പ്രാണാധികോ മുമുക്ഷൂണാം സ്തോത്രരാജശ്ച നാരദ
മുക്തി ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കു അതു ജീവനേക്കാൾ വിലപ്പെട്ടതും, സ്തോത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതവുമാണ്, നാരദാ.
മൃതേ മുനൌ കിം ചകാര ശ്രീകൃഷ്ണോ ഭക്തവത്സലഃ
മഹർഷി മരിച്ചപ്പോൾ ഭക്തജനപ്രിയനായ ശ്രീകൃഷ്ണൻ എന്ത് ചെയ്തു?
ശ്രീനാരായണ ഉവാച കൃത്വാ വക്ഷസി തദ്ദേഹം രുരോദോച്ചൈര്യഥാ നരഃ
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: ആ ശരീരം വക്ഷസ്സിൽ വെച്ച്, മനുഷ്യൻ പോലെ ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞു.
ബാഹുഭ്യാം ച സമാശ്ലിഷ്യ പിപേഷോദ്രിക്തമോഹതഃ
അവൻ കൈകളാൽ ആ ശരീരം ചേർത്ത്, അതിനെ ഉരസിച്ചു, അത്യന്തം വേദനയോടെ.
രക്തമാംസാസ്ഥിഹീനം തച്ഛരീരം ച മഹാത്മനഃ
ആ മഹാത്മാവിന്റെ ശരീരം രക്തവും മാംസവും അസ്ഥിയും ഇല്ലാതെ ആയിരുന്നു.
ദഗ്ധം ലോഹിതമാംസാസ്ഥി ജ്വലതാ ജഠരാഗ്നിനാ
ജഠരാഗ്നിയുടെ കനലിൽ രക്തം, മാംസം, അസ്ഥി എല്ലാം ദഹിച്ചു.
ചിതാം ചന്ദനകാഷ്ഠേന നിര്മായ മധുസൂദനഃ
മധുസൂദനൻ ചന്ദനക്കട്ടികൾ കൊണ്ട് ചിത ഒരുക്കി.
ദദൌ ചിതായാമഗ്നിം ച കാഷ്ഠം ദത്ത്വാ ശവോപരി
ശവത്തിന് മുകളിൽ കട്ടികൾ വെച്ച്, ചിതയിൽ അഗ്നി തെളിച്ചു.
തദ്ദേഹേ ഭസ്മസാദ്ഭൂതേ നേദുര്ദുന്ദുഭയോ ദിവി
ആ ശരീരം ബസ്മമായപ്പോൾ ആകാശത്ത് ദുന്ദുഭികൾ മുഴങ്ങി.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ തത്ര രത്നസാരവിനിര്മിതമ്
അതിനിടയിൽ അവിടെ രത്നങ്ങളുടെ സാരത്തിൽ നിർമ്മിതമായ ഒരു രഥം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
പാര്ഷദപ്രവരൈര്യുക്തം ശ്രീകൃഷ്ണസദൃശൈര്വരൈഃ 4.30.
അത് ശ്രീകൃഷ്ണനോട് സമാനമായ ഉന്നത ഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
അവരുഹ്യ രഥാത്തൂര്ണം പാര്ഷദപ്രവരാ ഹരേഃ ।। സര്വേ സമാനരൂപാസ്തേ പ്രണമ്യ രാധികേശ്വരൌ
ഹരിയുടെ പ്രധാന ഗണങ്ങൾ അതിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ ഇറങ്ങി, എല്ലാവരും ഒരേ രൂപത്തിൽ, രാധയും കൃഷ്ണനും മുന്നിൽ നമസ്കരിച്ചു.
ധൃതവന്തം സൂക്ഷ്മദേഹം പ്രണമയ്യ മുനീശ്വരമ്
അവർ സൂക്ഷ്മശരീരത്തിൽ ആയിരുന്ന മഹർഷിയെ അഭിവാദ്യം ചെയ്തു.
ഗതേ മുനീന്ദ്രേ ഗോലോകം വൃന്ദാവനവിനോദിനീ
മഹർഷി ഗോളോകത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ വൃന്ദാവനത്തിൽ സന്തോഷം നിറഞ്ഞു.
ശ്രീരാധികോവാച അതിഖര്വജനാകാരസ്തേജീയാനതികുത്സിതഃ
ശ്രീരാധിക പറഞ്ഞു: അവന്റെ രൂപം വളരെ ചെറുതായിരുന്നു, പക്ഷേ അവന്റെ പ്രകാശം അത്യന്തം വലിയതായിരുന്നു. അവനെ അവഹേളിക്കേണ്ടതില്ലായിരുന്നു.
കഥം വാ നിര്ഗതം ഭസ്മ ദേഹാദസ്യ കിമദ്ഭുതമ്
അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ ചാരു പുറത്ത് വന്നു? ഇതിൽ അത്ഭുതം എന്താണ്?
രഥസ്ഥഃ പുണ്യവാന്സദ്യോ ഗോലകം ച ജഗാമ ഹ
രഥത്തിൽ ഇരുന്ന്, ആ ധർമ്മശീലൻ ഉടൻ ഗോലോകത്തെത്തിച്ചു.
ത്വയാ കൃതം ച സത്കാരമശ്രുപൂര്ണേന ചക്ഷുഷാ
നിന്റെ കണ്ണുകൾ കണ്ണീരിൽ നിറഞ്ഞുകൊണ്ട് നീ അവനെ ആദരിച്ചു.
രാധികാവചനം ശ്രുത്വാ പ്രഹസ്യ മധുസൂദനഃ കഥാം കഥിതുമാരേഭേ യുഗാന്തരഗതാമപി
രാധികയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, മധുസൂദനൻ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് മറ്റൊരു യുഗത്തിലെ കഥ പറയാൻ തുടങ്ങി.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച പശ്ചാച്ഛ്രോഷ്യസി കാലേന പ്രസങ്ഗേ വിദുഷാം മുഖാത്
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: പിന്നീട്, യോജിച്ച സമയത്ത്, പണ്ഡിതന്മാരുടെ വായിൽ നിന്ന് നീ ഇത് കേൾക്കും.
അഷ്ടാവക്രോ മുനീന്ദ്രോഽപി വിഖ്യാതോ ഭുവനത്രയേ 4.30.
അഷ്ടാവക്രൻ എന്ന മഹർഷിയും മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തനാണ്.
കൃഷ്ണസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ വിമനസ്കാ ഹരിപ്രിയാ
കൃഷ്ണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ഹരിയുടെ പ്രിയങ്കരി വിഷാദം അനുഭവിച്ചു.
രാധികോവാച സ വിതൃപ്തോ ഭവതി കിം ഗോഷ്പദോദകപാനതഃ
രാധിക പറഞ്ഞു: പശുവിന്റെ കുരുവിനുള്ളിലെ വെള്ളം കുടിച്ചാൽ മാത്രം അവൻ തൃപ്തനാകുമോ?
വേദാനാം വേദവക്തൄണാം വിധാതുര്ജനകസ്യ ച
വേദങ്ങൾക്കും അവയെ ഉച്ചരിക്കുന്നവർക്കും സൃഷ്ടാവിന്റെ പിതാവിനും,
രാധികാവചനം ശ്രുത്വാ തുഷ്ടഃ കൃഷ്ണോ ബഭൂവ ഹ
രാധികയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ സന്തോഷിച്ചു.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച ശ്രവണാത്കഥനാദ്യസ്യ സര്വം പാപം പ്രണശ്യതി
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: അവന്റെ കഥ കേൾക്കുന്നതും പറയുന്നതും സകല പാപവും നശിപ്പിക്കും.
മഹാവിഷ്ണോര്നാഭിപദ്മാദ്ബഭൂവ ജഗതാം വിധിഃ
മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ നാഭിയിൽ നിന്നുള്ള താമരയിൽ നിന്ന് ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവ് ജനിച്ചു.
പുത്രാ ബഭൂവുശ്ചത്വാരോ ബ്രഹ്മണോ മാനസാത്പുരാ
പഴയകാലത്ത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് നാല് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
ശിശവഃ പഞ്ചവര്ഷീയാ നഗ്നാ അജ്ഞാനിനോ യഥാ
അവർ അഞ്ചുവയസ്സുള്ള കുട്ടികൾ ആയിരുന്നു; നഗ്നരും, കുട്ടികൾ പോലെ അജ്ഞാനികളും.
സനകശ്ച സനന്ദശ്ച തൃതീയശ്ച സനാതനഃ
സനകനും, സനന്ദനും, മൂന്നാമനായ സനാതനനും,