യേയേ ശ്രുതാഃ ശ്രുതൌ ബ്രഹ്മഞ്ച്ഛ്രുതിസാരാ മഹാജനാഃ
വേദങ്ങളിൽ പ്രശസ്തരായ എല്ലാവരും, ബ്രഹ്മനേ, ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ സാരം ഉള്ള മഹാന്മാരാണ്.
ശിഷ്യാ വേദാ മൂര്തിമംതോ ഗ്രീഷ്മ മധ്യാഹ്നഭാസ്കരാഃ
അവരുടെ ശിഷ്യന്മാർ വേദങ്ങൾ സാക്ഷാത്കരിച്ചവരാണ്, വേനലിലെ ഉച്ചയ്ക്ക് സൂര്യനെപ്പോലെ.
ആശിഷം കര്തുമര്ഹംതി പ്രസന്നമനസാ ശിശുമ്
അവർ സന്തോഷപൂർവ്വം ബാലനു അനുഗ്രഹം നൽകാൻ കഴിവുള്ളവരാണ്.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ നംദസ്ത്രീ ഭക്ത്യാ തസ്ഥൌ മുനേഃ പുരഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, നന്ദൻ ഭക്തിയോടെ മുനിയുടെ മുന്നിൽ നിന്നു.
യശോദാവചനം ശ്രുത്വാ ജഹാസ മുനിപുംഗവഃ
യശോദയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് മഹർഷി സ്നേഹത്തോടെ പുഞ്ചിരിച്ചു.
ഹിതം തഥ്യം നീതിയുക്തം മഹത്പുണ്യകരം പരമ്
ഉപകാരകരവും, സത്യവുമായും, ന്യായമുള്ളതുമായും ഏറ്റവും വലിയ പുണ്യമുള്ളതുമായത്.
ശ്രീഗര്ഗ ഉവാച സുധാമയം തേ വചനം ലൌകികം ച കുലോചിതമ്
ശ്രീഗർഗൻ പറഞ്ഞു: നിന്റെ വാക്കുകൾ അമൃതംപോലെയും, ലോകത്തിൽ അനുയോജ്യവും കുടുംബത്തിന് യോജിച്ചതുമാണ്.
സര്വേഷാം ഗോപപദ്മാനാം ഗിരിഭാനുശ്ച ഭാസ്കരഃ
എല്ലാ ഗോപന്മാരിലും, ഗിരിഭാനു സൂര്യനാണ്.
തസ്യാഃ കന്യാ യശോദാ ത്വം യശോവര്ദ്ധനകാരിണീ
അവന്റെ മകളാണ് നീ, യശോദേ, യശസ്സു വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവളായി.
നംദോ യസ്ത്വം ച യാ ഭദ്രേ ബാലോ യോ യേന വാ ഗതഃ 4.13.
നന്ദൻ ആണെന്നത് സത്യമാണ്; നീയുമാണ് ഭദ്രേ, ബാലൻ ആരായാലും അവൻ ആകുന്നു.
ഗര്ഗോഽഹം യദുവംശാനാം ചിരകാലം പുരോഹിതഃ
ഞാൻ ഗർഗൻ, യദു വംശത്തിന്റെ ദീർഘകാലം കുടുംബപുരോഹിതനാണ്.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ നംദഃ ശ്രുതമാത്രം ജഗാമ ഹ
ഇതൊക്കെ കേട്ട ഉടനെ തന്നെ നന്ദൻ അവിടെ എത്തി.
ശിഷ്യാന്നനാമ മൂര്ധ്നാ ച തേ തം യുയുജുരാശിഷമ്
അവൻ തന്റെ ശിഷ്യന്മാരെ വണങ്ങി, അവർ അവനു അനുഗ്രഹം നൽകി.
ഗൃഹീത്വാഽഭ്യംതരം രമ്യം ജഗാമ വിദുഷാം വരഃ വാക്യം ഗര്ഗസ്തദോവാച നിഗൂഢം നിര്ജനേ മുനേ
വിദ്വാൻമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഗർഗൻ, അവനെ മനോഹരമായ അകത്തുള്ള മുറിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, അവിടെ ഒരാളുമില്ലാത്തപ്പോൾ രഹസ്യമായി ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ശ്രീഗര്ഗ ഉവാച പ്രസ്ഥാപിതോഽഹം വസുനാ യേന തച്ഛ്രൂയതാമിതി
ശ്രീഗർഗൻ പറഞ്ഞു: വസു എന്നവൻ എന്നെ ഇവിടെ അയച്ചതാണ്. അവൻ പറഞ്ഞതെന്താണെന്ന് കേൾക്കൂ.
വസുനാ സൂതികാഗാരേ ശിശുഃ പ്രത്യര്പണം കൃതഃ
വസു സൂതികാഗൃഹത്തിൽ തന്നെ ശിശുവിനെ ഏൽപ്പിച്ചു.
കന്യാ തേ തേന യാ നീതാ മഥുരാം കംസഭീരുണാ ഗൂഢേന പ്രേഷിതസ്തേന തസ്യോദ്യോഗം കുരു ദ്വിജ
കംസൻ ഭയത്തോടെ നിന്റെ മകളെ മഥുരയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. അവൻ രഹസ്യമായി അയച്ചതുകൊണ്ടാണ് ഇത് സംഭവിച്ചത്. അതിനാൽ നീ അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കണം, ദ്വിജൻ.
പൂര്ണബ്രഹ്മസ്വരൂപോഽയം ശിശുസ്തേ മായയാ മഹീമ് ഗോലോകനാഥോ ഭഗവാഞ്ഛ്രീകൃഷ്ണോ രാധികാപതിഃ
നിന്റെ ഈ കുഞ്ഞ് പരിപൂർണ്ണമായ ബ്രഹ്മസ്വരൂപിയാണ്, തന്റെ മായയാൽ ഭൂമിയിൽ ജനിച്ച ഗോലോകനാഥനും ശ്രീകൃഷ്ണനും രാധികയുടെ ഭർത്താവുമാണ്.
നാരായണോ യോ വൈകുംഠേ കമലാകാംത ഏവ ച
വൈകുണ്ഠത്തിൽ വസിക്കുന്ന നാരായണനും, കമലയുടെ പ്രിയനുമായവനും ഇവനാണ്.
കപിലോഽന്യേ തദംശാശ്ച നരനാരായണാവൃഷീ 4.13.
കപിലനും മറ്റുള്ളവരും, നരനാരായണന്മാർ എന്ന മഹർഷികളും ഇവന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്.
തം വസും ദര്ശയിത്വാ ച ശിശുരൂപോ ബഭൂവ ഹ
വസുവിന്റെ രൂപം കാണിച്ചശേഷം, അവൻ വീണ്ടും ശിശുവായി.
അയോനിസംഭവശ്ചായമാവിര്ഭൂതോ മഹീതലേ
അവൻ ഗർഭത്തിൽ നിന്നല്ലാതെ ഭൂമിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ആവിര്ഭൂയ വസും മൂര്തിം ദര്ശയിത്വാ ജഗാമ ഹ
വസുവിന്റെ രൂപം കാണിച്ച ശേഷം, അവൻ അപ്രത്യക്ഷനായി.
ശുക്ലഃ പീതസ്തഥാ രക്ത ഇദാനീം കൃഷ്ണതാം ഗതഃ
അവൻ ആദ്യം വെള്ളയായിരുന്നു, പിന്നെ മഞ്ഞയും, ശേഷം ചുവപ്പും, ഇപ്പോൾ കറുപ്പായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
ത്രേതായാം രക്തവര്ണോഽയം പീതോഽയം ദ്വാപരേ വിഭുഃ
ത്രേതായുഗത്തിൽ അവൻ ചുവപ്പായിരുന്നു, ദ്വാപരയുഗത്തിൽ മഞ്ഞ നിറം, മഹാനേ.
പരിപൂര്ണതമം ബ്രഹ്മ തേന കൃഷ്ണ ഇതി സ്മൃതഃ
അവൻ പരിപൂർണ്ണമായ ബ്രഹ്മമാണ്, അതുകൊണ്ടാണ് കൃഷ്ണൻ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ശിവസ്യ വാചകഃ ഷശ്ച നകാരോ ധര്മവാചകഃ
'ശ' എന്ന അക്ഷരം ശിവനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, 'ന' ധർമ്മത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
നരനാരായണാര്ഥസ്യ വിസര്ഗോ വാചകഃ സ്മൃതഃ
നരനും നാരായണനും എന്ന അർത്ഥം നൽകുന്നത് വിസർഗ്ഗമാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
സര്വാധാരഃ സര്വബീജസ്തേന കൃഷ്ണ ഇതി സ്മൃതഃ
സകലത്തിനും ആധാരവും എല്ലാറ്റിനും വിത്തും ആകയാല് അവനെ കൃഷ്ണന് എന്നു വിളിക്കുന്നു.
അകാരോ ദാതൃവചനസ്തേന കൃഷ്ണ ഇതി സ്മൃതഃ 4.13.
'അ' എന്ന അക്ഷരം ദാനിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ കൃഷ്ണന് എന്നു വിളിക്കുന്നത്.