ವಿಷಣ್ಣಮಾನಸಃ ಪೂರ್ವಂ ಶುಷ್ಕಕಣ್ಠೌಷ್ಠತಾಲುಕಃ
ಹಿಂದೆ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು, ಗಂಟಲು, ತುಟಿಗಳು, ನಾಲಿಗೆ ಒಣಗಿದ್ದವು.
ಶನೇಶ್ಚ ದೃಷ್ಟಿಮಾತ್ರೇಣ ಚಿಚ್ಛಿದೇ ಮಸ್ತಕಂ ಮುನೇ
ಶನಿಯ ಕಣ್ಣಿನ ದೃಷ್ಠಿಯಿಂದಲೇ, ಮುನಿಯೇ, ಆ ಮಗನ ತಲೆ ಕತ್ತರಾಯಿತು.
ತಸ್ಥೌ ಚ ಪಾರ್ವತೀಕ್ರೋಡೇ ತತ್ಸರ್ವಾಙ್ಗಂ ಸಲೋಹಿತಮ್
ಆ ರಕ್ತಭರಿತವಾದ ದೇಹವು ಪಾರ್ವತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು.
ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಸಂಪ್ರಾಪ ಸಾ ದೇವೀ ವಿಲಪ್ಯ ಚ ಭೃಶಂ ಮುಹುಃ
ಆ ದೇವಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ ಬಿದ್ದಳು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಭಾರವಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾ ದುಃಖದಿಂದ ವಿಲಾಪಿಸಿದಳು.
ವಿಸ್ಮಿತಾಸ್ತೇ ಸುರಾಃ ಸರ್ವೇ ಚಿತ್ರಪುತ್ತಲಿಕಾ ಯಥಾ
ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ, ಚಿತ್ರಬೊಂಬೆಗಳಂತೆ, ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟರಾಗಿದ್ದರು.
ತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವೈವಾರುಹ್ಯ ಗರುಡಂ ಹರಿಃ
ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಹರಿಯು ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಏರಿದನು.
ಪುಷ್ಪಭದ್ರಾನದೀತೀರೇ ಹ್ಯಪಶ್ಯತ್ಕಾನನೇ ಸ್ಥಿತಮ್
ಪುಷ್ಪಭದ್ರಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಕಾನನದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನನ್ನು ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು.
ತಥೋದಕ್ಛಿರಸಂ ರಮ್ಯಂ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಂ ಸುರತಶ್ರಮಾತ್
ಅಲ್ಲಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಇಟ್ಟು, ಸುಂದರವಾದ ಗಜವು ಪ್ರೇಮದ ಆಟದಿಂದ ಆಯಾಸಗೊಂಡು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಶೀಘ್ರಂ ಸುದರ್ಶನೇನೈವ ಚಿಚ್ಛಿದೇ ತಚ್ಛಿರೋ ಮುದಾ
ಅವನಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರದಿಂದ ಆ ಗಜದ ತಲೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
ಗಜಚ್ಛಿನ್ನಾಙ್ಗವಿಕ್ಷೇಪಾತ್ಪ್ರಬೋಧಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಹಸ್ತಿನೀ ರುರೋದ ಶಾವಕೈಃ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಸಾ ವಿಲಪ್ಯ ಶುಚಾತುರಾ
ಗಜದ ಅಂಗ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಶೋಕದಿಂದ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಬಂದ ಆ ಆನೆಹೆಣ್ಣು, ತನ್ನ ಕಂದಗಳ ಜೊತೆ ದುಃಖದಿಂದ ಅಳುತ್ತಾ ವಿಲಾಪಿಸಿದಳು.
ತುಷ್ಟಾವ ಕಮಲಾಕಾನ್ತಂ ಶಾನ್ತಂ ಸಸ್ಮಿತಮೀಶ್ವರಮ್ ಗರುಡಸ್ಥಂ ಜಗತ್ಕಾನ್ತಂ ಭ್ರಾಮಯನ್ತಂ ಸುದರ್ಶನಮ್
ಅವಳು ಕಮಲೆಯ ಪ್ರಿಯನಾದ, ಶಾಂತಸ್ವಭಾವದ, ನಗುವಿನೊಂದಿಗೆ ಇರುವ, ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುವ, ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತಿರುವ ದೇವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದಳು.
ನಿಷೇಕಂ ಖಣ್ಡಿತುಂ ಶಕ್ತಂ ನಿಷೇಕಜನಕಂ ವಿಭುಮ್
ಯಾವನು ಗರ್ಭದ ಹುಟ್ಟನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಶಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಗರ್ಭದ ಮೂಲವೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ, ಆ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯ ದೇವರು.
ಪ್ರಭುಸ್ತತ್ಸ್ತವನಾತ್ತುಷ್ಟಸ್ತಸ್ಯೈ ವಿಪ್ರ ವರಂ ದದೌ
ಆ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ದೇವರು, ಆಕೆಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ.
ಜೀವಯಾಮಾಸ ತಂ ತತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನೇನ ಸರ್ವವಿತ್
ಅಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನು ಅವನಿಗೆ ಜೀವವನ್ನು ಮರಳಿ ನೀಡಿದನು.
ತ್ವಂ ಜೀವಾಕಲ್ಪಪರ್ಯ್ಯನ್ತಂ ಪರಿವಾರೈಃ ಸಮಂ ಗಜ
ನೀನು, ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಇರುವವರೊಡನೆ, ಜೀವಿಗಳ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಬದುಕುತ್ತೀಯೆ, ಓ ಆನೆ.
ಆಹೃತ್ಯ ಪಾರ್ವತೀಹಸ್ತಾದ್ಬಾಲಂ ಕೃತ್ವಾ ಸ್ವವಕ್ಷಸಿ
ಪಾರ್ವತಿಯ ಕೈಯಿಂದ ಆ ಮಗುವನ್ನು ತೆಗೆದು, ತನ್ನ ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟನು.
ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪೋ ಭಗವಾನ್ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನೇನ ಲೀಲಯಾ
ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ ಭಗವಂತನು, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಲೀಲೆಯಿಂದ—
ಪಾರ್ವತೀಂ ಬೋಧಯಿತ್ವಾ ತು ಕೃತ್ವಾ ಕ್ರೋಡೇ ಚ ತಂ ಶಿಶುಮ್
ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಬೋಧನೆ ನೀಡಿ, ಆ ಮಗುವನ್ನು ಅವಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟನು.
ವಿಷ್ಣುರುವಾಚ ಜಗದ್ಬುದ್ಧಿಸ್ವರೂಪಾಽಸಿ ತ್ವಂ ನ ಜಾನಾಸಿ ಕಿಂ ಶಿವ
ವಿಷ್ಣುನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ಜಗತ್ತಿನ ಬುದ್ಧಿಯ ಸ್ವರೂಪವಲ್ಲವೇ? ನೀನು ಇದನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲವೇ, ಓ ಶಿವ?
ಕಲ್ಪಕೋಟಿಶತಂ ಭೋಗೀ ಜೀವಿನಾಂ ತತ್ಸ್ವಕರ್ಮಣಾ
ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ಯುಗಗಳ ಕಾಲ, ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಇನ್ದ್ರಃ ಸ್ವಕರ್ಮಣಾ ಕೀಟಯೋನೌ ಜನ್ಮ ಲಭೇತ್ಸತಿ
ಇಂದ್ರನು ಕೂಡ ತನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದ ಕೀಟದ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಬಹುದು.
ಸಿಂಹೋಽಪಿ ಮಕ್ಷಿಕಾಂ ಹನ್ತುಮಕ್ಷಮಃ ಪ್ರಾಕ್ತನಂ ವಿನಾ
ಹುಡುಕಿದ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ, ಸಿಂಹನೂ ಕೂಡ ಈಗೆಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಸುಖಂ ದುಃಖ ಭಯಂ ಶೋಕಮಾನನ್ದಂ ಕರ್ಮಣಃ ಫಲಮ್
ಸಂತೋಷ, ದುಃಖ, ಭಯ, ಶೋಕ, ಆನಂದ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕರ್ಮದ ಫಲಗಳು.
ಇಹೈವ ಕರ್ಮಣೋ ಭೋಗಃ ಪರತ್ರ ಚ ಶುಭಾಶುಭೈಃ
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೇ ಕರ್ಮದ ಅನುಭವವಿದೆ; ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಶುಭ-ಅಶುಭ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಕರ್ಮಣಃ ಫಲದಾತಾ ಚ ವಿಧಾತಾ ಚ ವಿಧೇರಪಿ
ಅವನು ಕರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವವನು, ವಿಧಿಯನ್ನೂ ವಿಧಿಸುವವನು.
ಸಂಹರ್ತುರಪಿ ಸಂಹರ್ತ್ತಾ ಪಾತುಃ ಪಾತಾ ಪರಾತ್ಪರಃ
ಅವನು ಸಂಹಾರಕನಿಗೂ ಸಂಹಾರಕ, ರಕ್ಷಕನಿಗೂ ರಕ್ಷಕ, ಪರಾತ್ಪರನು.
ವಯಂ ಯಸ್ಯ ಕಲಾಃ ಪುಂಸೋ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುಮಹೇಶ್ವರಾಃ
ನಾವು—ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ್ವರ—ಅವನ ಭಾಗಗಳು ಮಾತ್ರ.
ಕಲಾಂಶಾಃ ಕೇಽಪಿ ತದ್ಧರ್ಮೇ ಕಲಾಶಾಂಶಾಶ್ಚ ಕೇಚನ
ಕೆಲವರು ಅವನ ಭಾಗಗಳ ಭಾಗಗಳು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಆ ಭಾಗಗಳ ಭಾಗಗಳೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ.
ಶ್ರೀವಿಷ್ಣೋರ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪರಿತುಷ್ಟಾ ಚ ಪಾರ್ವತೀ
ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪಾರ್ವತಿಗೆ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷವಾಯಿತು.
ತುಷ್ಟಾವ ಪಾರ್ವತೀ ತುಷ್ಟಾ ಪ್ರೇರಿತಾ ಶಂಕರೇಣ ಚ
ಪಾರ್ವತಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಶಂಕರನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ, ಕೀರ್ತಿ ಹಾಡಿದರು.