വാഹനാദവരുഹ്യാശു ഭക്തിനമ്രാത്മകന്ധരഃ
തന്റെ വാഹനത്തിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ ഇറങ്ങി, ഭക്തിയോടെ തല താഴ്ത്തി,
ആജഗ്മുര്മുനയഃ സര്വേ സുരാഃ ശക്രാദയസ്തഥാ
എല്ലാ മുനികളും, ദേവന്മാരും, ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും അവിടെ എത്തി.
പുലകാഞ്ചിതസര്വാങ്ഗാസ്തുഷ്ടുവുഃ പുരുഷോത്തമമ്
ആനന്ദത്തിൽ മുഴുവൻ ശരീരവും പുളകിതരായി, അവർ പരമപുരുഷനെ സ്തുതിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ തത്ര സംഗീതം ശംകരോ ജഗൌ
അപ്പോൾ അവിടെ ശംകരൻ സംഗീതം പാടി.
ആവയോശ്ച ഗുണാഖ്യാനം രാസസംബന്ധി സുന്ദരമ്
നമ്മുടെ ഗുണങ്ങളെ, രാസലീലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്, മനോഹരമായി പാടി.
യത്ര കണ്ഠൈകമാനേന ചൈകതാനേന ചാരുണാ
ഒരു സ്വരത്തിൽ, ഒരു മനോഹരമായ രാഗത്തിൽ,
ഗമകേനാതിദീര്ഘേണ മദേന മധുരേണ ച 4.34.
നീണ്ട ഗമകത്തോടും, മധുരവും മദുരിതവുമായ സ്വരത്തോടും കൂടി.
പുലകാഞ്ചിതസര്വാങ്ഗഃ സാശ്രുനേത്രഃ പുനഃപുനഃ
മുഴുവൻ ശരീരവും പുളകിതമായി, കണ്ണുനീർ വീണ്ടും വീണ്ടും നിറഞ്ഞു,
ബഭൂവു രുദ്രരൂപാശ്ച മുനയഃ പുരതഃ പ്രിയേ
പ്രിയേ, മുനികൾ എല്ലാവരും നമ്മുടെ മുമ്പിൽ രുദ്രന്റെ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
നാരായണശ്ച ലക്ഷ്മീശ്ച ഗായകശ്ച ശിവഃ സ്വയമ്
നാരായണനും, ലക്ഷ്മിയും, ഗായകനായി ശിവൻതാനും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഗത്വാ മൂര്തീര്വിനിര്മായ സര്വാശ്ച താദൃശീരിതി
അവിടെ ചെന്നു, അവർ ആ രൂപങ്ങൾ എല്ലാം പ്രകടിപ്പിച്ചു.
തത്സ്വഭാവാസ്തന്മനസ്കാസ്തത്തദ്വിഷയമാനസാഃ
അവരുടെ സ്വഭാവവും മനസ്സും അതിലായിരുന്നു; ചിന്തകൾ അതിലേയ്ക്ക് ഏകാഗ്രമായി.
തദധിഷ്ഠാതൃദേവീ ച ആജഗാമ സ്വമാലയമ്
അവിടത്തെ അധിഷ്ഠാത്രി ദേവിയും തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
മുക്തിദാ ച മുമുക്ഷൂണാം ഭക്താനാം ഹരിഭക്തിദാ
മുക്തി ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് മോക്ഷവും, ഭക്തർക്കു ഹരിഭക്തിയും അവൾ നൽകുന്നു.
യസ്യാശ്ച സ്പര്ശവായോശ്ച സംപര്കേണ വിനശ്യതി
അവളുടെയും അവളുടെ കാറ്റിന്റെയും സ്പർശം കൊണ്ടു എല്ലാം നശിക്കുന്നു.
കിമുത സ്നാനജന്യം ച കഥയാമി നിരൂപണമ്
അപ്പോൾ സ്നാനത്തിൽ നിന്നു ഉണ്ടാകുന്നതെന്തെന്ന് ഞാൻ വിശദമായി പറയണമോ?
വേദോക്തം ച തദേവാസ്യാഃ കലാം നാര്ഹംതി ഷോഡശീമ് 4.34.
വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലും അവളുടെ മഹത്വത്തിന്റെ പത്തിരണ്ടിലൊന്നിനും തൊട്ടെത്തുന്നില്ല.
ഗാമാഗതാ സ്രോതസോംഽശാദ്ഗങ്ഗാ തേന പ്രകീര്തിതാ
ഒരു പ്രവാഹത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്കെത്തിയതുകൊണ്ടാണ് അവളെ ഗംഗാ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
തസ്യ കന്യാസ്വരൂപാ സാ ജാഹ്നവീ തേന കീര്തിതാ
കന്യാരൂപത്തിൽ അവളെ ജാഹ്നവി എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ധാരാഭിസ്തിസൃഭിഃ സ്വര്ഗം പൃഥിവീമതലം തഥാ
മൂന്ന് പ്രവാഹങ്ങളിലൂടെ അവൾ സ്വർഗ്ഗത്തെയും ഭൂമിയെയും തൊട്ടുപോകുന്നു.
പ്രധാനധാരയാ സ്വര്ഗേ സാ ച മന്ദാകിനീ സ്മൃതാ
സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രധാനപ്രവാഹമായ അവളെ മന്ദാകിനി എന്ന പേരിലാണ് ഓർക്കുന്നത്.
ക്ഷീരതുല്യജലാ ശശ്വദത്യുത്തുങ്ഗതരങ്ഗിണീ
അവളുടെ വെള്ളം എല്ലായ്പ്പോഴും പാലുപോലെയാണ്, അത്യന്തം ഉയർന്ന തിരകളോടുകൂടിയതും.
സ്വര്ഗാദ്ധിമാദ്രിമാര്ഗേണ പൃഥിവീമാഗതാ മുദാ
സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് ഹിമാലയമാർഗ്ഗം അവൾ സന്തോഷത്തോടെ ഭൂമിയിലേക്കെത്തി.
ശുദ്ധസ്ഫടികസംകാശാ ബഹുവേഗവതീ സതീ
അവൾ സുതാരമായ സ്ഫടികംപോലെ ശുദ്ധിയുള്ളവളാണ്, അതിവേഗത്തിൽ ഒഴുകുന്നവളുമാണ്.
അഹോ സഗരവംശേഭ്യോ നിര്വാണമുക്തിദായിനീ
അയ്യോ! സഗരന്റെ വംശജന്മാർക്ക് മോക്ഷവും വിടുതലും നൽകുന്നവളാണ് അവൾ.
അതോഽപി മൃത്യുസമയേ സതാം പുണ്യസ്വരൂപിണാമ്
അതുകൊണ്ട് തന്നെ, മരണം വന്ന സമയത്തും പുണ്യരൂപികളായ സത്പുരുഷന്മാർക്കായി,
ഗങ്ഗാസോപാനമാരുഹ്യ സന്തോ യാന്തി നിരാമയമ് ।। 4.34.
ഗംഗയുടെ പടികൾ കയറി, സന്മാർഗ്ഗികൾ ദുഃഖരഹിതമായ അവസ്ഥയിലേക്കെത്തുന്നു.
ദൈവാത്പുരാ പ്രാക്തനേന മഗ്നം ചേത്കൃതപാതകൈഃ
ദൈവത്തിന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം, മുമ്പത്തെ കർമ്മങ്ങൾ കൊണ്ടു, ആരെങ്കിലും പാപങ്ങൾ ചെയ്തതുകൊണ്ട് മുങ്ങിപ്പോയാൽ,
തതോ ഭോഗോ ഭവേത്തേഷാം നിശ്ചിതം പാപപുണ്യയോഃ
അപ്പോൾ അവർക്കു പാപവും പുണ്യവും രണ്ടിന്റെയും ഫലം അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും.
തതഃ പുണ്യവതാം ഗേഹേ ലബ്ധ്വാ ജന്മ ച ഭാരതേ
അതിനുശേഷം, പുണ്യവാന്മാരുടെ വീട്ടിൽ ഭാരതത്തിൽ ജനനം ലഭിക്കും.