അധർമ്മന്റെ ഭാര്യയായ മിഥ്യയെ എല്ലാ ദുഷ്ടരും ആദരിക്കുന്നു. സത്യയുഗത്തിൽ അവൾ ദൃശ്യമായില്ല; ത്രേതായുഗത്തിൽ സൂക്ഷ്മമായി മാത്രം അവളുണ്ടായിരുന്നു, അതിനാൽ അവളെ അദർശനാ എന്നു വിളിക്കുന്നു. എന്നാൽ കളിയുഗത്തിൽ, അവൾ അത്യന്തം ധൈര്യശാലിയായി, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ധാർമ്മികരുടെ രണ്ട് ഭാര്യമാരാണ് ശാന്തിയും ലജ്ജയും; ഈ രണ്ടുപേരും ആദരിക്കപ്പെടുന്നവരാണ്. ജ്ഞാനത്തിന് മൂന്നു ഭാര്യമാരുണ്ട്: വിവേകം, പ്രജ്ഞ, സ്മൃതി. മൂർത്തി എന്ന നിയമഭാര്യ, ദീപ്തമായ രൂപവും ആകർഷകമായ സൗന്ദര്യവും ഉള്ളവളാണ്. എല്ലായിടത്തും ലക്ഷ്മി സൗന്ദര്യത്തിലും മംഗലത്തിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. കാലാഗ്നി-രുദ്രന്റെ ഭാര്യയായ നിദ്ര, യോഗത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ള മഹായോഗികൾ അനുഭവിക്കുന്ന ഉറക്കമാണ്. കാലത്തിന് മൂന്നു ഭാര്യമാരുണ്ട്: സന്ധ്യ, രാത്രി, ദിനം. ലോഭത്തിന്റെ ഭാര്യമാരായി വിശപ്പ്, ദാഹം, സമ്പത്ത്, മാന്യം, ആദരം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഊർജ്ജത്തിന്റെ രണ്ടു ഭാര്യമാരാണ് പ്രകാശവും ദാഹവും. കാലത്തിന്റെ പുത്രിമാരാണ് മരണമും വയസ്സും; ഇവർ ജ്വരസ്നേഹിതരായവരാണ്. ഉറക്കത്തിന്റെ പുത്രിയാണ് മന്ദം, സന്തോഷത്തിന്റെ പ്രിയം മോദം. വൈരാഗ്യത്തിന് വിശ്വാസവും ഭക്തിയും എന്ന രണ്ടു ഭാര്യമാരുണ്ട്; ഇവ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. ആദിതിയാണ് ദേവന്മാരുടെ മാതാവ്; സുരഭിയാണ് പശുക്കളുടെ ജനനി. ഈ എല്ലാ സങ്കേതങ്ങളും പ്രപഞ്ച സൃഷ്ടിക്കായി പ്രകൃതിയുടെ ഭാവങ്ങളായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. രോഹിണി ചന്ദ്രന്റെ ഭാര്യയാണ്; സംജ്ഞ സൂര്യന്റെ പ്രിയം. താര ബൃഹസ്പതിയുടെ ഭാര്യയും അരുന്ധതി വസിഷ്ഠന്റെ പ്രിയയും ആകുന്നു. ദേവഹൂതി കർദമന്റെ ഭാര്യയാണ്; പ്രസൂതി ദക്ഷന്റെ പ്രിയം. ലോപാമുദ്രയും ഹൂതിയും, കൂടാതെ കുബേരന്റെ പ്രിയയും, ഈ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കുന്തി, ദമയന്തി, യശോദ, ധാർമ്മികയായ ദേവകി, കലാവതി—റാധയുടെ മാതാവ്, വൃഷഭാനുവിന്റെ പ്രിയം—രേവതി, സത്യഭാമ, കാലിന്ദി, ലക്ഷ്മണ, ലക്ഷ്മണ, രുക്മിണി, സീത (ലക്ഷ്മിയായാണ് പ്രശസ്തി), ബാണന്റെ മകൾ, ഉഷ, ഉഷയുടെ സുഹൃത്തായ ചിത്രലേഖ, രേണുക (ഭൃഗുവിന്റെ മാതാവ്), ഹലിമാത, രോഹിണി—ഇവരൊക്കെയും പ്രകൃതിയുടെ വിവിധശക്തികളാണ് ഭാരതത്തിൽ. പ്രകൃതിയുടെ ഭാഗങ്ങളായും അവളുടെ അംശങ്ങളായും ജനിച്ച സ്ത്രീകൾ ലോകമാകെ കാണപ്പെടുന്നു. ഭർത്താവും മകനുമുള്ള, ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ബ്രാഹ്മണി, എട്ട് വയസ്സുള്ള, വസ്ത്രാഭരണങ്ങളാലും ചന്ദനത്താലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട കന്യക—ഈവരും പ്രകൃതിയിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്. ഉന്നത, മദ്ധ്യ, അധമം എന്നിങ്ങനെ സ്ത്രീകൾക്ക് മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്. മദ്ധ്യസ്ഥർ രജസ്സിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ; ആസ്വാദ്യയോഗ്യരാണ്. അധമർ തമസ്സിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ; അറിയപ്പെടാത്ത കുടുംബങ്ങളിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവരാണ്. ഭൂമിയിൽ അശ്ലീലമായ പെരുമാറ്റം കാണിക്കുന്നവരും സ്വർഗ്ഗത്തിലെ അപ്സരാസ്സുമാണ് ഇവർ. ഇങ്ങനെ പ്രകൃതിയുടെ അഞ്ചു വിഭജനങ്ങൾ വിശദമായി വിവരിക്കപ്പെട്ടു. ദുര്ഗ്ഗ, കഷ്ടതകളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൾ, ആദ്യം സൂരഥൻ ആരാധിച്ചു. പിന്നീട് അവളെ ലോകമാതാവായി മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ആരാധിച്ചു. ഭർത്താവിന്റെ യാഗത്തിലെ കുറ്റപ്പെടുത്തലിനെ തുടർന്ന് അവൾ തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു. ഗണേശൻ, കൃഷ്ണൻ, സ്കന്ദൻ, വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാഗത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ—ഇവരൊക്കെയും പിന്നീട് പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു. ലക്ഷ്മിയെ ആദ്യം ആരാധിച്ചത് മംഗളഭൂപനാണ്.