ശീതലോഷ്ണോദകസ്നാനം സുസ്നിഗ്ധചന്ദനദ്രവമ്
തണുത്തോ ചൂടുള്ളോ വെള്ളത്തിൽ കുളിക്കൽ, നല്ലതുപോലെ ചന്ദനം പുരട്ടൽ,
ഏതത്തേ കഥിതം വത്സേ സദ്യോവായുപ്രണാശനമ്
ഇവയെല്ലാം, കുഞ്ഞേ, വായു ദോഷം ഉടൻ അകറ്റുന്നതാണെന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞു.
വ്യാധിസംഘശ്ച കഥിതസ്തന്ത്രാണി വിവിധാനി ച 1.16.
വ്യാധികളുടെ കൂട്ടവും വിവിധ ചികിത്സാ മാർഗങ്ങളും ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു.
തന്ത്രാണ്യേതാനി സര്വാണി വ്യാധിക്ഷയകരാണി ച
ഈ മാർഗങ്ങൾ എല്ലാം രോഗവും നാശവും വരുത്തുന്നതാണ്.
ന ശക്തഃ കഥിതും സാധ്വി യഥാര്ഥം വത്സരേണ ച
ധർമ്മപത്നിയേ, ഒരു വർഷംകൊണ്ടുപോലും ഇവയെല്ലാം ശരിയായി വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
കേന രോഗേണ ത്വത്കാന്തോ മൃതഃ കഥയ ശോഭനേ
നിന്റെ പ്രിയൻ ഏത് രോഗം കൊണ്ടാണ് മരിച്ചത്, മനോഹരിയേ, പറയൂ.
സൌതിരുവാച കഥാം കഥിതുമാരേഭേ സാ ഗാന്ധര്വീ പ്രഹര്ഷിതാ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഗാന്ധർവീ സന്തോഷത്തോടെ കഥ പറയാൻ തുടങ്ങി.
മാലാവത്യുവാച സഭായാം ലജ്ജിതഃ കാന്തോ മമ വിപ്ര നിശാമയ
മാലാവതി പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണനേ, എന്റെ പ്രിയൻ സഭയിൽ ലജ്ജിച്ചു, കേൾക്കൂ.
സര്വം ശ്രുതമപൂര്വം ച ശുഭാഖ്യാനം മനോഹരമ്
ഇതെല്ലാം ഞാൻ ആദ്യമായാണ് കേൾക്കുന്നത്. അത്ര മനോഹരവും ശുഭമായ കഥയാണിത്.
അധുനാ മത്പ്രാണകാന്തം ദേഹി ദേഹി വിചക്ഷണ
ഇപ്പോൾ, ജ്ഞാനിയേ, എന്റെ പ്രാണപ്രിയനായവനെ എനിക്ക് തിരിച്ചു തരിക, ദയവായി തരിക.
മാലാവതീവചഃ ശ്രുത്വാ വിപ്രരൂപീ ജനാര്ദനഃ
മാലാവതിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ബ്രാഹ്മണവേഷം ധരിച്ച ജനാർദ്ദനൻ ശ്രദ്ധയോടെ ആലോചിച്ചു.
സൌതിരുവാച പരസ്പരം ച സമ്ഭാഷാ ബഭൂവ തത്ര സംസദി
സൗതി പറഞ്ഞു: അവിടെ ആ സഭയിൽ എല്ലാവരും തമ്മിൽ സംവാദം ആരംഭിച്ചു.
മാ തം ബുബുധിരേ ദേവാഃ ശ്രീഹരിം വിപ്രരൂപിണമ്
ബ്രാഹ്മണവേഷം എടുത്ത ശ്രീഹരിയെ ദേവന്മാർ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
സുരാന്സമ്ബോധ്യ വിപ്രശ്ച വാചാ മധുരയാ ദ്വിജ
ദ്വിജനേ, ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണനെയും ഇളം വാക്കുകളിൽ അഭിസംബോധന ചെയ്ത്—
ബ്രാഹ്മണ ഉവാച യയാചേ ജീവദാനം ച സ്വാമിനഃ ശോകകര്ഷിതാ
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: ദു:ഖത്തിൽ കെട്ടുപിടിച്ച അവൾ, തന്റെ ഭർത്താവിനോടു ജീവൻ തിരിച്ചു തരണമെന്ന് അപേക്ഷിച്ചു.
അധുനാ കിമനുഷ്ഠാനമസ്യ കാര്യസ്യ നിശ്ചിതമ്
ഇപ്പോൾ, ഈ കാര്യത്തിൽ ചെയ്യേണ്ടത് എന്താണ്, ശരിയായ വഴി ഏതാണ്?
ശപ്തുകാമാ സുരാന്സര്വാന്സാധ്വീ തേജസ്വിനീ വരാ
ആ സദ്വൃത്തയുള്ള പ്രകാശമുള്ള സ്ത്രീ ദേവന്മാരെ ശപിക്കാൻ തയ്യാറായി നിന്നു.
സ്തുതിഃ കൃതാ ച യുഷ്മാഭിഃ ശ്വേതദ്വീപേ ഹരേരപി
നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ശ്വേതദ്വീപിൽ ഹരിയേയും സ്തുതിച്ചു.
ബഭൂവാകാശവാണീതി പശ്ചാദ്യാസ്യതി കേശവ
അപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ശബ്ദം ഉയർന്നു: 'കേശവൻ പിന്നീട് വരും' എന്നു പറഞ്ഞു.
ബ്രാഹ്മണസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ സ്വയം ബ്രഹ്മാ ജഗദ്ഗുരുഃ
ബ്രാഹ്മണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ലോകഗുരുവായ ബ്രഹ്മാവു തന്നെ—
ബ്രഹ്മോവാച യോഗേന പ്രാണാംസ്തത്യാജ പുനഃ ശാപാന്മമൈവ ഹി ।। 1.17.
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: യോഗശക്തിയാൽ അവൻ ജീവൻ വിട്ടു; പിന്നെ, എന്റെ ശാപം മൂലമാണ് അതു സംഭവിച്ചത്.
കാലം ലക്ഷയുഗം വ്യാപ്യ സ്ഥിതിരസ്യ മഹീതലേ
ഒരു ലക്ഷം യുഗങ്ങൾക്കാലം ഭൂമിയിൽ അവന്റെ നില തുടർന്നു.
അസ്യ കാലാവശേഷസ്യ കിഞ്ചിദസ്തി ദ്വിജോത്തമ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, അവശേഷിക്കുന്ന കാലം വളരെ കുറവാണ്.
ദാസ്യാമി ജീവദാനം ച സ്വയം വിഷ്ണോഃ പ്രസാദതഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ കൃപയാൽ ഞാൻ തന്നെ അവനു ജീവൻ തിരിച്ചു നൽകും.
നാഗതോ ഹരിരത്രേതി ത്വയാ യത്കഥിതം ദ്വിജ
ദ്വിജനേ, 'ഹരി ഇതുവരെ വന്നിട്ടില്ല' എന്ന് നീ പറഞ്ഞതുപോലെ—
സ്വേച്ഛാമയഃ പരം ബ്രഹ്മ ഭക്താനുഗ്രഹവിഗ്രഹഃ
പരബ്രഹ്മം സ്വച്ഛാനുസൃതമായി ഭക്തന്മാരെ അനുഗ്രഹിക്കുന്ന ദയാമൂർത്തിയാണ്.
വിഷിശ്ച വ്യാപ്തിവചനോ നുശ്ച സര്വത്രവാചകഃ
വിഷി എന്നത് വ്യാപകതയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, നു എന്നത് എല്ലായിടത്തും ഉള്ളതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
അപവിത്രഃ പവിത്രോ വാ സര്വാവസ്ഥാം ഗതോഽപി വാ
അശുദ്ധനോ ശുദ്ധനോ ആയാലും, ഏതൊരു നിലയിലായാലും,
കര്മാരമ്ഭേ ച മധ്യേ വാ ശേഷേ വിഷ്ണും ച യഃ സ്മരേത്
പ്രവൃത്തിയുടെ ആരംഭത്തിലും നടുവിലും അവസാനത്തിലും, ആരെങ്കിലും വിഷ്ണുവിനെ ഓർത്താൽ,
അഹം സ്രഷ്ടാ ച ജഗതാം വിധാതാ സംഹരോ ഹരഃ
ഞാനാണ് ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവും ക്രമീകരണക്കാരനും, ഹരൻ സംഹാരകനാണ്.