പ്രകൃതിര്ബീജരൂപാ സാ സര്വേഷാം ശക്തിരൂപിണീ
അവൾ പ്രകൃതിയാണ്, എല്ലാറ്റിനും വിത്ത്, എല്ലാ ശക്തിയുടെയും രൂപം.
പാര്വതീ സര്വരൂപാ സാ സര്വേഷാം ബുദ്ധിരൂപിണീ
അവൾ പാർവതിയാണ്, എല്ലാ രൂപങ്ങളും ധരിച്ചവളും, എല്ലാവർക്കും ബുദ്ധിയുടെ രൂപവുമാണ്.
വിദ്യാധിഷ്ഠാത്രീ ദേവീ യാ ജ്ഞാനമാതാ സരസ്വതീ
വിദ്യയ്ക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്ന ദേവിയും, ജ്ഞാനത്തിന്റെ മാതാവുമാണ് സരസ്വതി.
സാവിത്രീ വേദജനനീ പുനാതി ഭുവനത്രയമ്
വേദങ്ങളുടെ മാതാവായ സാവിത്രി മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
ക്ഷമാ ജഗദ്വിഭര്തും ച രത്നഗര്ഭാ വസുന്ധരാ 4.13.
ലോകത്തെ താങ്ങി നിൽക്കുന്ന ക്ഷമയും, രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞ vasundhara എന്ന ഭൂമിയും.
രാധാ മമാംശസംഭൂതാ തവ തുല്യാ ച തേജസാ
എന്റെ ഭാഗത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച രാധ, തേജസ്സിൽ നിന്നോടു തുല്യയാണു.
യഥാ ശര്വാദയോ ദേവാ ദേവ്യഃ പദ്മാദയോ യഥാ
ശർവനും മറ്റു ദേവന്മാരും, പദ്മ തുടങ്ങിയ ദേവിയരും എങ്ങനെ ഉണ്ടോ,
ന യാസ്യാമി ഗൃഹം നാഥ ന ഗൃഹ്ണാമി ധനം തവ
പ്രഭോ, ഞാൻ വീട്ടിലേക്കു പോകില്ല, നിന്റെ ധനം എടുക്കാനും ഞാൻ സമ്മതിക്കില്ല.
ഇതി സ്തുത്വാ സാശ്രുനേത്രഃ പപാത ചരണേ ഹരേഃ
ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ചശേഷം, കണ്ണുനീരോടെ അവൻ ഹരിയുടെ പാദങ്ങളിൽ വീണു.
ഗര്ഗസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ ജഹാസ ഭക്തവത്സലഃ
ഗർഗന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഭക്തന്മാരെ സ്നേഹിക്കുന്ന ഭഗവാൻ പുഞ്ചിരിച്ചു.
ഇദം ഗര്ഗകൃതം സ്തോത്രം ത്രിസന്ധ്യം യഃ പഠേന്നരഃ
ഗർഗൻ രചിച്ച ഈ സ്തോത്രം പ്രഭാതം, മധ്യാഹ്നം, സന്ധ്യ എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു സമയങ്ങളിലും ആരെങ്കിലും പാരായണം ചെയ്താൽ—
ജന്മമൃത്യുജരാരോഗശോകമോഹാദിസംകടാത്
ജനനം, മരണം, വയസ്സായിരിക്കുക, രോഗം, ദു:ഖം, മോഹം തുടങ്ങിയ കഷ്ടതകളിൽ നിന്ന്—
കൃഷ്ണസ്യ സഹകാലം ച കൃഷ്ണസാര്ദ്ധം ച മോദതേ
കൃഷ്ണന്റെ കൂടെ യുക്തമായ സമയത്ത് സുഖമായി ജീവിക്കുകയും, കൃഷ്ണനോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുകയും ചെയ്യും.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച ഹരിം മുനിഃ സ്തവം കൃത്വാ ദദൌ നന്ദായ തം മുദാ
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: ഹരിയെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് മുനി ആ സ്തോത്രം സന്തോഷത്തോടെ നന്ദനോട് നൽകി.
അഹോ വിചിത്രം സംസാരോ മോഹജാലേന വേഷ്ടിതഃ 4.13.
അയ്യോ, ഈ ലോകം എത്ര അത്ഭുതകരമായതാണു, മോഹത്തിന്റെ വലയിൽ പെട്ടത്!
ഗര്ഗസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ രുരോദ നന്ദ ഏവ ച
ഗർഗന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് നന്ദനും കരഞ്ഞു.
സര്വശിഷ്യൈഃ പരിവൃതം മുനീന്ദ്രം ഗന്തുമുദ്യതമ്
എല്ലാ ശിഷ്യന്മാരും ചുറ്റിയിരിക്കെ, മുനിമാരിൽ പ്രധാനൻ യാത്രക്ക് ഒരുങ്ങി.
പ്രണേമുഃ പരമപ്രീത്യാ ചക്രുസ്തം വിനയം മുനേ
പരമസ്നേഹത്തോടെ അവർ മുനിയെ നമസ്കരിച്ചു, ആദരവും പ്രകടിപ്പിച്ചു.
ഋഷയോ മുനയശ്ചൈവ ബന്ധുവര്ഗാശ്ച ബല്ലവാഃ
മഹർഷിമാരും മുനിമാരും, ബന്ധുക്കളും, ഗോപന്മാരും—
പ്രജഗ്മുര്ബന്ദിനഃ സര്വേ പരിപൂര്ണമനോരഥാഃ
എല്ലാ ഗായകർക്കും തങ്ങളുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി നിവൃത്തിയായി, അവർ യാത്രയായി.
ആകണ്ഠപൂര്ണാ ഭുക്ത്യാ ച ഭിക്ഷുകാ ഗന്തുമക്ഷമാ
ഭിക്ഷുക്കൾ കഴുകുപോലെ തൃപ്തിയായി ഭക്ഷണം കഴിച്ചതിനാൽ, അവർക്കു പോകാൻ കഴിയാതെ നിന്നു.
സുമന്ദഗാമിനഃ കേചിത്കേചിദ്ഭൂമൌ ച ശേരതേ
ചിലർ വളരെ മന്ദഗതിയിൽ നടന്നു; ചിലർ നിലത്തിരങ്ങി കിടന്നു.
കേചിദൂഷുഃ പ്രമുദിതാ ഹസന്തസ്തത്ര കേചന ।। കപര്ദകാനാം വസ്തൂനാം ശേഷാംശ്ചോര്വരിതാന്ബഹൂന്
ചിലർ സന്തോഷത്തോടെ അവിടെ ചിരിച്ചു; ചിലർ അവശേഷിച്ച നാണയങ്ങളും വസ്തുക്കളും എടുത്തു.
കേചിത്താനാദദുഃ സ്ഥിത്വാ ദര്ശയന്തശ്ച കേചന
ചിലർ അവ എടുത്തില്ലാതെ നിന്നു; ചിലർ അവയെ പുറത്തു കാണിച്ചു.
കേചിദ്ബഹുവിധാ ഗാഥാഃ കഥയന്തഃ പുരാതനാഃ 4.13.
ചിലർ പഴയ പലവിധ ഗാനങ്ങൾ പാടിത്തുടങ്ങി.
ഉത്താനപാദനഹുഷനലാദീനാം ച യാഃ കഥാഃ
അവയിൽ ഉത്താനപാദനും നഹുഷനും മറ്റും സംബന്ധിച്ച കഥകളുമുണ്ടായിരുന്നു.
യേഷാംയേഷാം നൃപാണാം ച ശ്രുതാ വൃദ്ധമുഖാത്കഥാഃ
വയോധികരുടെ വായിൽ നിന്ന് കേട്ട പല രാജാക്കന്മാരുടെ കഥകളും അവർ പറഞ്ഞു.
സ്ഥായംസ്ഥായം ഗതാഃ കേചിത്സ്വാപംസ്വാപം ച കേചന
ചിലർ അവിടംകൂടി നിന്നു; ചിലർ ഇവിടെ അവിടെ ഉറങ്ങി.
ഹൃഷ്ടോ നന്ദോ യശോദാ ച ബാലം കൃത്വാ ച വക്ഷസി
നന്ദനും യശോദയും അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ ബാലനെ നെഞ്ചിലേറ്റി.
ഏവം പ്രവര്ദ്ധിതൌ ബാലൌ ശുക്ലചന്ദ്രകലോപമൌ
അങ്ങനെ ആ രണ്ടു കുട്ടികളും വെളുത്ത ചന്ദ്രന്റെ കലകളെപ്പോലെ വളർന്നു.