ദുര്ഗോ ദൈത്യേന്ദ്രവചനോഽപ്യാകാരോ നാശവാചകഃ
'ദുർഗ' എന്നത് അസുരാധിപതിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; 'ആ' നാശം സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ശശ്ച കല്യാണവചന ഇകാരോത്കൃഷ്ടവാചകഃ
'ശ' കല്ല്യാണം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; 'ഈ' ഉന്നതത്വം സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ശ്രേയഃസങ്ഘോത്കൃഷ്ടദാത്രീ ശിവാ തേന പ്രകീര്തിതാ
സകല ശ്രേയസ്സുകളും നൽകുന്നവളായതിനാൽ അവളെ ശിവാ എന്നു വിളിക്കുന്നു.
ശിവോ ഹി മോക്ഷവചനശ്ചാകാരോ ദാതൃവാചകഃ
'ശിവ' മോക്ഷം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; 'ആ' ദാനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
അഭയോ ഭയനാശോക്തശ്ചാകാരോ ദാതൃവാചകഃ
അഭയ എന്നത് ഭയമില്ലായ്മയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ഭയനാശം എന്നത് ഭയം അകറ്റുന്നവളെയാണ്, ആകാരവും ദാനദായിനിയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
രാജ്യശ്രീവചനോ മാശ്ച യാശ്ച പ്രാപണവാചകഃ
രാജ്യശ്രീ എന്നത് രാജസമ്പത്തിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, മാ എന്നത് ഇല്ല എന്നതിനെ, യാ എന്നത് ദാനദായിനിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
മാശ്ച മോക്ഷാര്ഥവചനോ യാശ്ച പ്രാപണവാചകഃ
മാ എന്നത് മോക്ഷം ലഭിക്കാൻ എന്ന അർത്ഥത്തിലും, യാ എന്നത് വീണ്ടും ദാനദായിനിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
നാരായണാര്ധാങ്ഗഭൂതാ തേന തുല്യാ ച തേജസാ
അവൾ നാരായണന്റെ അരകായായി മാറി, തേജസ്സിൽ അവനോടു തുല്യയുമാണ്.
നിര്ഗുണസ്യ ച നിത്യസ്യ വാചകശ്ച സനാതനഃ 4.27.
അവൾ ഗുണരഹിതനും ശാശ്വതനുമായവന്റെ നിത്യരൂപമാണ്.
ജയഃ കല്യാണവചനോ യാകാരോ ദാതൃവാചകഃ
ജയ എന്നത് മംഗളത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു, യാകാരം ദാനദായിനിയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
സര്വ മങ്ഗലശബ്ദശ്ച സംപൂണൈശ്വര്യവാചകഃ
അവൾ എല്ലാ മംഗളത്തിന്റെയും വാക്കാണ്, പൂർണ്ണ ഐശ്വര്യത്തിന്റെ സൂചനയുമാണ്.
നാമാഷ്ടകമിദം സാരം നാമാര്ഥസഹസംയുതമ്
ഈ അഷ്ടനാമം അതിന്റെ അർത്ഥങ്ങളോടെ കൂടിയ സാരമാണ്.
തസ്മൈ ദത്ത്വാ നിദ്രിതശ്ച ബഭൂവ ജഗതാം പതിഃ
അത് അവനു നൽകിയ ശേഷം ലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ ഉറങ്ങിപ്പോയി.
സ്തോത്രേണാനേന സ ബ്രഹ്മാ സ്തുതിം നത്വാ ചകാര ഹ
ഈ സ്തോത്രം ഉപയോഗിച്ച് ബ്രഹ്മാവ് നമസ്കരിച്ച് സ്തുതി അർപ്പിച്ചു.
ശ്രീകൃഷ്ണകവചം ദിവ്യം സര്വരക്ഷണനാമകമ്
ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ദിവ്യമായ കവചം എല്ലാ രക്ഷയ്ക്കും പേരായതാണ്.
സ്തോത്രം കുര്വന്തി നിദ്രാം ച സംരക്ഷ്യ കവചേന വൈ
അവർ ഈ സ്തോത്രം പാരായണം ചെയ്ത് കവചം ധരിച്ച് ഉറങ്ങുന്നു.
തത്രാജഗാമ ഭഗവാന്വൃഷരൂപീ ജനാര്ദനഃ
അവിടെ വൃഷരൂപത്തിൽ ഭഗവാൻ ജനാർദ്ദനൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സരഥം ശംകരം മൂര്ധ്നി കൃത്വാ ച നിര്ഭയം ദദൌ
ശംകരനെയും അവന്റെ രഥത്തെയും തലയിൽ വെച്ച് അവനു ഭയരഹിതത്വം നൽകി.
സ്തോത്രസ്യൈവ പ്രഭാവേണ സംപ്രാപ്യ കവചം വിധിഃ 4.27.
ഈ സ്തോത്രത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ വിധി കവചം ലഭിച്ചു.
ബ്രഹ്മാ ദദൌ മഹേശായ സ്തോത്രം ച കവചം വരമ്
ബ്രഹ്മാവ് മഹേശനു സ്തോത്രവും കവചവും വരവും നൽകി.
ബ്രഹ്മാസ്ത്രം ച ഗൃഹീത്വാ സ സനിദ്രം ശ്രീഹരിം സ്മരന്
ബ്രഹ്മാസ്ത്രം എടുത്ത്, ഉറങ്ങുന്ന ശ്രീഹരിയെ ഓർത്തു.
സ്തോത്രേണാനേന താം ദുര്ഗാം കൃത്വാ ഗോപാലികാ സ്തുതിമ്
ഈ സ്തോത്രം ഉപയോഗിച്ച് ദുർഗയെ ഗോപാലികയായി ആക്കി സ്തുതി അർപ്പിച്ചു.
ഗോപകന്യാ കൃതം സ്തോത്രം സര്വമങ്ഗലനാമകമ്
ഗോപകന്യകള് രചിച്ച ഈ സ്തോത്രം 'സര്വമംഗള' എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ത്രിസന്ധ്യം യഃ പഠേന്നിത്യം ഭക്തിയുക്തശ്ച മാനവഃ
ആ മനുഷ്യന് ഭക്തിയോടെ ദിവസവും മൂന്നു സന്ധ്യകളിലും ഇത് പാരായണം ചെയ്താല്,
രാജദ്വാരേ ശ്മശാനേ ച ദാവാഗ്നൌ പ്രാണസംകടേ
രാജാവിന്റെ വാതിലില്, ശ്മശാനത്തില്, കാട്ടുതീയില്, ജീവന് അപകടത്തിലായപ്പോഴും,
ശത്രുഗ്രസ്തേ ച സംഗ്രാമേ കാരാഗാരേ വിപദ്ഗതേ
ശത്രുക്കള് പിടിച്ചപ്പോള്, യുദ്ധഭൂമിയില്, ജയിലില്, ദുരിതത്തില് അകപ്പെട്ടപ്പോള്,
സ്ഥാനഭ്രഷ്ടേ ധനഭ്രഷ്ടേ ജാതിഭ്രഷ്ടേ ശുചാഽന്വിതേ
സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെട്ടാല്, ധനം നഷ്ടപ്പെട്ടാല്, ജാതി നഷ്ടപ്പെട്ടാല്, ദുഃഖത്തില് മുങ്ങിയാല്,
സ്തോത്രസ്മരണമാത്രേണ സദ്യോ മുച്യേത നിര്ഭയഃ
ഈ സ്തോത്രം ഓര്മ്മിച്ചുമാത്രം കൊണ്ടു തന്നെ ഉടന് ഭയമില്ലാതെ മോചനം ലഭിക്കും.
ഇഹ ലോകേ ഹരേര്ഭക്തിം ദൃഢാം ച സതതം സ്മൃതിമ് 4.27.
ഈ ലോകത്ത് ഹരിയിലേക്കുള്ള ഉറച്ച ഭക്തിയും സ്ഥിരമായ ഓര്മ്മയും ലഭിക്കും.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മവൈവര്തേ ഗോപകന്യാകൃതം സര്വമംഗലാസ്തോത്രമ് പ്രണേമുഃ പരയാ ഭക്ത്യാ യാവന്മാസം വ്രജാങ്ഗനാഃ
ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മവൈവര്ത്തത്തില് ഗോപകന്യകള് രചിച്ച സര്വമംഗള സ്തോത്രം വ്രജസ്ത്രീകള് പരമഭക്തിയോടെ ഒരു മാസം പാരായണം ചെയ്തു.