ന് ഞാൻ വിശദമായി പറയണമോ?
വേദോക്തം ച തദേവാസ്യാഃ കലാം നാര്ഹംതി ഷോഡശീമ് 4.34.
വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലും അവളുടെ മഹത്വത്തിന്റെ പത്തിരണ്ടിലൊന്നിനും തൊട്ടെത്തുന്നില്ല.
ഗാമാഗതാ സ്രോതസോംഽശാദ്ഗങ്ഗാ തേന പ്രകീര്തിതാ
ഒരു പ്രവാഹത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്കെത്തിയതുകൊണ്ടാണ് അവളെ ഗംഗാ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
തസ്യ കന്യാസ്വരൂപാ സാ ജാഹ്നവീ തേന കീര്തിതാ
കന്യാരൂപത്തിൽ അവളെ ജാഹ്നവി എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ധാരാഭിസ്തിസൃഭിഃ സ്വര്ഗം പൃഥിവീമതലം തഥാ
മൂന്ന് പ്രവാഹങ്ങളിലൂടെ അവൾ സ്വർഗ്ഗത്തെയും ഭൂമിയെയും തൊട്ടുപോകുന്നു.
പ്രധാനധാരയാ സ്വര്ഗേ സാ ച മന്ദാകിനീ സ്മൃതാ
സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രധാനപ്രവാഹമായ അവളെ മന്ദാകിനി എന്ന പേരിലാണ് ഓർക്കുന്നത്.
ക്ഷീരതുല്യജലാ ശശ്വദത്യുത്തുങ്ഗതരങ്ഗിണീ
അവളുടെ വെള്ളം എല്ലായ്പ്പോഴും പാലുപോലെയാണ്, അത്യന്തം ഉയർന്ന തിരകളോടുകൂടിയതും.
സ്വര്ഗാദ്ധിമാദ്രിമാര്ഗേണ പൃഥിവീമാഗതാ മുദാ
സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് ഹിമാലയമാർഗ്ഗം അവൾ സന്തോഷത്തോടെ ഭൂമിയിലേക്കെത്തി.
ശുദ്ധസ്ഫടികസംകാശാ ബഹുവേഗവതീ സതീ
അവൾ സുതാരമായ സ്ഫടികംപോലെ ശുദ്ധിയുള്ളവളാണ്, അതിവേഗത്തിൽ ഒഴുകുന്നവളുമാണ്.
അഹോ സഗരവംശേഭ്യോ നിര്വാണമുക്തിദായിനീ
അയ്യോ! സഗരന്റെ വംശജന്മാർക്ക് മോക്ഷവും വിടുതലും നൽകുന്നവളാണ് അവൾ.
അതോഽപി മൃത്യുസമയേ സതാം പുണ്യസ്വരൂപിണാമ്
അതുകൊണ്ട് തന്നെ, മരണം വന്ന സമയത്തും പുണ്യരൂപികളായ സത്പുരുഷന്മാർക്കായി,
ഗങ്ഗാസോപാനമാരുഹ്യ സന്തോ യാന്തി നിരാമയമ് ।। 4.34.
ഗംഗയുടെ പടികൾ കയറി, സന്മാർഗ്ഗികൾ ദുഃഖരഹിതമായ അവസ്ഥയിലേക്കെത്തുന്നു.
ദൈവാത്പുരാ പ്രാക്തനേന മഗ്നം ചേത്കൃതപാതകൈഃ
ദൈവത്തിന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം, മുമ്പത്തെ കർമ്മങ്ങൾ കൊണ്ടു, ആരെങ്കിലും പാപങ്ങൾ ചെയ്തതുകൊണ്ട് മുങ്ങിപ്പോയാൽ,
തതോ ഭോഗോ ഭവേത്തേഷാം നിശ്ചിതം പാപപുണ്യയോഃ
അപ്പോൾ അവർക്കു പാപവും പുണ്യവും രണ്ടിന്റെയും ഫലം അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും.
തതഃ പുണ്യവതാം ഗേഹേ ലബ്ധ്വാ ജന്മ ച ഭാരതേ
അതിനുശേഷം, പുണ്യവാന്മാരുടെ വീട്ടിൽ ഭാരതത്തിൽ ജനനം ലഭിക്കും.
മൃതദ്വിജാനാം ദേഹാംശ്ച ദൈവാച്ഛൂദ്രാ വഹന്തി ചേത്
ദൈവത്തിന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം, മരിച്ച ദ്വിജന്മാരുടെ ശരീരങ്ങൾ ശൂദ്രന്മാർ കൊണ്ടുപോകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ,
തതസ്തേഷാം ച സാഹായ്യം കരോതി ഹരിരൂപിണീ
അപ്പോൾ അവർക്കു സഹായം ചെയ്യുന്നത് ഹരിയുടെ രൂപമായ അവളാണ്.
ജന്മ പുണ്യവതാം ഗേഹേ കാരയിത്വാ ച ഭാരതേ
ഭാരതത്തിൽ പുണ്യവാന്മാരുടെ വീട്ടിൽ ജനനം ലഭിക്കുമാറ് അവൾ ഇടപെടുന്നു.
യാത്രാം കൃത്വാ തു യഃ ശുദ്ധൌ സ്നാതും യാതി സുരേശ്വരീമ്
യാത്ര നടത്തി, ശുദ്ധയായ ദേവതയായ ഗംഗയിൽ കുളിക്കാൻ പോകുന്നവൻ ആരായാലും,
ഗങ്ഗാം പ്രാപ്യാനുഷങ്ഗേണ സ്നാതി ചേത്സമലോ നരഃ
ഗംഗയിൽ അനുസംഗമായി പോലും ഒരാൾ കുളിച്ചാൽ, അവൻ ശുദ്ധനാകുന്നു.
കലൌ പഞ്ച സഹസ്രാബ്ദം സ്ഥിതിസ്തസ്യാശ്ച ഭാരതേ
കലിയുഗത്തിൽ ഭാരതത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം അഞ്ചായിരം വർഷം തുടരും.
കലൌ ദശസഹസ്രാണി വര്ഷാണി പ്രതിമാ മമ 4.34.
കലിയുഗത്തിൽ എന്റെ പ്രതിമ പത്തായിരം വർഷം നിലനിൽക്കും.
അതലം യാതി യാ ധാരാ സാ ച ഭോഗവതീ സ്മൃതാ
അതലത്തിലേക്ക് പോകുന്ന ആ പ്രവാഹം ഭോഗവതിയായി അറിയപ്പെടുന്നു.
ആകരാമൂല്യരത്നാനാം മണീന്ദ്രാണാം ച സംതതമ്
അത് വിലയേറിയ രത്നങ്ങളും മാണിക്യങ്ങളും കൊണ്ട് എല്ലായ്പ്പോഴും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
സ്വയം ദേവീ ച വൈകുണ്ഠം വേഷ്ടയിത്വാ ച സംതതമ്
ദേവി സ്വയം വൈകുണ്ഠത്തെ എല്ലായ്പ്പോഴും ചുറ്റിപിടിക്കുന്നു.