മമ കോ രക്ഷിതാ ബ്രഹ്മന്ധര്മസ്യ യൌവനസ്യ ച
ബ്രഹ്മാ, എന്റെ ധർമ്മവും യൗവനവും ആരാണ് കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ടത്?
സര്വദാ രക്ഷിതാ കാംതസ്തദഭാവേ ച തത്സുതഃ 4.17.
എപ്പോഴും ഭർത്താവാണ് സംരക്ഷകൻ; അവൻ ഇല്ലെങ്കിൽ, മകനാണ് സംരക്ഷിക്കുന്നത്.
യാഃ സ്വതംത്രാശ്ച താ നഷ്ടാഃ സര്വധര്മബഹിഷ്കൃതാഃ
സ്വതന്ത്രരായ സ്ത്രീകൾ നഷ്ടപ്പെട്ടവളാണ്, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിൽ നിന്നും പുറത്താക്കപ്പെട്ടവളാണ്.
ശതജന്മകൃതം പുണ്യം താസാം നശ്യതി പദ്മജ ।। പുത്രസ്നേഹോ യഥാ ബാല്യേ തഥാ യൂനി ച വാര്ദ്ധകേ
നൂറു ജന്മങ്ങൾക്കു സമ്പാദിച്ച പുണ്യം അവർക്കു നശിക്കും, പദ്മജാ; ബാല്യത്തിൽ അമ്മയ്ക്ക് മകനോടുള്ള സ്നേഹംപോലെ, യൗവനത്തിലും വൃദ്ധാവസ്ഥയിലും അതുപോലെ തന്നെയാണ്.
പതിവ്രതാനാം കാന്തേ ച സര്വകാലേ സമാ സ്പൃഹാ
ഭർത്താവിനോടുള്ള ഭക്തിയുള്ള ഭാര്യമാരുടെ ആഗ്രഹം എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരുപോലെയാണ്.
പതിസ്നേഹസ്യ സാധ്വീനാം കലാം നാര്ഹതി ഷോഡശീമ്
സദാചാരമുള്ള സ്ത്രീകളോടുള്ള ഭർത്താവിന്റെ സ്നേഹം, അവരുടെ സ്നേഹത്തിന്റെ പതിനാറിലൊന്നിനും തുല്യമല്ല.
കാന്തേ ചിത്തം സതീനാം ച സ്വപ്നേ ജ്ഞാനേ ച സന്തതമ്
ശുദ്ധയായ സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സ് സ്വപ്നത്തിലും ജാഗ്രതയിലുമെല്ലാം ഭർത്താവിനോടാണ്.
സുദാരുണഃ സ്വാമിനശ്ച ദുഃഖം നാതഃ പരം സ്ത്രിയാഃ
ഭർത്താവിൽ നിന്ന് വേർപിരിയുമ്പോൾ സ്ത്രീക്ക് അതിലധികം കഠിനമായ ദു:ഖം ഇല്ല.
തഥാ വിദഗ്ധാ ദഗ്ധാ സ്യാദ്വിദഗ്ധവിരഹാനലേ
അങ്ങനെ, പ്രബുദ്ധയായ സ്ത്രീ ഭർത്താവിന്റെ വേർപാടിന്റെ അഗ്നിയിൽ കത്തുന്നു.
വിരഹാഗ്നൌ മനോ ദഗ്ധം വഹ്നൌ ശുഷ്കതൃണം യഥാ
വേർപാടിന്റെ അഗ്നിയിൽ, അവളുടെ മനസ്സ് ഉണങ്ങിയ പുല്ല് പോലെ കത്തിപ്പോകുന്നു.
ന ഹി കാന്താത്പരോ ദേവോ ന ഹി കാന്താത്പരോ ഗുരുഃ
ഭർത്താവിനേക്കാൾ വലിയ ദൈവമോ ഗുരുവോ ഇല്ല.
ന ഹി കാന്താത്പരഃ പ്രാണാ ന ഹി കാന്താത്പരഃ സ്ത്രിയാഃ 4.17.
സ്ത്രീകൾക്ക് ഭർത്താവിനേക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ടതോ പ്രധാനപ്പെട്ടതോ ഒന്നുമില്ല.
യഥൈകപുത്രേ മാതുശ്ച യഥാ സ്ത്രീഷു ച കാമിനാമ്
ഒരു അമ്മക്ക് ഏകപുത്രനോടുള്ള സ്നേഹമുപോലെ, കാമം നിറഞ്ഞ സ്ത്രീകൾക്കും അതുപോലെയാണ്.
യഥാ ഭയേഷു ഭീതാനാം ശാസ്ത്രേഷു വിദുഷാം യഥാ
ഭയക്കിടയിൽ ഭയപ്പെട്ടവർക്കും, ശാസ്ത്രത്തിൽ പണ്ഡിതർക്കും ഉള്ളത് പോലെ.
യഥാ ജാരേ പുംശ്ചലീനാം സാധ്വീനാം ച തഥാ പ്രിയേ
വഞ്ചകസ്ത്രീക്ക് പരപുരുഷനോടുള്ള ആഗ്രഹംപോലെയാണ്, സദാചാരവതികൾക്ക് ഭർത്താവിനോടുള്ള സ്നേഹവും.
മരണം ജീവനം താസാം ജീവനം മരണാധികമ് അന്യശോകനിമഗ്നാനാം കാലേന പാനഭോജനാത്
അവർക്കു മരണം ജീവൻതന്നെ; മറ്റൊരാളുടെ ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങിയവർക്കു, കാലക്രമേണ ഭക്ഷണവും പാനീയവും കൊണ്ട് ജീവൻ മരണമേക്കാൾ വലിയതാകുന്നു.
വിപരീതഃ കാന്തശോകോ വര്ദ്ധതേ ഭക്ഷണാദഹോ
പക്ഷേ, ഭർത്താവിന്റെ വേർപാടിന്റെ ദു:ഖം ഭക്ഷണവും പാനീയവും കഴിച്ചാലും കൂടിവരുന്നു.
ഇതരേ ഭോഗദേഹാന്തേ സാധ്വീ ജന്മനി ജന്മനി
മറ്റു സ്ത്രീകൾ ഭോഗവും ശരീരം അവസാനിക്കുമ്പോൾ ഓരോ ജന്മത്തിലും സദാചാരവതികളാവുന്നു.
ത്വാം ശപ്ത്വാഽഹം ത്വയി വിഭോ പശ്യ ദാസ്യാമി സ്ത്രീവധമ് ഹിതം പീയൂഷസദൃശം ഭയസംവിഗ്നമാനസഃ
നിന്റെ മേൽ ശാപം ചൊല്ലി, ഞാൻ സ്ത്രീയുടെ വിധി കാണിച്ചുതരാം; അത് അമൃതംപോലെ ഹിതകരമായതാണെങ്കിലും ഭയത്തോടെ മനസ്സ് നിറയ്ക്കും.
ബ്രഹ്മോവാച വത്സേ മുക്തിം ന ദാസ്യാമി സ്വാമിനം ച ത്വയാ വിനാ
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: മകളേ, ഭർത്താവില്ലാതെ ഞാൻ നിന്നെ മോചനം നൽകില്ല.
മുക്തം കര്തും ത്വയാ സാര്ദ്ധം സാമ്പ്രതം നാഹമീശ്വരഃ
ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം മോക്ഷം നൽകാൻ കഴിയില്ല.
നിര്വാണതാം സമാപ്നോതി ഭോഗീ ഭോഗവികൃന്തനേ 4.17.
ഭോഗം അവസാനിക്കുമ്പോൾ ഭോക്താവ് നിർവാണം നേടുന്നു.
തതസ്തു യുവയോര്ജന്മ ഭവിതാ ഭാരതേ സതി
അപ്പോൾ നിങ്ങൾ ഇരുവരുടെയും ജനനം ഭാരതഭൂമിയിൽ ഉണ്ടാകും.
ജീവന്മുക്തൌ തയാ സാര്ദ്ധം ഗോലോകം ച ഗമിഷ്യഥഃ
ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ അവളോടൊപ്പം നിങ്ങൾ ഇരുവരും ഗോലോകത്തിലേക്ക് എത്തും.
സാധ്വീ വൈ സത്ത്വയുക്താ ച മാ മാം ശപ്തും ത്വമര്ഹസി
അവൾ സത്യസന്ധയും സദ്ഗുണങ്ങളുള്ളവളുമാണ്; നീ എന്നെ ശപിക്കേണ്ടതില്ല.
വാഞ്ഛന്തി ഹരിദാസ്യം ച ദുര്ലഭം ന ച നിര്വൃതിമ്
അവർക്ക് ഹരിയുടെ സേവനം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹമുണ്ട്; അതു ദുർലഭമാണ്, വെറും സന്തോഷം അല്ല.
യയതുസ്തൌ തം പ്രണമ്യ ജഗാമ സ്വാലയം വിധിഃ
അവർ രണ്ടുപേരും അവനോട് നമസ്കരിച്ച് തിരിച്ചു പോയി; ബ്രഹ്മാവു തന്റെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് മടങ്ങി.
പരം പുണ്യപ്രദം ദിവ്യം ബ്രഹ്മാദീനാം ച വാഞ്ഛിതമ്
അത് പരമമായ പുണ്യം നൽകുന്നതും ദിവ്യവും ബ്രഹ്മാദികൾക്കും ആഗ്രഹിക്കുന്നതുമാണ്.
പദ്മാവത്യാശ്ച ജഠരേ സുരഭാനസ്യ രേതസാ
പദ്മാവതിയുടെ ഗർഭത്തിൽ സുരഭാന്റെ വിത്തിൽ നിന്ന്,
വവൃധേഽനുദിനം തത്ര വ്രജഗേഹേ വ്രജാധിപഃ
വ്രജയിലത്തെ വീട്ടിൽ വ്രജപതി ദിവസേന വളർന്നു.