ರುದ್ರಾಣಾಂ ವೈಷ್ಣವಾನಾಂ ಚ ಜ್ಞಾನಿನಾಂ ಯೋ ಹಿ ಶಙ್ಕರಃ
ರುದ್ರರಲ್ಲಿ, ವೈಷ್ಣವರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಶಂಕರನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಪ್ರಜಾಪತೀನಾಂ ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಕಪಿಲಃ ಸ್ವಯಮ್
ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮ, ಸಿದ್ಧರಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಪಿಲನು.
ದೇವಾನಾಂ ಯೋ ಹಿ ವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ದೇವೀನಾಂ ಪ್ರಕೃತಿಃ ಸ್ವಯಮ್ ನಾರೀಣಾಂ ಶತರೂಪಾ ಚ ಬಹುರೂಪಂ ನಮಾಮ್ಯಹಮ್
ದೇವರಲ್ಲಿ ಅವನು ವಿಷ್ಣು, ದೇವಿಯರಲ್ಲಿ ಅವನು ಪ್ರಕೃತಿ, ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಅವನು ಶತರೂಪಾ; ಅನೇಕ ರೂಪಗಳವನಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಋತೂನಾಂ ಯೋ ವಸನ್ತಶ್ಚ ಮಾಸಾನಾಂ ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷಕಃ 3.32.
ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ವಸಂತ, ತಿಂಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಾರ್ಗಶಿರ.
ಸಾಗರಃ ಸರಿತಾಂ ಯಶ್ಚ ಪರ್ವತಾನಾಂ ಹಿಮಾಲಯಃ
ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಾಗರ, ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಹಿಮಾಲಯ.
ಪತ್ರಾಣಾಂ ತುಲಸೀಪತ್ರಂ ದಾರುರೂಪೇಷು ಚನ್ದನಮ್
ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ತುಳಸಿಯ ಎಲೆ, ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಚಂದನ.
ಪುಷ್ಪಾಣಾಂ ಪಾರಿಜಾತಶ್ಚ ಸಸ್ಯಾನಾಂ ಧಾನ್ಯಮೇವ ಚ
ಹೂಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಪಾರಿಜಾತ, ಧಾನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಕ್ಕಿ.
ಐರಾವತೋ ಗಜೇನ್ದ್ರಾಣಾಂ ವೈನತೇಯಶ್ಚ ಪಕ್ಷಿಣಾಮ್
ಗಜೇಂದ್ರರಲ್ಲಿ ಅವನು ಐರಾವತ, ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಗರುಡ.
ತೈಜಸಾನಾಂ ಸುವರ್ಣಂ ಚ ಧಾನ್ಯಾನಾಂ ಯವ ಏವ ಚ
ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಚಿನ್ನ, ಧಾನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಜೋಳ.
ಯಕ್ಷಾಣಾಂ ಚ ಕುಬೇರೋ ಯೋ ಗ್ರಹಾಣಾಂ ಚ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ
ಯಕ್ಷರಲ್ಲಿ ಅವನು ಕುಬೇರ, ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಬೃಹಸ್ಪತಿ.
ವೇದಸಂಘಶ್ಚ ಶಾಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ಪಣ್ಡಿತಾನಾಂ ಸರಸ್ವತೀ
ವೇದಗಳ ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಶಾಸ್ತ್ರ, ಪಂಡಿತರಲ್ಲಿ ಅವನು ಸರಸ್ವತಿ.
ಮನ್ತ್ರಾಣಾಂ ವಿಷ್ಣುಮನ್ತ್ರಶ್ಚ ತೀರ್ಥಾನಾಂ ಜಾಹ್ನವೀ ಸ್ವಯಮ್
ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ವಿಷ್ಣುಮಂತ್ರ, ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಗಂಗೆಯೇ.
ಬಲಂ ಯೋ ವೈ ಬಲವತಾಂ ಮನೋ ವೈ ಶೀಘ್ರಗಾಮಿನಾಮ್ 3.32.
ಬಲಶಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಇರುವವನು, ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಾಗಿ ಇರುವವನು,
ಜ್ಞಾನದಾತಾ ಗುರೂಣಾಂ ಚ ಮಾತೃರೂಪಶ್ಚ ಬನ್ಧುಷು । ಮಿತ್ರೇಷು ಜನ್ಮದಾತಾ ಯಸ್ತಂ ಸಾರಂ ಪ್ರಣಮಾಮ್ಯಹಮ್
ಗುರುಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೊಡುವವನು, ಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಇರುವವನು, ಸ್ನೇಹಿತರಲ್ಲಿ ಜನ್ಮವನ್ನು ನೀಡುವವನು—ಆ ಸಾರ್ಥಕಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ನಾನು ವಂದನೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
ಶಿಲ್ಪಿನಾಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ಯಃ ಕಾಮದೇವಶ್ಚ ರೂಪಿಣಾಮ್
ಕಾರಿಗರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಾಗಿ ಇರುವವನು, ಸುಂದರರಲ್ಲಿ ಕಾಮದೇವನಾಗಿ ಇರುವವನು,
ಪ್ರಿಯೇಷು ಪುತ್ರರೂಪೋ ಯೋ ನೃಪರೂಪೋ ನರೇಷು ಚ
ಪ್ರಿಯಜನರಲ್ಲಿ ಮಗನಾಗಿ ಇರುವವನು, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿ ಇರುವವನು,
ಧರ್ಮ್ಮಃ ಕಲ್ಯಾಣಬೀಜಾನಾಂ ವೇದಾನಾಂ ಸಾಮವೇದಕಃ
ಮಂಗಳದ ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವಾಗಿ ಇರುವವನು, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮವೇದನಾಗಿ ಇರುವವನು,
ಜಲೇ ಶೈತ್ಯಸ್ವರೂಪೋ ಯೋ ಗನ್ಧರೂಪಶ್ಚ ಭೂಮಿಷು
ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತಂಪಿನ ಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ಇರುವವನು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧವಾಗಿ ಇರುವವನು,
ಕ್ರತೂನಾಂ ರಾಜಸೂಯೋ ಯೋ ಗಾಯತ್ರೀ ಛನ್ದಸಾಂ ಚ ಯಃ
ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಸೂಯಯಜ್ಞನಾಗಿ ಇರುವವನು, ಛಂದಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯತ್ರಿಯಾಗಿ ಇರುವವನು,
ಕ್ಷೀರಸ್ವರೂಪೋ ಗವ್ಯಾನಾಂ ಪವಿತ್ರಾಣಾಂ ಚ ಪಾವಕಃ
ಹಸುವಿನಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ರೂಪನಾಗಿ ಇರುವವನು, ಪವಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವವನಾಗಿ ಇರುವವನು,
ತೃಣಾನಾಂ ಕುಶರೂಪೋ ಯೋ ವ್ಯಾಧಿರೂಪಶ್ಚ ವೈರಿಣಾಮ್
ಹುಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಹುಲ್ಲಿನ ರೂಪನಾಗಿ ಇರುವವನು, ಶತ್ರುಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗವಾಗಿ ಇರುವವನು,
ತೇಜೋರೂಪೋ ಜ್ಞಾನರೂಪಃ ಸರ್ವರೂಪಶ್ಚ ಯೋ ಮಹಾನ್
ತೇಜಸ್ಸಿನ ರೂಪನಾಗಿ, ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಾನ್ ಅವನು,
ಸರ್ವಾಧಾರೇಷು ಯೋ ವಾಯುರ್ಯಥಾಽಽತ್ಮಾ ನಿತ್ಯರೂಪಿಣಾಮ್ 3.32.
ಎಲ್ಲ ಆಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯಾಗಿ ಇರುವವನು, ಶಾಶ್ವತಸ್ವರೂಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನಾಗಿ ಇರುವವನು,
ವೇದಾನಿರ್ವಚನೀಯಂ ಯನ್ನ ಸ್ತೋತುಂ ಪಣ್ಡಿತಃ ಕ್ಷಮಃ
ಯಾವುದನ್ನು ವೇದಗಳು ವರ್ಣಿಸಲಾಗದು, ಪಂಡಿತನೂ ಹೊಗಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ,
ವೇದಾ ನ ಶಕ್ತಾ ಯಂ ಸ್ತೋತುಂ ಜಡೀಭೂತಾ ಸರಸ್ವತೀ
ಯಾವನನ್ನು ವೇದಗಳು ಹೊಗಳಲು ಶಕ್ತವಿಲ್ಲ, ಸರಸ್ವತಿಯೂ ಮಾತು ತಪ್ಪುತ್ತಾಳೆ,
ಶುದ್ಧತೇಜಸ್ಸ್ವರೂಪಂ ಚ ಭಕ್ತಾನುಗ್ರಹವಿಗ್ರಹಮ್
ಯಾರು ಶುದ್ಧತೇಜಸ್ವರೂಪಿಯಾಗಿದ್ದಾರೋ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹದ ದೇಹವಾಗಿರುವವನು,
ದ್ವಿಭುಜಂ ಮುರಲೀವಕ್ತ್ರಂ ಕಿಶೋರಂ ಸಸ್ಮಿತಂ ಮುದಾ
ಎರಡು ಕೈಗಳಿರುವ, ಬಾಯಿಗೆ ಮೂರಳಿ ಇಟ್ಟು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಗುತ್ತಿರುವ ಕಿಶೋರನು,
ರಾಧಯಾ ದತ್ತತಾಮ್ಬೂಲಂ ಭುಕ್ತವನ್ತಂ ಮನೋಹರಮ್
ರಾಧೆಯಿಂದ ತಾಂಬೂಲವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಮನಮೋಹಕನಾಗಿ ಇರುವವನು,
ರತ್ನಭೂಷಣಭೂಷಾಢ್ಯಂ ಸೇವಿತಂ ಶ್ವೇತಚಾಮರೈಃ
ರತ್ನಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಬಿಳಿ ಚಾಮರಗಳಿಂದ ಸೇವೆ ಪಡೆಯುವವನು,
ವೃನ್ದಾವನಾನ್ತರೇ ರಮ್ಯೇ ರಾಸೋಲ್ಲಾಸಸಮುತ್ಸುಕಮ್
ವೃಂದಾವನದ ಸುಂದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ರಾಸಕ್ರೀಡೆಯ ಆನಂದಕ್ಕೆ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ ಇರುವವನು,