തത്തര്പണം മൂത്രമേവ പിണ്ഡം സദ്യഃ പുരീഷകമ്
'അവിടെയുള്ള തർപ്പണം മൂത്രമായി മാറും, പിണ്ഡം ഉടൻ മലമാവും,'
തദിഷ്ടദേവോ ഗൃഹ്ണാതി ന നൈവേദ്യം ന തജ്ജലമ്
'അവിടെ ഇഷ്ടദേവൻ അതു സ്വീകരിക്കും, പക്ഷേ ഭോജനവും വെള്ളവും സ്വീകരിക്കില്ല.'
കുമ്ഭീപാകേ പച്യതേ സ ശക്രാന്തം യാവദേവ ഹി
അവന് കുംഭീപാക നരകത്തില് ഇന്ദ്രന്റെ കാലം മുഴുവന് വേവപ്പെടുന്നു.
പത്രോച്ഛിഷ്ടം ച യോ ഭുങ്ക്തേ ശൂദ്രാണാം ബ്രാഹ്മണാധമഃ
തന്റെ ഭാര്യയുടെ ശേഷിച്ച ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന് ശൂദ്രനുപോലെയുള്ളവനും ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനുമാണ്.
ശൂദ്രോ വാ യദി ഗൃഹ്ണാതി ബ്രാഹ്മണീം ജ്ഞാനദുര്ബലഃ
ജ്ഞാനത്തില് ദുർബലനായ ഒരു ശൂദ്രന് ഒരു ബ്രാഹ്മണീയെ സ്വീകരിച്ചാല്,
അഷ്ടാദശേന്ദ്രാവച്ഛിന്നം കാലം ച കാലസൂത്രകേ
അവന് പതിനെട്ട് ഇന്ദ്രന്മാരുടെ കാലം മുഴുവന് കാലസൂത്ര നരകത്തില് തടവിലാകും.
തതശ്ചണ്ഡാലയോനൌ ച ലബ്ധ്വാ ജന്മ ച ബ്രാഹ്മണീ
അതിനുശേഷം ആ ബ്രാഹ്മണീ ചാണ്ഡാലരുടെ വംശത്തില് ജനനം പ്രാപിക്കും.
ഇത്യുക്ത്വാ ച മുനിശ്രേഷ്ഠോ വിരരാമ ച ശൌനക
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹാമുനിയായ ശൗനകന് മൗനത്തിലായി.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ തേന പഥാ യാതി ച മേനകാ
അത്സമയത്ത് മേനക ആ വഴി മുന്നോട്ട് പോന്നു.
ഋതുസ്നാതാ ച വൃഷലീ പീത്വാ തത്ര ക്ഷണം മുദാ 1.20.
ആ വൃശലസ്ത്രീ രതുസ്നാനം കഴിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ അവിടെ ഒരു ക്ഷണം വെള്ളം കുടിച്ചു.
ഗത്വാ പ്രണമ്യ ദ്രുമിലം കാന്താ കാന്തം മനോഹരമ്
അവള് പോയി, തന്റെ പ്രിയനായ മനോഹരനായ ദ്രുമിലനെ വണങ്ങി.
കലാവതീവചഃ ശ്രുത്വാ പ്രഹൃഷ്ടവദനേക്ഷണഃ
കലാവതിയുടെ വാക്കുകള് കേട്ട ദ്രുമിലന് സന്തോഷത്തോടെ മുഖം പ്രകാശിച്ചു.
ദ്രുമില ഉവാച വൈഷ്ണവോ ഭവിതാ ബാലസ്ത്വം ച ഭാഗ്യവതീ സതീ
ദ്രുമിലന് പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഒരു വൈഷ്ണവനായ മകന് ജനിക്കും; നീ ശുദ്ധയായവളും ഭാഗ്യശാലിയുമാകും.'
യദ്ഗര്ഭേ വൈഷ്ണവോ ജാതോ യസ്യ വീര്യേണ വാ സതി
വൈഷ്ണവന് ഏത് ഗർഭത്തില് ജനിച്ചാലും, അല്ലെങ്കില് ആരുടെ ബീജത്തിലൂടെ ജനിച്ചാലും,
തൌ ച വിഷ്ണുവിമാനേന സദ്രത്നനിര്മിതേന ച
അവരിരുവരും രത്നങ്ങളാല് നിർമ്മിച്ച വിഷ്ണുവിമാനത്തില് കയറി പോകും.
കസ്യചിദ്ബ്രാഹ്മണസ്യൈവ ഗേഹം ഗച്ഛ ശുഭാനനേ
ശുഭമുഖിയായവളേ, നീ ഏതെങ്കിലും ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകു.
ഇത്യുക്ത്വാ ഗോപരാജശ്ച സ്നാത്വാ കൃത്വാ തു തര്പണമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഗോപ്പരാജാവ് സ്നാനം ചെയ്തു, തർപ്പണം നടത്തി.
അശ്വാനാം ച ചതുര്ലക്ഷം ഗജാനാം ലക്ഷമേവ ച
അവിടെ നാലുലക്ഷം കുതിരകളും ഒരു ലക്ഷം ആനകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഉച്ചൈഃശ്രവഃ പഞ്ചലക്ഷം രഥാനാം ച സഹസ്രകമ്
ഉച്ചൈശ്രവസിന് അഞ്ഞൂറ് ലക്ഷം എണ്ണയുണ്ടായിരുന്നു; രഥങ്ങള് ആയിരം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഗവാം ദ്വാദശലക്ഷം ച മഹിഷാണാം ത്രിലക്ഷകമ് 1.20.
പന്ത്രണ്ടുലക്ഷം പശുക്കളും മൂന്നു ലക്ഷം മഹിഷികളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
പാരാവതാനാം ലക്ഷം ച ശുകാനാം ച ശതം മുനേ
മഹർഷേ, അവൻ ഒരു ലക്ഷം പ്രാവുകളും നൂറ് തുതികകളും നൽകി.
ഗ്രാമാണാം ച സഹസ്രം ച നഗരാണാം ശതം ശതമ്
അവൻ ആയിരം ഗ്രാമങ്ങളും നൂറ് നൂറ് നഗരങ്ങളും നൽകി.
ശതകോടിം സുവര്ണാനാം രത്നാനാം ച സഹസ്രകമ്
അവൻ നൂറ് കോടി പൊൻമൂദ്രകളും ആയിരം രത്നങ്ങളും നൽകി.
ദദൌ തൈജസപാത്രാണാം ഭൂഷണാനാമസംഖ്യകമ്
അവൻ എണ്ണമറ്റ പൊൻപാത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും നൽകി.
രാജ്യം ദത്ത്വാ മഹാരാജോഽപ്യന്തര്ബാഹ്യേ ഹരിം സ്മരന് ।। ജഗാമ ബദരീം ഗോപോ മനോഗാമീ മുദാഽന്വിതഃ
രാജ്യം വിട്ട്, മഹാരാജാവ് ഹരിയെ ഉള്ളിലും പുറത്തും ഓർത്തുകൊണ്ട് സന്തോഷത്തോടെ മനസ്സു നിറഞ്ഞു, ഒരു ഗോപനായി ബദരിയിലേക്ക് പോയി.
തത്ര മാസം തപഃ കൃത്വാ ഗങ്ഗാതീരേ മനോഹരേ
അവിടെ മനോഹരമായ ഗംഗാതീരത്ത് ഒരു മാസം തപസ്സു ചെയ്തു.
സ ച വിഷ്ണുവിമാനേന രത്നേന്ദ്രനിര്മിതേന ച
അവൻ രത്നങ്ങളുടെ രാജാവായ വിഷ്ണു നിർമ്മിച്ച ദിവ്യവിമാനത്തിൽ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
തത്ര പ്രാപ ഹരേര്ദാസ്യം ഹരിദാസോ ബഭൂവ സഃ
അവിടെ അവൻ ഹരിയുടെ സേവനം നേടി, ഹരിദാസനായി മാറി.
ഗതേ കലാവതീ നാഥേ ഉച്ചൈശ്ച പ്രരുരോദ ഹ
ഭർത്താവ് പോയപ്പോൾ കലാവതി ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞു.
ബ്രാഹ്മണോ മാതരിത്യുക്ത്വാ താം ഗൃഹീത്വാ മുദാഽന്വിതഃ 1.20.
ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ 'അമ്മേ' എന്നു വിളിച്ച് അവളെ സന്തോഷത്തോടെ കൂട്ടി കൊണ്ടുപോയി.