സ്വേച്ഛാമയം ഗുണാതീതം ജ്യോതീരൂപം സനാതനമ് സര്വേഷാം ദുര്ലഭാം നീതിം നീതിശാസ്ത്രവിശാരദഃ
സ്വച്ഛന്ദമായ രൂപം, ഗുണങ്ങൾക്ക് അതീതം, പ്രകാശസ്വരൂപം, ശാശ്വതം, എല്ലാവർക്കും ദുർലഭമായ നല്ല പെരുമാറ്റം, നീതിശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യം—ഇവയൊക്കെയുമുള്ളവനായിരുന്നു.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു:
ആരാധ്യഃ കശ്ച കാ പൂജാ കിം ഫലം പൂജനേ ഭവേത്
ആരെയാണ് ആരാധിക്കേണ്ടത്? എങ്ങനെയാണ് പൂജ? പൂജയ്ക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഫലം എന്താണ്?
ദേവേ രുഷ്ടേ ഭവേത്കിം വാ പൂജായാഃ പ്രതിബന്ധകേ 4.21.
ദേവൻ കോപിതനാകുമ്പോൾ പൂജയ്ക്ക് എന്ത് തടസ്സം സംഭവിക്കും?
കാചിദ്ദദാത്യത്ര ഫലം പരത്രേഹ ന കാചന
ഈ ലോകത്തോ പരലോകത്തോ പൂജക്ക് യാതൊരു ഫലവും ഉണ്ടോ, ഇല്ലയോ?
അവേദവിഹിതാ പൂജാ സര്വഹാനികരണ്ഡികാ
വേദത്തിൽ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടില്ലാത്ത പൂജ എല്ലാത്തരം നാശത്തിനും കാരണമാകുന്നു.
ദൃഷ്ടോ ദേവസ്ത്വയാ കസ്മിന്പൂജേയം ചാനുസാരിണീ
നീ ഏത് ദേവനെ കണ്ടു? ഈ പൂജ ആരെ ലക്ഷ്യമാക്കി നടത്തണം?
സാക്ഷാദ്ഭുങ്ക്തേ ച യോ ദേവഃ സുപ്രശസ്തം തദര്ചനമ്
ദൈവം നേരിട്ട് സ്വീകരിക്കുന്ന അർപ്പണം ചെയ്യുന്ന പൂജയാണ് ഏറ്റവും പ്രശംസനീയമായത്.
ബ്രാഹ്മണേ പരിതുഷ്ടേ ച സംതുഷ്ടാഃ സര്വദേവതാഃ
ബ്രാഹ്മണൻ സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ എല്ലാ ദേവതകളും സന്തോഷവാന്മാരാകും.
പൂജിതാ ബ്രാഹ്മണാ യേന പൂജിതാഃ സര്വദേവതാഃ
ആർ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ആദരിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, അവർക്കു വഴി എല്ലാ ദേവതകളും പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.
ഭസ്മീഭൂതം ച നൈവേദ്യം പൂജനം നിഷ്ഫലം ഭവേത്
നൈവേദ്യം ചിതയാകുമ്പോൾ, ആ പൂജയ്ക്ക് ഫലം ഉണ്ടാവില്ല.
തുഷ്ടോ ദേവോ വരം ദത്ത്വാ പ്രയാതി ച സ്വമന്ദിരമ്
ദേവൻ സന്തോഷത്തോടെ അനുഗ്രഹം നൽകി, തന്റെ സ്വസ്ഥലത്തേക്ക് മടങ്ങും.
ദത്താപഹാരീ ദേവസ്വം ഭുക്ത്വാ ച നരകം വ്രജേത്
ദാനമായതോ ദൈവസ്വത്തോ മോഷ്ടിച്ച് ഉപയോഗിച്ചാൽ, ആനന്ദം അനുഭവിച്ച ശേഷം നരകത്തിൽ പോകേണ്ടി വരും.
പ്രശസ്തം സര്വദേവേഷു വിഷ്ണുനൈവേദ്യഭോജനമ് 4.21.
എല്ലാ ദേവതകളിലും വിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിച്ച ഭക്ഷണം ഏറ്റവും പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
സര്വേഷാം ച ക്രമമിദം ബ്രാഹ്മണാനാം വിശേഷതഃ
ഇത് എല്ലാവർക്കും ബാധകമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക്.
ഭുക്ത്വാ വിപ്രമുഖേ ദേവാസ്തുഷ്ടാഃ സ്വര്ഗം പ്രയാന്തി ച
ബ്രാഹ്മണന്റെ മുമ്പിൽ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ ദേവതകൾ സന്തോഷിച്ചു സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
പ്രശസ്തഫലദാതൄണാമിഹ ലോകേ പരത്ര ച
നല്ല ഫലം നൽകുന്നവർക്ക് ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും അതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
സര്വേഷാം കര്മണാം സാരം വിപ്രതുഷ്ടിശ്ച ദക്ഷിണാ
എല്ലാ കര്മങ്ങളിലും പ്രധാനമായത് ബ്രാഹ്മണന്റെ സന്തോഷവും ദക്ഷിണയും തന്നെയാണ്.
പാദേഷു സര്വതീര്ഥാനി പുണ്യാനി പാദധൂലിഷു
പാദങ്ങളിൽ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും, പാദധൂളിയിൽ എല്ലാ പുണ്യവും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
തത്സ്പര്ശാത്സര്വതീര്ഥേഷു സ്നാനജന്യഫലം ലഭേത്
അത് സ്പർശിച്ചാൽ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിൽ കുളിച്ച ഫലം ലഭിക്കും.
സപ്തജന്മകൃതാത്പാപാന്മുച്യന്തേ നാത്ര സംശയഃ
ഏഴു ജന്മത്തിൽ ചെയ്ത പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് മോചനം—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
സ സ്നാതഃ സര്വതീര്ഥേഷു സര്വപാപാത്പ്രമുച്യതേ
എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും കുളിച്ചവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.
ദര്ശനാന്മുച്യതേ പാപാദിതി വേദേ നിരൂപിതമ്
ദർശനം കൊണ്ടു തന്നെ പാപങ്ങൾ നീങ്ങും—വേദത്തിൽ ഇങ്ങനെ പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
പ്രിയാഃ പ്രാണാധികാ വിഷ്ണോര്യേ വിപ്രാ ഹരിസേവിനഃ 4.21.
ഹരിയെ സേവിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാർ വിഷ്ണുവിന് ജീവനേക്കാൾ പ്രിയരാണ്.
യേഷാം പാദാബ്ജരജസാ സദ്യഃ പൂതാ വസുന്ധരാ
അവരുടെ കമലപാദധൂളിയാൽ ഭൂമി ഉടൻ വിശുദ്ധമാകും.
തേഷാം ച സ്പര്ശമാത്രേണ തീര്ഥപാപം പ്രണശ്യതി
അവരെ സ്പർശിച്ചാൽ മാത്രം തീർത്ഥപാപം നശിക്കും.
ദര്ശനാത്സ്പര്ശനാച്ചൈവ സര്വപാപാത്പ്രമുച്യതേ
അവനെ കാണുകയോ സ്പർശിക്കുകയോ ചെയ്താൽ എല്ലാ പാപങ്ങൾ നിന്നെ വിട്ട് പോകും.
ഹരിദാസസ്യ വിപ്രസ്യ തത്പുണ്യം ദര്ശനാല്ലഭേത്
ഹരിയുടെ ഭക്തനായ ബ്രാഹ്മണനെ കാണുമ്പോൾ അവന്റെ പുണ്യം നമുക്ക് ലഭിക്കും.
ഉച്ഛിഷ്ടഭോജനാത്തേഷാം ഹരേര്ദാസ്യം ലഭേന്നരഃ
അവരുടെ ഭക്ഷണശേഷം ശേഷിച്ചതിൽ നിന്ന് കഴിക്കുന്നവൻ ഹരിയുടെ ദാസ്യത്തെ നേടും.
പുരീഷസദൃശം വസ്തു ജലം മൂത്രസമം ഭവേത്
ഒരു വസ്തു മലമുപോലെയാണ്, വെള്ളം മൂത്രംപോലെയാകും.