ന ഹി കാന്താത്പരോ ദേവോ ന ഹി കാന്താത്പരോ ഗുരുഃ
ഭർത്താവിനേക്കാൾ വലിയ ദൈവമോ ഗുരുവോ ഇല്ല.
ന ഹി കാന്താത്പരഃ പ്രാണാ ന ഹി കാന്താത്പരഃ സ്ത്രിയാഃ 4.17.
സ്ത്രീകൾക്ക് ഭർത്താവിനേക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ടതോ പ്രധാനപ്പെട്ടതോ ഒന്നുമില്ല.
യഥൈകപുത്രേ മാതുശ്ച യഥാ സ്ത്രീഷു ച കാമിനാമ്
ഒരു അമ്മക്ക് ഏകപുത്രനോടുള്ള സ്നേഹമുപോലെ, കാമം നിറഞ്ഞ സ്ത്രീകൾക്കും അതുപോലെയാണ്.
യഥാ ഭയേഷു ഭീതാനാം ശാസ്ത്രേഷു വിദുഷാം യഥാ
ഭയക്കിടയിൽ ഭയപ്പെട്ടവർക്കും, ശാസ്ത്രത്തിൽ പണ്ഡിതർക്കും ഉള്ളത് പോലെ.
യഥാ ജാരേ പുംശ്ചലീനാം സാധ്വീനാം ച തഥാ പ്രിയേ
വഞ്ചകസ്ത്രീക്ക് പരപുരുഷനോടുള്ള ആഗ്രഹംപോലെയാണ്, സദാചാരവതികൾക്ക് ഭർത്താവിനോടുള്ള സ്നേഹവും.
മരണം ജീവനം താസാം ജീവനം മരണാധികമ് അന്യശോകനിമഗ്നാനാം കാലേന പാനഭോജനാത്
അവർക്കു മരണം ജീവൻതന്നെ; മറ്റൊരാളുടെ ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങിയവർക്കു, കാലക്രമേണ ഭക്ഷണവും പാനീയവും കൊണ്ട് ജീവൻ മരണമേക്കാൾ വലിയതാകുന്നു.
വിപരീതഃ കാന്തശോകോ വര്ദ്ധതേ ഭക്ഷണാദഹോ
പക്ഷേ, ഭർത്താവിന്റെ വേർപാടിന്റെ ദു:ഖം ഭക്ഷണവും പാനീയവും കഴിച്ചാലും കൂടിവരുന്നു.
ഇതരേ ഭോഗദേഹാന്തേ സാധ്വീ ജന്മനി ജന്മനി
മറ്റു സ്ത്രീകൾ ഭോഗവും ശരീരം അവസാനിക്കുമ്പോൾ ഓരോ ജന്മത്തിലും സദാചാരവതികളാവുന്നു.
ത്വാം ശപ്ത്വാഽഹം ത്വയി വിഭോ പശ്യ ദാസ്യാമി സ്ത്രീവധമ് ഹിതം പീയൂഷസദൃശം ഭയസംവിഗ്നമാനസഃ
നിന്റെ മേൽ ശാപം ചൊല്ലി, ഞാൻ സ്ത്രീയുടെ വിധി കാണിച്ചുതരാം; അത് അമൃതംപോലെ ഹിതകരമായതാണെങ്കിലും ഭയത്തോടെ മനസ്സ് നിറയ്ക്കും.
ബ്രഹ്മോവാച വത്സേ മുക്തിം ന ദാസ്യാമി സ്വാമിനം ച ത്വയാ വിനാ
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: മകളേ, ഭർത്താവില്ലാതെ ഞാൻ നിന്നെ മോചനം നൽകില്ല.
മുക്തം കര്തും ത്വയാ സാര്ദ്ധം സാമ്പ്രതം നാഹമീശ്വരഃ
ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം മോക്ഷം നൽകാൻ കഴിയില്ല.
നിര്വാണതാം സമാപ്നോതി ഭോഗീ ഭോഗവികൃന്തനേ 4.17.
ഭോഗം അവസാനിക്കുമ്പോൾ ഭോക്താവ് നിർവാണം നേടുന്നു.
തതസ്തു യുവയോര്ജന്മ ഭവിതാ ഭാരതേ സതി
അപ്പോൾ നിങ്ങൾ ഇരുവരുടെയും ജനനം ഭാരതഭൂമിയിൽ ഉണ്ടാകും.
ജീവന്മുക്തൌ തയാ സാര്ദ്ധം ഗോലോകം ച ഗമിഷ്യഥഃ
ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ അവളോടൊപ്പം നിങ്ങൾ ഇരുവരും ഗോലോകത്തിലേക്ക് എത്തും.
സാധ്വീ വൈ സത്ത്വയുക്താ ച മാ മാം ശപ്തും ത്വമര്ഹസി
അവൾ സത്യസന്ധയും സദ്ഗുണങ്ങളുള്ളവളുമാണ്; നീ എന്നെ ശപിക്കേണ്ടതില്ല.
വാഞ്ഛന്തി ഹരിദാസ്യം ച ദുര്ലഭം ന ച നിര്വൃതിമ്
അവർക്ക് ഹരിയുടെ സേവനം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹമുണ്ട്; അതു ദുർലഭമാണ്, വെറും സന്തോഷം അല്ല.
യയതുസ്തൌ തം പ്രണമ്യ ജഗാമ സ്വാലയം വിധിഃ
അവർ രണ്ടുപേരും അവനോട് നമസ്കരിച്ച് തിരിച്ചു പോയി; ബ്രഹ്മാവു തന്റെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് മടങ്ങി.
പരം പുണ്യപ്രദം ദിവ്യം ബ്രഹ്മാദീനാം ച വാഞ്ഛിതമ്
അത് പരമമായ പുണ്യം നൽകുന്നതും ദിവ്യവും ബ്രഹ്മാദികൾക്കും ആഗ്രഹിക്കുന്നതുമാണ്.
പദ്മാവത്യാശ്ച ജഠരേ സുരഭാനസ്യ രേതസാ
പദ്മാവതിയുടെ ഗർഭത്തിൽ സുരഭാന്റെ വിത്തിൽ നിന്ന്,
വവൃധേഽനുദിനം തത്ര വ്രജഗേഹേ വ്രജാധിപഃ
വ്രജയിലത്തെ വീട്ടിൽ വ്രജപതി ദിവസേന വളർന്നു.
നന്ദദബന്ധുര്വദാന്യശ്ച രൂപവാന്ഗുണവാന്സുധീഃ
നന്ദന്റെ സുഹൃത്ത്, ദാനശീലൻ, സുന്ദരൻ, ഗുണവാനും ബുദ്ധിമാനുമായിരുന്നു.
ജാതിസ്മരാ മഹാസാധ്വീ സുന്ദരീ കമലാകലാ 4.17.
അവൾ മുൻജന്മങ്ങൾ ഓർക്കുന്നവളും മഹാസതീയും സുന്ദരിയും ലക്ഷ്മിയുടെ അംശവുമായിരുന്നു.
സ താം സംപ്രാപ്യ യാഗാന്തേ യജ്ഞകുണ്ഡസമുത്ഥിതാമ്
യാഗം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, യജ്ഞകുണ്ടത്തിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചവളെ അവൻ സ്വന്തമാക്കി.
തേജസാ പ്രജ്വലന്തീം ച പ്രതപ്തകനകപ്രഭാമ്
അവൾ തേജസ്സോടെ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ട് ചൂടാക്കിയ പൊന്നുപോലെയുള്ള ഭാവം കാണിച്ചു.
മാലാവതീ സ്തനം ദത്ത്വാ താം പുപോഷ പ്രഹര്ഷിതാ
മാലാവതി അവളെ ആനന്ദത്തോടെ മുലകുടിപ്പിച്ച് വളർത്തി.
നാമരക്ഷണകാലേ ച വാഗ്ബഭൂവാശരീരിണീ
പേരിടുന്ന സമയത്ത് ശരീരമില്ലാത്ത ഒരു ശബ്ദം കേട്ടു.
ഇത്യേവം വചനം ശ്രുത്വാ തച്ചകാര മഹീപതിഃ
ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാജാവ് അതുപോലെ ചെയ്തു.
സര്വേഭ്യോ ഭോജയാമാസ ചകാര സുമഹോത്സവമ്
അവൻ എല്ലാവർക്കും ഭക്ഷണം നൽകി വലിയ ഉത്സവം നടത്തി.
അതീവ സുന്ദര ശ്യാമാ മുനിമാനസമോഹിനീ
അവൾ അത്യന്തം സുന്ദരിയും കറുത്ത നിറമുള്ളവളും മുനികൾക്കു മനോഹരിയുമായിരുന്നു.
ഈഷദ്ധാസ്യപ്രസന്നാസ്യാ പ്രഫുല്ലപദ്മലോചനാ
അവളുടെ മുഖം അല്പം പുഞ്ചിരിയോടെ സന്തോഷം നിറഞ്ഞതും കുലുങ്ങിയതും, കിളിർന്ന താമരപ്പൂക്കളെപ്പോലെയുള്ള കണ്ണുകളുമാണ്.