ശീഘ്രം ജീവയ ഗന്ധര്വം ദേവേശ്വര സുരേശ്വര
ദേവാദിദേവനേ, ദൈവങ്ങളിലെ പ്രധാനനായവനേ, ദയവായി ഈ ഗന്ധർവനെ ഉടൻ ജീവിപ്പിക്കണം.
ഇത്യുക്ത്വാ ബാലകസ്തത്ര വിപ്രരൂപീ ജനാര്ദനഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ബ്രാഹ്മണരൂപത്തിൽ ജനാർദ്ദനൻ എന്ന ബാലൻ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സൌതിരുവാച പ്രയയുര്മാലതീമൂലം ബ്രഹ്മേശാനപുരോഗമാഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മാവും ഈശാനനും മുന്നിൽ നിന്ന് നയിച്ച് അവർ മാലതിവൃക്ഷത്തിന്റെ അടിയിൽ എത്തി.
ബ്രഹ്മാ കമണ്ഡലുജലം ദദൌ ഗാത്രേ ശവസ്യ ച
ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ കമണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം ആ ശവത്തിന്റെ ശരീരത്തിൽ ഒഴിച്ചു.
ജ്ഞാനദാനം ദദൌ തസ്മൈ ജ്ഞാനാനന്ദഃ ശിവഃ സ്വയമ്
ജ്ഞാനവും ആനന്ദവും നിറഞ്ഞ ശിവൻ തന്നെ അവനു ജ്ഞാനദാനം നൽകി.
വഹ്നിദര്ശനമാത്രേണ ബഭൂവ ജഠരാനലഃ
അഗ്നിയെ കണ്ടതുമാത്രത്തിൽ അവന്റെ വയറ്റിൽ അഗ്നി ഉണർന്നു.
തസ്യ വായോരധിഷ്ഠാനാജ്ജഗത്പ്രാണസ്വരൂപിണഃ
ലോകത്തിന്റെ പ്രാണസ്വരൂപനായ വായുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ,
സര്വ്വാധിഷ്ഠാനമാത്രേണ ദൃഷ്ടിശക്തിര്ബഭൂവ ഹ
എല്ലാ ദേവതകളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ കാഴ്ചശക്തി അവനിൽ ഉണർന്നു.
ശവസ്തഥാഽപി നോത്തസ്ഥൌ യഥാ ശേതേ ജഡസ്തഥാ
എന്നിരുന്നാലും ആ ശവം എഴുന്നേറ്റില്ല; മുമ്പുപോലെ തന്നെ അവൻ അനാചേതനനായി കിടന്നു.
ബ്രഹ്മണോ വചനാത്സാധ്വീ തുഷ്ടാവ പരമേശ്വരമ്
ബ്രഹ്മാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം, ആ സതീശ്ശരി പരമേശ്വരനെ സ്തുതിച്ചു.
മാലാവത്യുവാച വിനാ യേന ശവാഃ സര്വേ പ്രാണിനോ ജഗതീതലേ
മാലാവതി പറഞ്ഞു: ആരില്ലാതെ ഭൂമിയിലെ എല്ലാ ജീവികളും ശവങ്ങളാണ്,
നിര്ലിപ്തം സാക്ഷിരൂപം ച സര്വേഷാം സര്വകര്മസു 1.18.
എല്ലാവരുടെയും എല്ലാ പ്രവർത്തികളിലും സാക്ഷിയായും അസംഗമായും നിലകൊള്ളുന്നവൻ,
യേന സൃഷ്ടാ ച പ്രകൃതിഃ സര്വാധാരോ പരാത്പരാ
പ്രകൃതിയെ സൃഷ്ടിച്ചവനും എല്ലാറ്റിനും അടിസ്ഥാനമായും പരമമായും നിലകൊള്ളുന്നവൻ,
ജഗത്സ്രഷ്ടാ സ്വയം ബ്രഹ്മാ നിയതോ യസ്യ സേവയാ
ആവനെ സേവിക്കുന്നതിലൂടെ തന്നെ ലോകസ്രഷ്ടാവായ ബ്രഹ്മാവും എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു,
ധ്യായന്തേ യം സുരാഃ സര്വേ മുനയോ മനവസ്തഥാ
എല്ലാ ദേവതകളും മുനികളും മനുക്കളും ധ്യാനിക്കുന്നവൻ,
സാകാരം ച നിരാകാരം പരം സ്വേച്ഛാമയം വിഭുമ്
രൂപമുള്ളവനും രൂപരഹിതനുമായും സ്വേച്ഛാനുസരണമുള്ള പരമേശ്വരനുമായും നിലകൊള്ളുന്നവൻ,
തപഃഫലം തപോബീജം തപസാം ച ഫലപ്രദമ്
തപസ്സിന്റെ ഫലവും തപസ്സിന്റെ വിത്തും എല്ലാ തപസ്സുകൾക്കും ഫലം നൽകുന്നവനും,
സര്വാധാരം സര്വബീജം കര്മ തത്കര്മണാം ഫലമ്
എല്ലാറ്റിനും അടിസ്ഥാനവും എല്ലാ വിത്തുകളുടെ വിത്തും എല്ലാ പ്രവർത്തികളുടെയും ഫലവും ആയവൻ,
സ്വയംതേജഃസ്വരൂപം ച ഭക്താനുഗ്രഹവിഗ്രഹമ്
അവന്റെ രൂപം സ്വയം പ്രകാശമുള്ളതും, ഭക്തന്മാരോടുള്ള കരുണകൊണ്ട് സ്വീകരിച്ച ദൈവിക സാന്നിധ്യവുമാണ്.
തത്തേജോ മണ്ഡലാകാരം സൂര്യകോടിസമപ്രഭമ്
അവന്റെ പ്രകാശം വലയംപോലെയുള്ളതും, കോടിയധികം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള തേജസ്സും നിറഞ്ഞതുമാണ്.
നവീനനീരദശ്യാമം ശരത്പങ്കജലോചനമ്
അവൻ പുതുതായി പെയ്ത മഴമേഘംപോലെ ഇരുണ്ട നിറവും, ശരത്കാലത്തിലെ താമരപ്പൂക്കളെപ്പോലെയുള്ള കണ്ണുകളും ഉള്ളവനാണ്.
കോടികന്ദര്പലാവണ്യം ലീലാധാമ മനോഹരമ് ।। 1.18.
അവൻ അനേകം മന്മഥന്മാരെക്കാൾ അധികം സൌന്ദര്യവും, ലീലാഭാവത്തിന്റെ ആകർഷണവും നിറഞ്ഞവനാണ്; അവനെ കാണുമ്പോൾ മനസ്സാകർഷിക്കപ്പെടുന്നു.
ദ്വിഭുജം മുരലീഹസ്തം പീതകൌശേയവാസസമ്
അവനു രണ്ടു കൈകളുണ്ട്, ഒരു കൈയിൽ വംശുവും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു, അവൻ മഞ്ഞുനൂലുടുപ്പാണ് ധരിക്കുന്നത്.
ഗോപാങ്ഗനാപരിവൃതം കുത്രചിന്നിര്ജനേ വനേ
അവൻ ഇടയ്ക്കൊക്കെ ഗോപികമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഒരിടങ്ങളിൽ ഒറ്റപ്പെട്ട കാട്ടിൽ ഇരിക്കുന്നു.
കുത്രചിദ്ഗോപവേഷം ച വേഷ്ടിതം ഗോപബാലകൈഃ
മറ്റൊരിടങ്ങളിൽ, അവൻ ഗോപവേഷം ധരിച്ചു, ഗോപബാലന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
നികരം കാമധേനൂനാം രക്ഷന്തം ശിശുരൂപിണമ്
അവൻ അനേകം കാമധേനുക്കളെ കാക്കുന്നു, ബാലരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
വേണും ക്വണന്തം മധുരം ഗോപീസമ്മോഹകാരണമ്
അവൻ മധുരമായി വംശു വായിക്കുന്നു; അതാണ് ഗോപികമാരെ ആകർഷിക്കുന്നതിന്റെ കാരണം.
ലക്ഷ്മീകാന്തം പാര്ഷദൈശ്ച സേവിതം ച ചതുര്ഭുജൈഃ
അവൻ ലക്ഷ്മിയുടെ പ്രിയനാണ്; നാലു കൈകളുള്ള അനുയായികൾ അവനെ സേവിക്കുന്നു.
ശ്വേതദ്വീപേ വിഷ്ണുരൂപം പദ്മയാ പരിഷേവിതമ്
ശ്വേതദ്വീപിൽ, അവൻ വിഷ്ണുരൂപത്തിൽ, പദ്മയാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.
ശിവസ്വരൂപം ശിവദം സ്വാംശേന ശിവരൂപിണമ്
അവൻ ശിവരൂപം സ്വീകരിച്ച്, മംഗളങ്ങൾ നൽകുന്നവനായി, തന്റെ ഭാഗത്താൽ ശിവനായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.