ശ്രുത്വാ ച രോദനം തസ്യാഃ കൃപയാ ച കൃപാനിധിഃ
അവളുടെ കരച്ചിൽ കേട്ട്, കരുണാസാഗരൻ ദയകൊണ്ടു ഉണർന്നു.
ക്രോഡേ കൃത്വാ ച തം തൂര്ണം രുരോദ ഭഗവാന്വിഭുഃ 4.17.
വേഗത്തിൽ അവനെ അങ്കത്തിൽ എടുത്ത്, മഹത്വമുള്ള ഭഗവാൻ കരഞ്ഞു.
ജീവം സംചാരയാമാസ ബ്രഹ്മജ്ഞാനേന ബ്രഹ്മവിത്
ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ബ്രഹ്മവിദ് അവനെ ജീവൻ പകർന്നു.
പ്രണനാമ ച തം ദൃഷ്ട്വാ തം ച കാമസമപ്രഭമ്
കാമനോടു സമമായ പ്രകാശത്തിൽ അവനെ കണ്ടു അവൾ നമസ്കരിച്ചു.
സ വിധേര്വചനം ശ്രുത്വാ വവ്രേ നിര്വാണമീപ്സിതമ്
വിദാതാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അവൻ മോക്ഷം ആഗ്രഹിച്ചു തിരഞ്ഞെടുത്തു.
പ്രസന്നവദനഃ ശ്രീമാന്സ്മേരാനനസരോരുഹഃ
പ്രസന്നമായ മുഖം, മനോഹരൻ, പുഞ്ചിരിയോടെ കമലപോലുള്ള മുഖം.
തമുവാച സതീ ത്രസ്താ വരം ദാതും സമുദ്യതമ് കലാവത്യുവാച
ഭയത്തോടെ സതീ അവനോടു പറഞ്ഞു, അവൻ വരം നൽകാൻ തയ്യാറായിരിക്കുന്നു. കലാവതി പറഞ്ഞു:
അതോഽബലായാ ഹേ ബ്രഹ്മന്കാ ഗതിര്ഭവിതാ വദ
അതിനാൽ, ബ്രഹ്മാ, ശക്തിയില്ലാത്ത ഒരു സ്ത്രീക്ക് എന്ത് വിധിയാകും, ദയവായി പറയൂ.
വ്രതം പതിവ്രതായാശ്ച പതിരേവ ശ്രുതൌ ശ്രുതമ്
ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറയുന്നത്, ഭർത്താവാണ് ഒരു പതിവ്രതയുടെ ഏറ്റവും വലിയ വ്രതം.
സര്വേഷാം ച പ്രിയതരോ ന ബന്ധുഃ സ്വാമിനഃ പരഃ
എല്ലാവർക്കും ഭർത്താവിനേക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ ആരുമില്ല; യജമാനനെക്കാൾ വലിയ ബന്ധുവുമില്ല.
സ്വാമിസേവാവിഹീനായാഃ സര്വം തന്നിഷ്ഫലം ഭവേത്
ഭർത്താവിനെ സേവിക്കാത്തവളുടെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളും ഫലഹീനമാകും.
സ്നാനം ച സര്വതീര്ഥേഷു പൃഥിവ്യാശ്ച പ്രദക്ഷിണമ് 4.17.
ഭൂമിയിലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും കുളിച്ചാലും, ഭൂമിയെ ചുറ്റി നടന്നാലും,
പഠനം സര്വവേദാനാം സര്വാണി ച തപാംസി ച
എല്ലാ വേദങ്ങളും വായിച്ചാലും, എല്ലാ തപസ്സുകളും ചെയ്താലും,
ഏതാനി സ്വാമിസേവായാഃ കലാം നാര്ഹന്തി ഷോഡശീമ്
ഇവയൊന്നും ഭർത്താവിനെ സേവിക്കുന്നതിന്റെ പതിനാറിൽ ഒരു ഭാഗം പോലും തുല്യമായില്ല.
പതംതി കാലസൂത്രേ ച യാവച്ചംദ്രദിവാകരൌ
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നിലനിൽക്കുന്നവരെ, അവർ കാലസൂത്രത്തിൽ വീണു കിടക്കുന്നു.
സംതതം വിപരീതം ച കുര്വംതി ശബ്ദമുല്ബണമ്
അവർ എപ്പോഴും തെറ്റായി, ഭയാനകമായ ശബ്ദങ്ങൾ ഉരിയാടുന്നു.
മുഖേ താസാം ദദത്യേവമുല്കാം ച യമകിംകരാഃ
അങ്ങനെ, യമന്റെ ദൂതന്മാർ അവരുടെ വായിൽ കത്തുന്ന കല്ലുകൾ ഇടുന്നു.
ഭക്ഷംതി ജന്മശതകം രക്തമാംസപുരീഷകമ്
നൂറു ജന്മങ്ങൾക്കു അവർ രക്തവും മാംസവും മലവും ഭക്ഷിക്കേണ്ടിവരും.
ജാനാമി കിംചിദബലാ ത്വം വേദജനകോ വിഭുഃ
ഞാൻ കുറച്ച് മാത്രം അറിയുന്നു, കാരണം ഞാൻ ദുർബലയാണ്; എന്നാൽ നീ, ഭഗവാനേ, വേദങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവാണ്.
സര്വജ്ഞമേവംഭൂതം ത്വാം ബോധയാമി കിമച്യുത
നീ എല്ലാം അറിയുന്നവനാണ്; അച്യുതാ, ഞാൻ നിന്നെ എന്തിന് ബോധ്യപ്പെടുത്തണം?
മമ കോ രക്ഷിതാ ബ്രഹ്മന്ധര്മസ്യ യൌവനസ്യ ച
ബ്രഹ്മാ, എന്റെ ധർമ്മവും യൗവനവും ആരാണ് കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ടത്?
സര്വദാ രക്ഷിതാ കാംതസ്തദഭാവേ ച തത്സുതഃ 4.17.
എപ്പോഴും ഭർത്താവാണ് സംരക്ഷകൻ; അവൻ ഇല്ലെങ്കിൽ, മകനാണ് സംരക്ഷിക്കുന്നത്.
യാഃ സ്വതംത്രാശ്ച താ നഷ്ടാഃ സര്വധര്മബഹിഷ്കൃതാഃ
സ്വതന്ത്രരായ സ്ത്രീകൾ നഷ്ടപ്പെട്ടവളാണ്, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിൽ നിന്നും പുറത്താക്കപ്പെട്ടവളാണ്.
ശതജന്മകൃതം പുണ്യം താസാം നശ്യതി പദ്മജ ।। പുത്രസ്നേഹോ യഥാ ബാല്യേ തഥാ യൂനി ച വാര്ദ്ധകേ
നൂറു ജന്മങ്ങൾക്കു സമ്പാദിച്ച പുണ്യം അവർക്കു നശിക്കും, പദ്മജാ; ബാല്യത്തിൽ അമ്മയ്ക്ക് മകനോടുള്ള സ്നേഹംപോലെ, യൗവനത്തിലും വൃദ്ധാവസ്ഥയിലും അതുപോലെ തന്നെയാണ്.
പതിവ്രതാനാം കാന്തേ ച സര്വകാലേ സമാ സ്പൃഹാ
ഭർത്താവിനോടുള്ള ഭക്തിയുള്ള ഭാര്യമാരുടെ ആഗ്രഹം എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരുപോലെയാണ്.
പതിസ്നേഹസ്യ സാധ്വീനാം കലാം നാര്ഹതി ഷോഡശീമ്
സദാചാരമുള്ള സ്ത്രീകളോടുള്ള ഭർത്താവിന്റെ സ്നേഹം, അവരുടെ സ്നേഹത്തിന്റെ പതിനാറിലൊന്നിനും തുല്യമല്ല.
കാന്തേ ചിത്തം സതീനാം ച സ്വപ്നേ ജ്ഞാനേ ച സന്തതമ്
ശുദ്ധയായ സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സ് സ്വപ്നത്തിലും ജാഗ്രതയിലുമെല്ലാം ഭർത്താവിനോടാണ്.
സുദാരുണഃ സ്വാമിനശ്ച ദുഃഖം നാതഃ പരം സ്ത്രിയാഃ
ഭർത്താവിൽ നിന്ന് വേർപിരിയുമ്പോൾ സ്ത്രീക്ക് അതിലധികം കഠിനമായ ദു:ഖം ഇല്ല.
തഥാ വിദഗ്ധാ ദഗ്ധാ സ്യാദ്വിദഗ്ധവിരഹാനലേ
അങ്ങനെ, പ്രബുദ്ധയായ സ്ത്രീ ഭർത്താവിന്റെ വേർപാടിന്റെ അഗ്നിയിൽ കത്തുന്നു.
വിരഹാഗ്നൌ മനോ ദഗ്ധം വഹ്നൌ ശുഷ്കതൃണം യഥാ
വേർപാടിന്റെ അഗ്നിയിൽ, അവളുടെ മനസ്സ് ഉണങ്ങിയ പുല്ല് പോലെ കത്തിപ്പോകുന്നു.