കുന്തി, ദമയന്തി, യശോദാ, ധർമ്മപരായണയായ ദേവകി, രാധയുടെ മാതാവും വൃഷഭാനുവിന്റെ പ്രിയതയായ കലാവതി, രേവതി, സത്യഭാമ, കാലിന്ദി, ലക്ഷ്മണാ, വീണ്ടും ലക്ഷ്മണാ, രുക്മിണി, സീത—ആ സീത തന്നെയാണ് ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തയായ ലക്ഷ്മി—ബാണന്റെ മകളും ഉഷയും അവളുടെ സുഹൃത്തായ ചിത്രലേഖയും, ഭൃഗുവിന്റെ മാതാവായ രേണുക, ഹലിമാത, രോഹിണി, ഇവർ എല്ലാം ഭാരതത്തിൽ പ്രകൃതിയുടെ അനേകം ശക്തികളും രൂപങ്ങളും ആകുന്നു. പ്രകൃതിയുടെ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുണ്ടായ സ്ത്രീകൾ ലോകമാകെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. പൂജിക്കപ്പെടുന്ന, പതിവും പുത്രനും ഉള്ള ബ്രാഹ്മണിയും, അഷ്ടവയസ്സുകാരിയായ, വസ്ത്രാഭരണങ്ങളാലും ചന്ദനയാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട കന്യയും—all ഇവർ പ്രകൃതിയിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്. ഉത്തമ, അധമ, മധ്യമ—ഇതിൽ മധ്യസ്ഥർ രജസ്സിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ, ഭോഗയോഗ്യരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അധമർ തമസ്സിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ, അറിയപ്പെടാത്ത കുടുംബങ്ങളിൽ ജനിച്ചവരായും, ഭൂമിയിൽ ചഞ്ചലരായ സ്ത്രീകളും സ്വർഗ്ഗത്തിലെ അപ്സരാസ്സുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളും ഇതിൽപ്പെടുന്നു. ഇതുപോലെ പ്രകൃതിയുടെ അഞ്ചു വിഭാഗങ്ങൾ മുഴുവനായി വിവരിക്കപ്പെട്ടു. ദുര്ഗ്ഗാ, ദുരിതനാശിനിയായ ദേവിയെ ആദ്യം പൂജിച്ചത് സുരഥനായിരുന്നു. പിന്നീട് ലോകമാതാവായി അവളെ ത്രിലോകത്തും ആരാധിച്ചു. ഭർത്താവിന്റെ യാഗത്തിൽ നിന്നുള്ള അപമാനത്തിൽ ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ചവളാണ് അവൾ. ഗണേശൻ, കൃഷ്ണൻ, സ്കന്ദൻ, വിഷ്ണുവിന്റെ അംശത്തിൽ ജനിച്ചവൻ—ഇവരും അതിനുശേഷം പ്രസിദ്ധരായി. ലക്ഷ്മിയെ ആദ്യം പൂജിച്ചത് മംഗലഭൂപനാണ്. സവിശേഷമായ ഭക്തിയോടെ സാവിത്രിയെ ആദ്യം പൂജിച്ചു. സരസ്വതിയെ ആദ്യം ബ്രഹ്മാവാണ് ആരാധിച്ചത്. രാധയെ ആദ്യം ഗോലോക്കത്തിൽ, രാസമണ്ഡലത്തിൽ, ഗോപികൾ, ഗോപന്മാർ, ബാലികകൾ, ബാലന്മാർ—all അവളെ ആരാധിച്ചു. ബ്രഹ്മാവും മറ്റു ദേവന്മാരും, ഋഷിമാരും, മനുക്കളും ഹരിതപുഷ്പങ്ങളാലും ധൂപദീപാദികളാലും ഭക്തിപൂർവ്വം അവളെ ആദരിച്ചു. ഭൂമിയിൽ ആദ്യം സുവിജ്ഞനാണ് ദേവിയെ ആരാധിച്ചത്. പിന്നീട് പരമാത്മാവിന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ത്രിലോകത്തും അവളെ ആരാധിച്ചു. ഭാരതത്തിൽ ഉദിച്ച എല്ലാ ആ ദേവീമൂർത്തികൾക്കും ആരാധന ലഭിച്ചു. ഇങ്ങനെ പ്രകൃതിയുടെ മംഗളകരമായ പ്രവർത്തികൾ എല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ നാരദൻ ചോദിച്ചു: സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ ആദ്യം സൃഷ്ടി എങ്ങനെ ഉദിച്ചു? അവളിൽ നിന്നുള്ള ത്രിഗുണശക്തികളാൽ ഏതു ജീവികളും എങ്ങനെ ജനിച്ചു? അവരവരുടെ ജനനവും ധ്യാനവും പരമമായ ആരാധനാനുഷ്ഠാനവും വിശദമായി പറയണം. ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: എല്ലാവർക്കും ഗോക്കുലവും ഗോലോക്കവും ശാശ്വതമാണ്. വൈകുന്ഠം അതിന്റെ ഭാഗവും ശാശ്വതവുമാണ്. തീയിൽ ദഹനം, ചന്ദ്രനിൽ ശീതളത, താമരയിൽ സൗന്ദര്യം, സൂര്യനിൽ പ്രകാശം എന്നപോലെ, സ്വർണ്ണം ഇല്ലാതെ സ്വർണ്ണകാരൻ കുണ്ണുകുണ്ടാക്കാൻ കഴിയില്ല. അതുപോലെ അവളില്ലാതെ ബ്രഹ്മാവിന് സൃഷ്ടി സാധ്യമല്ല. 'ഐശ്വര്യം' എന്നത് അധികാരത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; 'ശക്തി' എന്നത് ശക്തിയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. 'ഭാഗ' എന്നത് സമൃദ്ധി, ജ്ഞാനം, ഐശ്വര്യം, പ്രശസ്തി എന്നിവയാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്.