മന്ത്രപൂതം മഹാസ്ത്രം ച ചിക്ഷേപ പിതരം മുദാ
മന്ത്രശുദ്ധിയുള്ള മഹാസ്ത്രം സന്തോഷത്തോടെ പിതാവിനോടു അവൻ പ്രയോഗിച്ചു.
ക്ഷണം നിരീക്ഷണം ചക്രേ മോഹിന്യാസ്യേ പുനഃപുനഃ
അവൻ ഒരു നിമിഷം വീണ്ടും വീണ്ടും മോഹിനിയുടെ മുഖം നോക്കി.
ബുബുധേ മനസാ സര്വം ചരിതം മന്മഥസ്യ ച
അവന്റെ മനസ്സിൽ മന്മഥന്റെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും അവൻ മനസ്സിലാക്കി.
ഹേ കാമ യൌവനോന്മത്ത മൂഢൈശ്വര്യേണ ഗര്വിത
ഹേ കാമനേ, യൗവനത്തിൽ മയങ്ങി, ഭ്രമിച്ചും അധികാരത്തിൽ അഭിമാനിച്ചും നിൽക്കുന്നവനേ—
ഹതോദ്യമോ ജഗാമാശു മന്മഥോ മധുനാ സഹ
ശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ട മന്മഥൻ മധുവിനൊപ്പം ഉടൻ അവിടെ നിന്ന് പോയി.
ഇത്യുവാച ജഗദ്ധാതാ മോഹിനീം മദനാതുരാമ്
ഇങ്ങനെ ലോകസ്രഷ്ടാവ് പ്രേമവേദന അനുഭവിക്കുന്ന മോഹിനിയോട് പറഞ്ഞു.
ബ്രഹ്മോവാച ജ്ഞാതസ്തവാഭിപ്രായശ്ച നാഹം യോഗ്യോഽസ്യ കര്മണഃ
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: നിന്റെ ഉദ്ദേശം എനിക്ക് അറിയാം, പക്ഷേ ഈ പ്രവൃത്തിക്ക് ഞാൻ യോഗ്യനല്ല.
വേദേ ജുഗുപ്സിതം കര്മ തദേവ കര്തുമക്ഷമഃ
വേദത്തിൽ അപമാനിക്കപ്പെട്ട ഈ പ്രവൃത്തി ഞാൻ ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല.
അകീര്തിം വേദവക്തുശ്ച നിന്ദ്യം ച കിമതഃ പരമ് 4.32.
വേദം പഠിപ്പിക്കുന്നവന് അപകീർത്തിയും അപമാനവും ഉണ്ടാകുന്നതിൽക്കാൾ വലിയ ദോഷം എന്തുണ്ട്?
ശ്രുതൌ ശ്രുതമിതി ത്യാജ്യാ സര്വദൈവ തപസ്വിനാമ്
ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ കേട്ടാലും, സദാ ഈ പ്രവൃത്തി ത്യജിക്കേണ്ടതാണ് തപസ്സുകാര്ക്ക്.
ധനായുഃപ്രാണയശസാം നാശിനീ ദുഃഖദായിനീ
അത് ധനം, ആയുസ്സ്, ജീവൻ, പ്രശസ്തി എന്നിവയെ നശിപ്പിക്കുകയും ദു:ഖം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
നിഷ്ഠുരാ നവഘാതിഭ്യഃ സര്വാപദ്ബീജരൂപിണീ
അത് കഠിനവും പുതിയ മുറിവുകളേക്കാൾ അപകടകരവും എല്ലാ ദുരന്തങ്ങൾക്കും വിത്തുമാണ്.
പരദ്രോഹാദ്യഥാ സംപത്കുലടാപ്രേമ തത്സമമ്
പൊറുതിയില്ലാത്ത സ്ത്രീയെ സ്നേഹിക്കുന്നത് മറ്റൊരാളെ വഞ്ചിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ നാശം വരുത്തും.
യോ വിശ്വസേത്താം സംമൂഢോ വിപത്തസ്യ പദേപദേ
ആവളെ വിശ്വസിക്കുന്നവൻ ഭ്രമിച്ചവനാകുന്നു; അവൻ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ദുരന്തം നേരിടും.
യൂനാം സംപത്സ്വരൂപാ ച വിഷതുല്യാ തപസ്വിനാമ്
യുവാക്കൾക്ക് സമ്പത്ത് തന്നെയാണ് അവരുടെ രൂപം; തപസ്സുകാരുടെ ജീവിതത്തിൽ സമ്പത്ത് വിഷം പോലെ ആണ്.
തവൈവ കര്മ യോഗ്യം ച യുവാനം പശ്യ സുന്ദരി
സുന്ദരിയേ, യുവാക്കൾക്ക് യോജിച്ച പ്രവർത്തികൾ മാത്രമാണ് യുക്തമായത്.
വിദഗ്ധായാ വിദഗ്ധേന സംഗമോ ഗുണവാന്ഭവേത്
ചതുര് സ്ത്രീയും ചതുര് പുരുഷനും ചേർന്നാൽ അതാണ് സത്കുണം.
അസ്വതന്ത്രഃ പരാധീനഃ കാ രതിഃ പുംശ്ചലീഷു മേ
എനിക്ക് സ്വതന്ത്രത ഇല്ലാതെ, മറ്റൊരാളുടെ അധീനതയിൽ കഴിയുമ്പോൾ, അശുദ്ധസ്ത്രീകളിൽ എന്ത് സന്തോഷം?
നാത്രാഽഹം ച ജഗത്സ്രഷ്ടാ തസ്മാത്തവ പിതാ സദാ 4.32.
ഇവിടെ ഞാൻ ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവ് അല്ല; അതുകൊണ്ട്, നിന്റെ പിതാവാണ് എപ്പോഴും നിന്റെ അധിപൻ.
സ്വര്വൈദ്യൌ ചംദ്രതനയം ദിതിപുത്രാംശ്ച സുംദരാന്
ദൈവിക വൈദ്യന്മാർ, ചന്ദ്രന്റെ പുത്രൻ, ദിതിയുടെ സുന്ദരനായ പുത്രന്മാർ—
യാ മാം യാസി ഹി താംസ്ത്യക്ത്വാ സാ വിദഗ്ധാ ച കാമുകീ
ആ സ്ത്രീ അവരെ ഉപേക്ഷിച്ച് എന്റെ അടുത്ത് വരുമ്പോൾ, അവൾ ചതുരും കാമപ്രവൃത്തിയുള്ളവളുമാണ്.
സ്ത്രീ ചേത്പ്രയാതി പുരുഷം വിപരീതം വിഡമ്ബനമ്
സ്ത്രീ പുരുഷന്റെ അടുത്ത് വിരുദ്ധമായി പോകുമ്പോൾ, അത് പരിഹാസമാണ്.
സ്വയം പ്രാര്ഥയതേ സ്വാമീ ന തു സ്വാമിനമേവ ച
സ്വാമി തന്നെ ആഗ്രഹിക്കണം; മറ്റൊരാൾ സ്വാമിയെ തേടേണ്ടതില്ല.
ഭവേദ്ദൂരം സ്വല്പമൂല്യം രത്നം സ്വയമുപസ്ഥിതമ്
സ്വയം എത്തുന്ന രത്നത്തിന് വില വളരെ കുറവാണ്.
ലോകാചാരേഷു വേദേഷു ന സ്ത്രീ യാതി പരപ്രിയമ്
ലോകത്തിന്റെ ആചാരങ്ങളിലും വേദങ്ങളിലും, സ്ത്രീ മറ്റൊരാളുടെ പ്രിയനോട് പോകുന്നില്ല.
സ പൂജ്യോ ന ഭവേത്പൂജ്യോ യദ്രതിഃ പരവസ്തുഷു
മറ്റുള്ളവരുടെ വസ്തുക്കളിൽ രതി കാണുന്നവൻ ആദരിക്കപ്പെടാൻ അർഹനല്ല.
സ്വേന്ദ്രിയാഃ ശത്രവഃ സര്വേ ശത്രുതാ യന്നിമിത്തതഃ
സ്വന്തം ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ എല്ലാം ശത്രുക്കളാണ്; ശത്രുത്വം അവയുടെ കാരണമാണ്.
കൃതേ വേദവിരുദ്ധേ ച മിത്രം ശത്രുര്ഭവേദ്ധ്രുവമ്
വേദത്തിന് വിരുദ്ധമായ പ്രവർത്തനം ചെയ്താൽ, സുഹൃത്ത് ഉറപ്പായും ശത്രുവായി മാറും.
ഹരൌ തുഷ്ടേ ജഗത്തുഷ്ടം തസ്മിന്രുഷ്ടേ ഭവോ രിപുഃ 4.32.
ഹരി സന്തോഷിച്ചാൽ ലോകം സന്തോഷിക്കും; അവൻ കോപിച്ചാൽ ഭവം ശത്രുവായി മാറും.
സ്വകീയാചരണാത്സര്വം ഭവേ ഭവതി കര്മണഃ
ജീവിതത്തിലെ എല്ലാം സ്വന്തം ആചാരവും പ്രവർത്തിയും കൊണ്ടാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.