ശരത്പാര്വണചന്ദ്രാസ്യം പ്രസന്നം ച പ്രദര്ശയ
'ശരത്കാലത്തിലെ പൗർണ്ണമിരാവിലെ ചന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള നിന്റെ മനോഹരവും പ്രസന്നവുമായ മുഖം കാണിക്കൂ.'
ദൃഷ്ട്വാഽഽര്ത കാമബാണേന മാനസംക്ഷയകാമിനീ പതിസ്ത്വത്സദൃശോ നാഥ കാമിനീനാം മനീഷിതഃ
'നിന്നെ കണ്ടപ്പോൾ, കാമബാണം കൊണ്ട് വേദനിച്ച എന്റെ മനസ്സ് ഏകത്വം ആഗ്രഹിക്കുന്നു; സ്ത്രീകൾക്ക് ഭർത്താവായി നിന്നെപോലുള്ളവനാണ് പ്രിയം, നാഥാ.'
ബലിപുത്രോഽസി ധര്മിഷ്ഠോ രൂപവാന്ഗുണവാന്യുവാ ।। ശൃങ്ഗാരനിപുണഃ കാന്തഃ കാമശാസ്ത്രവിശാരദഃ
'നീ ബലിയുടെ മകനാണ്, ധർമ്മനിഷ്ഠനും സുന്ദരനും ഗുണവാനും യുവാവും; സ്നേഹത്തിൽ നിപുണനും ആകർഷകനും കാമശാസ്ത്രത്തിൽ വിദഗ്ധനുമാണ്.'
സദാ മനോജ്ഞഃ സ്ത്രീണാം ത്വം സുവേഷശ്ച സ്വഭാവതഃ
'നീ എപ്പോഴും സ്ത്രീകൾക്ക് മനോഹരനാണ്, സ്വാഭാവികമായി അലങ്കാരഭൂഷിതനുമാണ്.'
ശൃങ്ഗാരജ്ഞം ഗുണജ്ഞം ത്വാം യുവാനം രസികം ശുചിമ് ദാതാരമനുരക്തം ച കാന്തമിച്ഛതി കാമിനീ।।4.23.
ഒരു സ്ത്രീക്ക് ഐക്യം ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, അവൾക്ക് കാമം അറിയുന്നവനും, ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവനും, യുവാവും, രസങ്ങൾ ആസ്വദിക്കാൻ അറിയുന്നവനും, ശുദ്ധനും, ദാനശീലനും, ഭക്തിയുള്ളവനും, മനോഹരനും ആയ പ്രിയനെയാണ് ആഗ്രഹം.
ഏതേ സര്വേ ഗുണാഃ കാന്ത സന്തി കാന്തേ ത്വയി ധ്രുവമ്
എന്റെ പ്രിയനേ, ഈ ഗുണങ്ങൾ എല്ലാം നിനക്കു ഉറപ്പായും ഉണ്ട്.
സംതോഷം തേ കരിഷ്യാമി സമാഗമ്യ വിധോര്ഗൃഹാത് അന്യാശ്ലേഷണമാത്രേണ ഭവിതാ ധര്മലങ്ഘനാ
സൃഷ്ടികർത്താവിന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം ചേർന്ന് നിന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കും; മറ്റൊരാളെ അണഞ്ഞാൽ അത് ധർമ്മം ലംഘിക്കുന്നതായിരിക്കും.
യാശ്ച ധര്മാന്ന രക്ഷന്തി താസാം ച ജീവനം വൃഥാ താ ഏവ മാതൃഗര്ഭസ്ഥാ ന പ്രാജ്ഞാഃ പൌരുഷൈ രസൈഃ
ധർമ്മം പാലിക്കാത്ത സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതം വൃഥയാണ്; അവർ അമ്മയുടെ ഗർഭത്തിൽ തന്നെ ജ്ഞാനികളല്ല, പുരുഷസുഖങ്ങൾ ആസ്വദിക്കാനും കഴിയില്ല.
സ്വവൈദ്യൌമദനശ്ചന്ദ്രോ മരുത്വാന്നലകൂബരഃ
കുബേരൻ, മദനൻ, ചന്ദ്രൻ, മരുത്, നളകുബേരൻ—
ദിവാനിശം മാനസം മേ തേഷാം ക്രീഡാം ച ചിന്തയേത്
പകൽ രാത്രിയില്ലാതെ എന്റെ മനസിൽ അവരുടെ കളി ഓർമ്മ വരുന്നു.
ചന്ദ്രശൃങ്ഗാരമാശ്ലേഷമാലാപമമൃതാധികമ്
ചന്ദ്രന്റെ അണയൽ, കാമത്തിന്റെ ആനന്ദം, അമൃതത്തേക്കാൾ മധുരമായ സംഭാഷണം—
തിലോത്തമാവചഃ ശ്രുത്വാ ജഹാസ ബലിനന്ദനഃ
തിലോത്തമയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ബലിയുടെ മകൻ ചിരിച്ചു.
സാഹസിക ഉവാച അതോ വരാ ചാപ്സരസാം വിദഗ്ധരസികേശ്വരീ
സാഹസികൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ, അപ്സരസ്സുകളിൽ നീ ഏറ്റവും നൈപുണ്യവും രസാസ്വാദനത്തിലും പ്രഭുവുമാണ്.
സുന്ദോപസുന്ദയോര്നാശഃ നിമിത്തേന പ്രയത്നതഃ
സുന്ദനും ഉപസുന്ദനും നശിച്ചത് ഇതിന് വേണ്ടി ശ്രദ്ധയോടെ ഒരുക്കിയതായിരുന്നു.
സര്വം ജാനാസി സര്വജ്ഞേ വിജ്ഞാ സുരതകര്മണി 4.23.
നീ എല്ലാം അറിയുന്നവളാണ്, സകലജ്ഞയുമാണ്, സ്നേഹപ്രവൃത്തി കാര്യങ്ങളിലും നീ പണ്ഡിതയാണ്.
അതിപ്രിയശ്ച കോ വാ ച കഃ സ്വഭാവോ വരാനനേ
വളരെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ ആരാണ്, മനോഹരമുഖിയേ, അവന്റെ സ്വഭാവം എന്താണ്?
ഗന്ധര്വാണാം സുരാണാം ച രാജ്ഞാം പുണ്യവതാമപി
ഗന്ധർവന്മാരിലും, ദേവന്മാരിലും, രാജാക്കന്മാരിലും, പുണ്യവാന്മാരിലും—
അസുരസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ പ്രഹസ്യ സാ തിലോത്തമാ
അസുരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ തിലോത്തമ ചിരിച്ചു.
സത്യം സാരമന്തരസ്ഥമവ്യക്തമതിഗോപനമ്
സത്യം എന്നത് ഉള്ളിലുണ്ടായിരിക്കുന്ന സാരം, അതു വെളിപ്പെടാത്തതും വളരെ രഹസ്യവുമാണ്.
സ്ത്രീജാതീനാം ച സര്വാസാമുപഹാസകരം പരമ്
എല്ലാ സ്ത്രീകൾക്കും അതാണ് ഏറ്റവും വലിയ ചിരിയുടെ കാരണമാകുന്നത്.
സര്വേഷാമപി ദുര്ജ്ഞേയം ചരിതം യോഷിതാമപി
സ്ത്രികളുടെ സ്വഭാവം എല്ലാവർക്കും മനസ്സിലാക്കാൻ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.
വേദവേദാങ്ഗശാസ്ത്രാന്തം സര്വം ജാനാതി പംഡിതഃ
പണ്ഡിതൻ വേദങ്ങൾ, വേദാംഗങ്ങൾ, ശാസ്ത്രങ്ങൾ എല്ലാം അറിയുന്നവനാണ്.
വിഷാദപ്യപ്രിയോ വൃദ്ധോ രത്നാദപി ച യോഷിതാമ്
വിഷംപോല തന്നെ, ഒരു വൃദ്ധന് സ്ത്രീകള്ക്ക് അത്ര പ്രിയമല്ല. സ്ത്രീകള്ക്ക് രത്നങ്ങള് എല്ലാംകാളും വിലപ്പെട്ടതാണ്.
യുവാനം സുന്ദരം ദൃഷ്ട്വാ ഹ്യാര്താ ഭവതി പുംശ്ചലീ
ഒരു യുവാവിനെയും സുന്ദരനെയും കണ്ടാല് ദുഷ്ചരിത്രയുള്ള സ്ത്രീയുടെ മനസ്സ് വേദനയിലാകും.
നിമേഷരഹിതാ തസ്യ ലോചനാഭ്യാം പിബേന്മുഖമ് 4.23.
അവള് കണ്ണ് മടക്കാതെ തന്നെ അവന്റെ മുഖം കണ്ണുകൊണ്ട് ആസ്വദിക്കും.
മനോഽതിലോലമസ്ഥൈര്യം സര്വാങ്ഗാനി ചകമ്പിരേ
അവളുടെ മനസ്സ് അതിയായി അശാന്തവും അസ്ഥിരവുമാകുന്നു; ശരീരമൊക്കെയും വിറയ്ക്കും.
സംപ്രാപ്യ തം ചേദ്രഹസി സാഽഽലാപം കുരുതേ സ്ഫുടമ്
അവള് അവനെ ഒറ്റയ്ക്ക് കാണുമ്പോള് തുറന്നുപറഞ്ഞ് സംസാരിക്കും.
തഥാ യദി വശം കര്തും ന ശശാക ജിതേന്ദ്രിയമ്
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവനെ അവള്ക്കു കീഴടക്കാന് കഴിയില്ലെങ്കില്,
ദുഃസാധ്യേ നായകേ ദുഃഖം ഭവേദാജന്മജന്മനി
അവനെപ്പോലുള്ള ദുഷ്കരനായവനോടൊപ്പം അവള്ക്ക് ജന്മംതോറും ദു:ഖം ഉണ്ടാകും.
പുംശ്ചലീനാമപ്രിയഃ കഃ കഃ പ്രിയോ വാ മഹീതലേ
ദുഷ്ചരിത്രയുള്ള സ്ത്രീകള്ക്ക് ആരാണ് അപ്രീയനും ആരാണ് പ്രിയനും ഈ ഭൂമിയില്?