സംഘഃ സഖീനാം വൃന്ദഃ സ്യാദകാരോഽപ്യസ്തിവാചകഃ
സഖികൾക്കുള്ള കൂട്ടം വൃന്ദം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്, കൂടാതെ ‘അ’ എന്ന അക്ഷരം ഇതിന് സൂചനയാകുന്നു.
വൃന്ദാവനേ വിനോദശ്ച സോഽസ്യാ ഹ്യസ്തി ച തത്ര വൈ
വൃന്ദാവനത്തിൽ സുഖവും വിനോദവും ഉണ്ട്; അത് അവളുടേതാണ്.
നഖചന്ദ്രാവലീവക്രചന്ദ്രോഽസ്തി യത്ര സംതതമ്
എപ്പോഴും അവിടെ നഖചന്ദ്രാവലി പോലെയും വളഞ്ഞ ചന്ദ്രനുപോലെയും കാന്തിയുണ്ട്.
ചന്ദ്രതുല്യാ കാന്തിരസ്തി സദാ യസ്യാ ദിവാനിശമ്
ദിവസവും രാത്രിയും ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള കാന്തി എപ്പോഴും അവളിൽ ഉണ്ട്.
ശരച്ചന്ദ്രപ്രഭാ യസ്യാശ്ചാനനേഽസ്തി ദിവാനിശമ്
ശരത്കാലചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശം പോലെ, അവളുടെ മുഖത്ത് ദിവസവും രാത്രിയും ആ ഭാവം തെളിയുന്നു.
ഇദം ഷോഡശനാമോക്തമര്ഥവ്യാഖ്യാനസംയുതമ്
ഇങ്ങനെ അർത്ഥവ്യാഖ്യാനങ്ങളോടുകൂടി പതിനാറു പേരുകൾ ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മണാ ച പുരാ ദത്തം ധര്മായ ജനകായ മേ
ഇത് മുമ്പ് ബ്രഹ്മാവ് എന്റെ അച്ഛനു ധർമ്മത്തിനായി നൽകിയതാണു.
പുഷ്കരേ ച മഹാതീര്ഥേ പുണ്യാഹേ ദേവസംസദി 4.17.
പുഷ്കരത്തിൽ, ആ മഹാതീർത്ഥത്തിൽ, ഒരു പുണ്യദിനത്തിൽ, ദേവന്മാരുടെ സഭയിൽ.
ഇദം സ്തോത്രം മഹാപുണ്യം തുഭ്യം ദത്തം മയാ മുനേ
മഹാപുണ്യമുള്ള ഈ സ്തോത്രം ഞാൻ നിന്നെക്കായി നൽകിയിരിക്കുന്നു, മഹർഷേ.
യാവജ്ജീവമിദം സ്തോത്രം ത്രിസംധ്യം യഃ പഠേന്നരഃ
ആയുഷ്കാലം മുഴുവൻ, ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഈ സ്തോത്രം ആരെങ്കിലും പാരായണം ചെയ്താൽ,
അന്തേ ലഭേത്തയോര്ദാസ്യം ശശ്വത്സഹചരോ ഭവേത്
അവസാനത്തിൽ അവൻ ആ ഇരുവർക്കും ദാസ്യവും ശാശ്വതസഹചാരിത്വവും നേടും.
വ്രതദാനോപവാസൈശ്ച സര്വൈര്നിയമപൂര്വകൈഃ
വ്രതങ്ങൾ, ദാനങ്ങൾ, ഉപവാസങ്ങൾ, എല്ലാത്തരം നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവയാൽ,
സര്വേഷാം യജ്ഞതീര്ഥാനാം കരണൈര്വിധിബോധിതൈഃ
ശാസ്ത്രങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ച പ്രകാരം എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളും തീർത്ഥയാത്രകളും ചെയ്താലും,
ശരണാഗതരക്ഷായാമജ്ഞാനാം ജ്ഞാനദാനതഃ
ശരണം പ്രാപിച്ചവരെ രക്ഷിച്ചാലും, അജ്ഞാനികൾക്ക് ജ്ഞാനം നൽകിയാലും,
തദേവ സ്തോത്രപാഠസ്യ കലാം നാര്ഹതി ഷോഡശീമ്
ഇവയൊന്നും ഈ സ്തോത്രത്തിന്റെ ഒരു പതിനാറിൽ ഒന്നിനും തുല്യമല്ല.
നാരദ ഉവാച കവചം ചാപി ദേവ്യാശ്ച സംസാരവിജയം പ്രഭോ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: പ്രഭോ, ലോകവിജയിയായ ദേവിയുടെ കവചവും ദയവായി പറയേണം.
കൃതം സ്തോത്രം സുയത്നേന പ്രാപ്തം തദപി ദുര്ലഭമ്
വലിയ പരിശ്രമത്തോടെ രചിച്ച ഈ സ്തോത്രം ലഭിച്ചെങ്കിലും, അതു ലഭിക്കുക വളരെ അപൂര്വ്വമാണ്.
അധുനാ ശ്രോതുമിച്ഛാമി യദ്രഹസ്യം ച തദ്വദ 4.17.
ഇപ്പോള് ഞാന് ആ രഹസ്യം കേള്ക്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ദയവായി അതു പറയൂ.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച അരുണോദയവേലായാം ജനാഃ സര്വേ ജജാഗരുഃ
ശ്രീനാരായണന് പറഞ്ഞു: സൂര്യോദയ സമയത്ത് എല്ലാവരും ഉണര്ന്നു.
ഉത്ഥായ ദൃഷ്ട്വാ നഗരം സര്വേഭ്യോഽപി വിലക്ഷണമ്
എല്ലാവരും എഴുന്നേറ്റ് നഗരം കണ്ടപ്പോള്, അതു മറ്റൊന്നിനും സമാനമല്ലെന്ന് അവര് മനസ്സിലാക്കി.
കാശ്ചിദ്ഗോപാന്കേചിദൂചുഃ കുത ഏതദഭൂദിദമ്
ചില ഗോപന്മാര് പറഞ്ഞു: ഇതെവിടുനിന്നാണ് വന്നത്? ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചത് എങ്ങനെ?
ബുബുധേ മനസാ നന്ദോ ഗര്ഗവാക്യമനുസ്മരന്
നന്ദന് മനസ്സില് ഗര്ഗന്റെ വാക്കുകള് ഓര്മ്മപ്പെടുത്തി എല്ലാം മനസ്സിലാക്കി.
ബ്രഹ്മാദിതൃണപര്യന്തം യസ്യ ഭ്രൂഭങ്ഗലീലയാ
ബ്രഹ്മാവില് നിന്നു പുല്ല് വരെ, ആരെയും തന്റെ കണ്പിളര്ച്ചയുടെ കളിയോടെ നിയന്ത്രിക്കുന്നവനാണ് അവന്.
വിവരേഷ്വേവ യല്ലോമ്നാം ബ്രഹ്മാണ്ഡാന്യഖിലാനി ച
അവന്റെ ശരീരത്തിലെ രോമരന്ധ്രങ്ങളില് തന്നെ എല്ലാ ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളും നിലകൊള്ളുന്നു.
ബ്രഹ്മാനന്തേശധര്മാശ്ച ധ്യായന്തേ യത്പദാമ്ബുജമ്
ബ്രഹ്മാവും അനന്തനും ധര്മ്മശീലന്മാരും അവന്റെ പാദപദ്മത്തില് ധ്യാനിക്കുന്നു.
ഭ്രാമംഭ്രാമം തന്നഗരം ദര്ശംദര്ശം ഗൃഹംഗൃഹമ്
അവര് നഗരത്തില് ചുറ്റി നടന്ന് വീട് വീട് നോക്കി.
കൃത്വാ ശുഭക്ഷണം നന്ദോ വൃഷഭാനശ്ച കൌതുകീ
ശുഭമുഹൂര്ത്തം കണ്ടു, നന്ദനും വൃഷഭാനുവും അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കി.
സര്വേ വൃന്ദാവനസ്ഥാശ്ച പ്രസന്നവദനേക്ഷണാഃ 4.17.
വൃന്ദാവനത്തില് താമസിക്കുന്ന എല്ലാവരും സന്തോഷപൂര്വ്വം മുഖം തെളിഞ്ഞു നോക്കി.
സര്വേ മുമുദിരേ ഗോപാഃ സ്വേസ്വേ സ്ഥാനേ മനോഹരേ
എല്ലാ ഗോപന്മാരും തങ്ങളുടെ മനോഹരമായ ഇടങ്ങളില് സന്തോഷിച്ചു.
ശ്രീകൃഷ്ണോ ബലദേവശ്ച ശിശുഭിഃ സഹ കൌതുകാത്
ശ്രീകൃഷ്ണനും ബാലരാമനും കുട്ടികളോടൊപ്പം അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കി.