അനന്തന്റെ ഭാര്യയായ തുഷ്ടി എപ്പോഴും ആരാധനയും സ്തുതിയും ലഭിക്കുന്നവളാണ്. ഈശാനന്റെ ഭാര്യ സമ്പത്തി ദേവന്മാരാലും മനുഷ്യരാലും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. കപിലന്റെ ഭാര്യ ധൃതിയെ എല്ലായിടത്തും എല്ലാവരും ആരാധിക്കുന്നു. യമന്റെ ധർമ്മപത്നിയായ ക്ഷമാ സദാ ഗുണവതിയും മഹനീയയുമാണ്; അവളെ എല്ലാവരും ആദരിക്കുന്നു. കാമന്റെ ഭാര്യയായ രതി, കാമക്രീഡയുടെ ശുദ്ധമായ ദേവതയാണ്. സത്യന്റെ പത്നിയായ മുക്തി ലോകങ്ങൾക്കിടയിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുകയും പ്രിയങ്കരയുമാണ്. മോഹന്റെ ഗുണവതിയായ ഭാര്യ ദയ, ലോകം ആരാധിക്കുകയും സ്നേഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവളാണ്. പുണ്യന്റെ ഭാര്യ പ്രതിഷ്ഠാ, പുണ്യസ്വരൂപയാണെന്നും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. സുകർമന്റെ ഭാര്യ കീർത്തി ഭാഗ്യശാലിയുമാണ്, അവളെ ആദരിക്കുകയും ആരാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഉദ്യോഗന്റെ ഭാര്യയായ ക്രിയ എല്ലാ പ്രവർത്തികളിലും പങ്കാളിയാകുന്നു, അവളെ ആരാധിക്കുന്നു. അധർമ്മന്റെ ഭാര്യയായ മിഥ്യയെ ദുഷ്ടന്മാർ ആദരിക്കുന്നു. സത്യയുഗത്തിൽ അവളെ കാണാൻ കഴിയില്ല, ത്രേതായുഗത്തിൽ സൂക്ഷ്മമായി അവളുണ്ട്; അവളാണ് അതിർവിടാത്ത അദർശനാ. കലിയുഗത്തിൽ അവൾ അത്യന്തം ധൈര്യവതിയായി എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ശാന്തിയും ലജ്ജയും ധർമ്മശീലരായവരുടെ രണ്ട് ഭാര്യമാരാണ്; ഇവരെ ആരാധിക്കുന്നു. ജ്ഞാനത്തിന് മൂന്ന് ഭാര്യമാരുണ്ട്: വിവേകം, ബുദ്ധി, സ്മൃതി. മൂർത്തി എന്ന നിയമപരമായ ഭാര്യ പ്രകാശമുള്ള രൂപവും ആകർഷകമായ സൗന്ദര്യവും ഉള്ളവളാണ്. എല്ലായിടത്തും ലക്ഷ്മി സൗന്ദര്യവും മംഗലവും ആയി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. കാലാഗ്നി-രുദ്രന്റെ ഭാര്യയായ നിദ്ര, യോഗികൾക്ക് ലഭ്യമായ ഉറക്കമാണ്. കാലത്തിന് മൂന്നു ഭാര്യമാരുണ്ട്: സന്ധ്യ, രാത്രി, പകൽ. ലോഭത്തിന്റെ ഭാര്യമാരായി വിശപ്പ്, ദാഹം, സമ്പത്ത്, ബഹുമാനം, ആദരം എന്നിവയും നിലകൊള്ളുന്നു. ഊർജ്ജത്തിന്റെ രണ്ട് ഭാര്യമാരാണ് തേജസ്സും ദാഹവും. കാലത്തിന്റെ പുത്രിമാർ മരണമും വാർദ്ധക്യവും ആകുന്നു; ഇവയെ ജ്വരദേവൻ പ്രിയങ്കരയായി കാണുന്നു. ഉറക്കത്തിന്റെ പുത്രി മന്ദനിദ്രയാണു്; സന്തോഷത്തിന് പ്രിയപ്പെട്ട മറ്റൊരു പുത്രി ആനന്ദം. വൈരാഗ്യത്തിന് വിശ്വാസവും ഭക്തിയും എന്ന രണ്ട് ഭാര്യമാരുണ്ട്; ഇവരെ എല്ലാവരും ആദരിക്കുന്നു. അദിതി ദേവന്മാരുടെ മാതാവാണ്; സുരഭി പശുക്കളുടെ ജനനമൂലമാണ്. ഇവയെല്ലാം സൃഷ്ടിയിലെ പ്രക്രിതിയുടെ ഭാവങ്ങളായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ചന്ദ്രന്റെ ഭാര്യ രോഹിണിയും സൂര്യന്റെ പ്രിയങ്കരയായ സംജ്ഞയും ഉണ്ട്. ബൃഹസ്പതിയുടെ ഭാര്യ താരയും വസിഷ്ഠന്റെ പ്രിയങ്കരയായ അരുന്ധതിയും. കർദമന്റെ ഭാര്യ ദേവഹൂതിയും ദക്ഷന്റെ പ്രിയങ്കരയായ പ്രസൂതിയും. ലോപാമുദ്രയും ഹൂതിയും കുബേരന്റെ പ്രിയങ്കരയും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു. കുന്തി, ദമയന്തി, യശോദ, ധർമ്മശീലയുള്ള ദേവകി—ഇവരും. കലാവതിയും, രാധയുടെ മാതാവും വൃഷഭാനുവിന്റെ പ്രിയങ്കരയും. രേവതി, സത്യഭാമ, കാലിന്ദി, ലക്ഷ്മണാ എന്നിവരും. ലക്ഷ്മണാ, രുക്മിണി, സീത—അവളാണ് ലക്ഷ്മിയായി പ്രശസ്തയാകുന്നത്. ബാണന്റെ പുത്രിയും ഉഷയും അവളുടെ സഖിയായ ചിത്രലേഖയും. രേണുക, ഭൃഗുവിന്റെ മാതാവ്, ഹലിമാതാ, രോഹിണി എന്നിവരും. ഭാരതഭൂമിയിൽ പ്രക്രിതിയുടെ അനേകം ശക്തികളും ഭാവങ്ങളും ഉണ്ട്. അവളുടെ അംശങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ച സ്ത്രീകൾ ലോകമാകെ കാണപ്പെടുന്നു. ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ബ്രാഹ്മണിയും, പതിയും പുത്രനും ഉള്ള ശുദ്ധവതിയും, എട്ടുവയസ്സുള്ള കന്യകയും—അവൾ വസ്ത്രാഭരണങ്ങളാലും ചന്ദനത്തിലും അണിഞ്ഞവളാണ്—ഇവരും ഈ മഹത്തരമായ സൃഷ്ടിയുടെ ഭാഗങ്ങളാണ്.