നാരായണനോട് അത്യന്തം പ്രിയപ്പെട്ടവളായ ഈ ദേവി നിർമലയും അഹങ്കാരരഹിതയും ധാർമ്മികതയിൽ ഉന്നതയുമാണ്. വിഷ്ണുവിന്റെ അലങ്കാരങ്ങളുടെ സാക്ഷാത് രൂപമായ ഇവൾ, വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്ന പതിവ്രതയുമാണ്. പുഷ്പങ്ങളുടെ സാരം അവളിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു; അവൾ എപ്പോഴും ശുദ്ധയും, പൂജ്യയും, സദാ പുണ്യം നൽകുന്നവളുമാണ്. കലിയുഗത്തിൽ, പാപങ്ങൾ എന്ന വരണ്ട ഇന്ധനത്തെ ദഹിപ്പിക്കാൻ അവൾ അഗ്നിരൂപം ധരിക്കുന്നു. തീർത്ഥസ്ഥലങ്ങൾ പോലും അവളുടെ സ്പർശത്തിനും ദർശനത്തിനും ആഗ്രഹിക്കുന്നു, സ്വന്തം ശുദ്ധിക്ക് വേണ്ടി. മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കു അവൾ മോക്ഷം നൽകുന്നു; ഭോഗങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കു അവൾ അവയെ സഫലമാക്കുന്നു. അവൾ ആരാധനയ്ക്കു ഉന്നതമായ ദേവതയും ഭാരതവാസികളുടെ രക്ഷാകർതാവുമാണ്. ശങ്കരന്റെ പ്രിയ ശിഷ്യയായ അവൾ പരമജ്ഞാനത്തിൽ പാരംഗതയുമാണ്. അവൾ സർപ്പദേവതയും സർപ്പങ്ങളുടെ മാതാവും, അതിയായ സൗന്ദര്യവതിയും, സർപ്പങ്ങളിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നവളുമാണ്. സർപ്പരാജാവിനാൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന അവൾ സിദ്ധയോജിനിയും സർപ്പങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവളുമാണ്. തപസ്സിന്റെ സാക്ഷാത് രൂപവും തപസ്സിന്റെ ഫലം നൽകുന്നവളും, തപസ്സിൽ ലീനയുമാണ്. തപസ്വിനികളിൽ അവളാണ് ആരാധ്യ, ഭാരതത്തിലെ തപസ്വികളിൽ പോലും അവളാണ് പ്രധാനമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ബ്രഹ്മസ്വരൂപിണിയായ അവൾ പരമവും ബ്രഹ്മധ്യാനത്തിൽ ലീനയുമാണ്. മഹർഷിയായ ആസ്തികന്റെ മാതാവായ ഇവൾ മാതാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠയും ഷഷ്ടി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവളുമാണ്. തപസ്വിനിയായ ഇവൾ വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയുള്ളവളും കാർത്തികേയനോട് അത്യന്തം പ്രിയപ്പെട്ടവളുമാണ്. സന്താനവും പൗത്രന്മാരും നൽകുകയും ലോകങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവളാണ്. കുട്ടികളുടെ ക്ഷേമത്തിൽ അവൾ പരമോന്നതയും, യോഗിനിയായി മൂത്തവയോധികയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നവളുമാണ്. കുഞ്ഞിന്റെ അറുപത്തിരണ്ടാം ദിവസം പ്രസവമുറിയിൽ ഇവളെ ആരാധിക്കണം. ഈ ആചാരം എപ്പോഴും അനുഷ്ഠിക്കേണ്ടതും, ശിക്ഷയോടെ തുടരേണ്ടതും, ഉന്നതഫലങ്ങൾക്കായി ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നതുമാണ്. ജലത്തിൽ, നിലത്ത്, ആകാശത്തിൽ എവിടെയും കുട്ടികൾക്ക് സ്വപ്നത്തിൽ ഇവൾ ലഭ്യയാകുന്നു. പ്രകൃതിയുടെ വായിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ഇവൾ എല്ലാപുണ്യവും നൽകുന്നവളാണ്. അതുകൊണ്ട് പണ്ഡിതന്മാർ അവളെ മംഗള ചണ്ടി എന്നും വിളിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ ഭക്തിയോടെ അഞ്ചു ഉപചാരങ്ങൾകൊണ്ട് അവളെ ആരാധിക്കുന്നു. ദു:ഖം, വിഷാദം, പാപം, ദുർദൈവം, കഷ്ടം, ദാരിദ്ര്യം എന്നിവയെ അവൾ നശിപ്പിക്കുന്നു. കോപിച്ചാൽ മഹേശ്വരിയായ ഈ മഹാദേവി ഒരു നിമിഷത്തിൽ സൃഷ്ടിയെ മുഴുവൻ നശിപ്പിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവളാണ്. ദുർഗയുടെ നെറ്റിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച അവൾ ശുംബനും നിശുംബനും എതിരേ യുദ്ധത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവളുടെ ദിവ്യമായ സൗന്ദര്യരൂപം കോടിയോളം സൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശം പോലെയാണ്. സകലസിദ്ധികളും നൽകുന്നവളായ അവൾ പരമസിദ്ധയോഗിനിയും, കൃഷ്ണഭക്തിയാൽ സദാ കനിഞ്ഞ നിറമുള്ളവളും, അനാദിയും ആണു. അവളെക്കാൾ ഒരു ശ്വാസം മതിയാവും സൃഷ്ടിയെ മുഴുവൻ നശിപ്പിക്കാൻ. യഥാവിധി പൂജിച്ചാൽ, അവൾ ധർമ്മം, ധനം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവ നൽകുന്നു. അവൾ പ്രധാന തത്ത്വമായ പ്രകൃതിയുടെയും ഭൂമിയുടെയും സാരമായാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്. രത്നങ്ങളുടെ ഉറവിടവും, രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞവളും, എല്ലാ രത്നഖനികളുടെ അഭയസ്ഥലവുമാണ് അവൾ. എല്ലാ ജീവികൾക്കും അവളാണ് പോഷകശക്തി, സമ്പത്തിന്റെ ദായിനി. മഹർഷികളേ, പ്രകൃതിയുടെ വിവിധ ശക്തികളെപ്പറ്റി ഇനി ഞാൻ പറയുന്നു. അഗ്നിദേവന്റെ ഭാര്യയായ സ്വാഹാ ദേവിയെ മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും ആരാധിക്കുന്നു. യാഗത്തിന്റെ ഭാര്യയായ ദക്ഷിണയും ദീക്ഷയും എല്ലായിടത്തും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. പിതൃദേവന്മാരുടെ ഭാര്യയായ സ്വധാ, മഹർഷികൾ, മനുക്കൾ, മനുഷ്യർ എന്നിവരാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. വൈദ്യുദേവന്മാരിൽ സ്വസ്തിദേവിയെയും, ഗണപതിയുടെ ഭാര്യയായ പുഷ്ടിയെയും ഭൂമിയിലെല്ലാം ആരാധിക്കുന്നു. ഈ ദേവി പരമമായ ശുദ്ധിയുടെയും കരുണയുടെയും ശക്തിയുടെയും സാക്ഷാത് പ്രതീകമാണ്; അവളെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നവർക്ക് എല്ലാ ഐശ്വര്യവും മോക്ഷവും അവൾ നൽകുന്നു.