അവൾ ജീവനെക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ടവളാണ്, എല്ലാവരിലും ആദ്യസ്ഥാനം വഹിക്കുന്നവളും, അതീവ മനോഹരവും ഉത്തമവുമാണ്. അവൾ ദേഹത്തിന്റെ ഇടത് ഭാഗത്തിന്റെ രൂപമാണ്, മഹത്തായ ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നയും, ദീപ്തിയാൽ തിളങ്ങുന്നതുമാണ്. പരമാനന്ദസ്വരൂപമായ അവൾ അനുഗ്രഹിതയും, ആദരിക്കപ്പെട്ടതും, ആരാധിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്. രാസമണ്ഡലത്തിൽ നിന്നാണ് അവൾ ഉദിച്ചത്, രാസമണ്ഡലത്തിന്റെ അലങ്കാരമാണ് അവൾ. ഗോളോകത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവിയാകുന്നു അവൾ, ഗോപികളെ പുഷ്ടിയുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ നൽകുന്നവളാണ്. അവൾ നിര്ഗുണ, നിരാകാര, അസ്പർശ്യ, സ്വരൂപമായ ആത്മാവാണ്. വേദങ്ങൾ പ്രകാരം ധ്യാനത്തിലൂടെ പണ്ഡിതന്മാർക്കു അവളെ അറിയാൻ കഴിയുന്നു. അവൾ അഗ്നിയിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച വസ്ത്രം ധരിച്ചവളും, രത്നാഭരണങ്ങൾ കൊണ്ട് ശോഭയുള്ളവളുമാണ്. ശ്രീകൃഷ്ണഭക്തിസേവയും എല്ലാ ഐശ്വര്യങ്ങളും നൽകുന്നത് അവളാണ്. അവളുടെ പാദപങ്കജസ്പർശം ഭൂമിയെ പുണ്യവതിയാക്കുന്നു. സ്ത്രീകളിൽ രത്നങ്ങളായവരുടെ സാരത്തിൽ നിന്നാണ് അവൾ ഉദിച്ചത്, കൃഷ്ണന്റെ നെഞ്ചിൽ വസിക്കുന്നവളാണ്. പ്രാചീനകാലത്ത് ബ്രഹ്മാ ആറായിരം വർഷം തപസ്സ് ചെയ്തിരുന്നു. അവളെ സ്വപ്നത്തിലുപോലും കാണാൻ കഴിയില്ല; നേരിട്ട് കാണുന്നതിനെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതില്ല. അഞ്ചാമത്തെ ദേവിയെന്ന പേരിൽ അവൾ പ്രശസ്തയാണു; രാധയെന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. സകല സ്ത്രീകളുടെ രൂപം അവളുടെ സ്വഭാവത്തിന്റെ പ്രതിബിംബമാണ്. ഇനി അവളുടെ പ്രധാന രൂപങ്ങൾ ഞാൻ വിവരിക്കാം. വിഷ്ണുവിന്റെ കമലപാദത്തിൽ നിന്നു ഉദിച്ച, ശാശ്വതവും ദ്രവരൂപവുമാണ് അവളുടെ ഒരു ഭാഗം. ദർശനം, സ്പർശനം, സ്നാനം, പാനം എന്നിവയിലൂടെ മോക്ഷം നൽകുന്നു അവൾ. തീർത്ഥങ്ങളുടെ ശുദ്ധസ്വരൂപവും, നദികളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതവുമാണ് അവൾ. ഭാരതത്തിലെ തപസ്വികൾക്ക് തപസ്സിന്റെ ഫലം ഉടനെ നൽകുന്നു അവൾ. അവൾ ശുദ്ധയുമാണ്, അഹങ്കാരരഹിതയുമാണ്, ഗുണസമ്പന്നയുമാണ്, നാരായണനു പ്രിയവളുമാണ്. വിഷ്ണുവിന്റെ ആഭരണങ്ങളുടെ സ്വരൂപവും, കമലപാദത്തിൽ നിലകുന്ന പത്യവതിയുമാണ് അവൾ. പൂക്കളുടെ സാരമാണ് അവൾ, എപ്പോഴും ശുദ്ധയും, പുണ്യങ്ങൾ നൽകുന്നവളുമാണ്. കലിയുഗത്തിൽ പാപത്തിന്റെ വരണ്ട ഇന്ധനം ദഹിപ്പിക്കാൻ തീയുടെ രൂപം എടുക്കുന്നു അവൾ. തീർത്ഥങ്ങൾ അവളുടെ സ്പർശനത്തിനും ദർശനത്തിനും ആഗ്രഹിക്കുന്നു, തങ്ങളുടേതായ ശുദ്ധിക്ക് വേണ്ടി. മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കും, മറ്റു ആഗ്രഹങ്ങൾ ഉള്ളവർക്കും അവൾ സഫലമാക്കുന്നു. അവൾ ആരാധനയുടെ പരമദേവിയും, ഭാരതജനങ്ങളുടെ രക്ഷകനുമാണ്. ശങ്കരന്റെ പ്രിയ ശിഷ്യയും, പരമജ്ഞാനത്തിൽ നിപുണയുമാണ് അവൾ. അവൾ സർപ്പദേവിയാണു, സർപ്പങ്ങളുടെ മാതാവും, മനോഹരവുമാണ്, സർപ്പങ്ങളിൽ കയറിയുള്ളവളുമാണ്. സർപ്പങ്ങളുടെ അധിപൻ അവളെ ആദരിക്കുന്നു; അവൾ സിദ്ധയോഗിനിയും, സർപ്പങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവളുമാണ്. തപസ്സിന്റെ സാക്ഷാത്കാരവും, തപസ്സിന്റെ ഫലദാതാവും, തപസ്വിനിയുമാണ് അവൾ. തപസ്വിനികളിൽ ആരാധിക്കപ്പെടേണ്ടവളാണ്, ഭാരതത്തിലെ തപസ്വികളിൽ പോലും. അവൾ ബ്രഹ്മസ്വരൂപവും, പരമവും, ബ്രഹ്മധ്യാനത്തിൽ ലീനയുമാണ്. ആസ്തികമുനിയുടെ മാതാവാണ് അവൾ, തപസ്വികളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനിയുമാണ്. മാതാക്കളിൽ ഏറ്റവും ആദരണീയയുമാണ് അവൾ; ശഷ്ടി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. അവൾ തപസ്വിനിയുമാണ്, വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയുള്ളവളുമാണ്, കാർത്തികേയനു പ്രിയവളുമാണ്. അവൾ എപ്പോഴും പുത്രന്മാരെയും പുത്രപൗത്രന്മാരെയും നൽകുന്നു; ലോകങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുന്നവളാണ്. കുട്ടികളുടെ സ്ഥലങ്ങളിൽ അവൾ പരമദേവിയുമാണ്; യോഗിനിയായ അവൾ വയോധികയുടെ രൂപം എടുക്കുന്നു. കുട്ടിയുടെ ഇരുപത്തിരണ്ടാം ദിവസം, സ്ത്രീഗൃഹത്തിൽ അവളുടെ ആരാധന നടത്തുന്നു. ഇത് എപ്പോഴും ആചാരപാലനയോടെ ചെയ്യേണ്ടതാണ്; ഇത് നിത്യവും, ഉന്നതഫലങ്ങൾക്കായി ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നതുമാണ്.