ಕಿಂ ಕರೋಷಿ ಮಹಾದೇವ ಹೇ ತಾತ ಕರುಣಾನಿಧೇ
ನೀನು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವೆ ಮಹಾದೇವಾ? ಓ ತಂದೆ, ದಯೆಯ ಸಾಗರಾ!
ಮಾತರುತ್ತಿಷ್ಠ ಮೇಽನ್ನಂ ತ್ವಂ ಪ್ರಯಚ್ಛಾದ್ಯ ಶಿವಂ ಜಲಮ್
ತಾಯಿ, ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲು! ಇಂದು ನನಗೆ ಅನ್ನ ಕೊಡು, ಶಿವಾ, ನೀನು ನನಗೆ ನೀರು ಕೊಡು.
ಮಾತರ್ಮಾತರ್ಜಗನ್ಮಾತರೇಹಿ ನಾಹಂ ಸ್ಥಿತೋ ಬಹಿಃ
ತಾಯಿ, ತಾಯಿ, ಜಗತ್ತಿನ ತಾಯಿ, ಬಾ! ನಾನು ಹೊರಗಿಲ್ಲ.
ಇತಿ ಕಾಕುಸ್ವರಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಶಿವಸ್ಯೋತ್ತಿಷ್ಠತೋ ಮುನೇ
ಶಿವನು ಎದ್ದಾಗ ಆ ದಯನೀಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮುನಿಯೇ,
ಉತ್ತಸ್ಥೌ ಪಾರ್ವತೀ ತ್ರಸ್ತಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಸ್ತ್ರಂ ಪಿಧಾಯ ಚ
ಪಾರ್ವತಿ ಭಯದಿಂದ ಎದ್ದು, ಸಣ್ಣ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊದಿಕೊಳ್ಲಿದಳು.
ದದರ್ಶ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ದೀನಂ ಜರಯಾ ಪರಿಪೀಡಿತಮ್
ಅವಳು ವಯೋವೃದ್ಧನಾಗಿ ದುಃಖಪಟ್ಟು ಹೋದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ನೋಡಿದಳು.
ತಪಸ್ವಿನಮಶಾನ್ತಂ ಚ ಶುಷ್ಕಕಣ್ಠೌಷ್ಠತಾಲುಕಮ್
ಅವನು ತಪಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದು, ಚಲನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು, ಬಾಯೂ, ತುಟಿಯೂ, ನಾಲಿಗೆಯೂ ಒಣಗಿದ್ದವು.
ಶ್ರುತ್ವಾ ತದ್ವಚನಂ ತತ್ರ ನೀಲಕಣ್ಠಃ ಸುಧೋಪಮಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅಮೃತದಂತೆ ಮಧುರನಾದ ನೀಲಕಂಠನು,
ಶಂಕರ ಉವಾಚ ಕಿನ್ನಾಮ ಭವತಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಜ್ಞಾತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಸಾಮ್ಪ್ರತಮ್
ಶಂಕರನು ಹೇಳಿದನು: ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದುದು ಏನು? ನಾನು ತಕ್ಷಣ ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಪಾರ್ವತ್ಯುವಾಚ ಅದ್ಯ ಮೇ ಸಫಲಂ ಜನ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಮದ್ಗೃಹೇಽತಿಥಿಃ
ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದಳು: ಇಂದು ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಸಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ—ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.
ಅತಿಥಿಃ ಪೂಜಿತೋ ಯೇನ ತ್ರಿಜಗತ್ತೇನ ಪೂಜಿತಮ್
ಯಾರು ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮೂವರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಗೌರವಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.
ತೀರ್ಥಾನ್ಯತಿಥಿಪಾದೇಷು ಶಶ್ವತ್ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ನಿಶ್ಚಿತಮ್
ಅತಿಥಿಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ತೀರ್ಥಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ ಎಂಬುದು ಖಚಿತ.
ಸ ಸ್ನಾತಃ ಸರ್ವತೀರ್ಥೇಷು ಸರ್ವಯಜ್ಞೇಷು ದೀಕ್ಷಿತಃ
ಅವನು ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನಂತೆ, ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವನಂತೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ.
ಮಹಾದಾನಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಕೃತಾನಿ ತೇನ ಭೂತಲೇ
ಅವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಮಹಾದಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ನಾನಾಪ್ರಕಾರಪುಣ್ಯಾನಿ ವೇದೋಕ್ತಾನಿ ಚ ಯಾನಿ ವೈ
ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಎಲ್ಲ ವಿಧವಾದ ಪುಣ್ಯಗಳನ್ನೂ ಅವನು ಸಂಪಾದಿಸಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಅಪೂಜಿತೋಽತಿಥಿರ್ಯಸ್ಯ ಭವನಾದ್ವಿನಿವರ್ತ್ತತೇ
ಆದರೆ ಯಾರ ಮನೆಯಿಂದ ಅತಿಥಿ ಗೌರವವಿಲ್ಲದೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾನೋ—
ಯಾನಿ ಕಾನಿ ಚ ಪಾಪಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿಕಾನಿ ಚ
ಯಾವೆಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿವೆಯೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹತ್ಯೆ ಮುಂತಾದವುಗಳೂ ಸೇರಿ—
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉವಾಚ ಕ್ಷುತ್ತೃಡ್ಭ್ಯಾಂ ಪೀಡಿತೋ ಮಾತರ್ವಚನಂ ಚ ಶ್ರುತೌ ಶ್ರುತಮ್
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು: ಹಸಿವಿನಿಂದ, ದಾಹದಿಂದ ಬಳಲಿದಾಗ, ತಾಯಿಯ ಮಾತನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿದಂತೆ—
ವ್ಯಾಧಿಯುಕ್ತೋ ನಿರಾಹಾರೋ ಯದಾ ವಾಽನಶನವ್ರತೀ
ರೋಗದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಊಟವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದಾಗ, ಉಪವಾಸ ವ್ರತದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ—
ಪಾರ್ವತ್ಯುವಾಚ ದಾಸ್ಯಾಮಿ ಭೋಕ್ತುಂ ತ್ವಾಮದ್ಯ ಮಜ್ಜನ್ಮ ಸಫಲಂ ಕುರು
ಪಾರ್ವತಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: ಇಂದು ನಾನು ನಿನಗೆ ಊಟ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಫಲವತ್ತಾಗಲಿ.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉವಾಚ ನಾನಾವಿಧಂ ಮಿಷ್ಟಮಿಷ್ಟಂ ಭೋಕ್ತುಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸಮಾಗತಃ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು: ಹಲವಾರು ವಿಧವಾದ ರುಚಿಕರವಾದ, ಇಷ್ಟವಾದ ಆಹಾರಗಳಿವೆ ಎಂದು ಕೇಳಿ ನಾನು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
ಸುವ್ರತೇ ತವ ಪುತ್ರೋಽಹಮಗ್ರೇ ಮಾಂ ಪೂಜಯಿಷ್ಯಸಿ
ಸುವ್ರತೆಯೆ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಮಗನು; ಮುಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಗೌರವಿಸುವೆ.
ತಾತಾಃ ಪಞ್ಚವಿಧಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಮಾತರೋ ವಿವಿಧಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ತಂದೆ ಐದು ವಿಧ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ತಾಯಿಗಳು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರವೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿದ್ಯಾದಾತಾಽನ್ನದಾತಾ ಚ ಭಯತ್ರಾತಾ ಚ ಜನ್ಮದಃ
ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೊಡುವವನು, ಅನ್ನವನ್ನು ಕೊಡುವವನು, ಭಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವವನು, ಜನ್ಮವನ್ನು ನೀಡುವವನು—
ಗುರುಪತ್ನೀ ಗರ್ಭಧಾತ್ರೀ ಸ್ತನದಾತ್ರೀ ಪಿತುಃ ಸ್ವಸಾ
ಗುರುವಿನ ಹೆಂಡತಿ, ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಧರಿಸುವವಳು, ಹಾಲು ಕೊಡುವವಳು, ತಂದೆಯ ಸಹೋದರಿ—
ಭೃತ್ಯಃ ಶಿಷ್ಯಶ್ಚ ಪೋಷ್ಯಶ್ಚ ವೀರ್ಯ್ಯಜಃ ಶರಣಾಗತಃ
ಭೃತ್ಯನು, ಶಿಷ್ಯನು, ಪೋಷಿಸಲ್ಪಡುವವನು, ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು, ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದವನು—
ಕ್ಷುತ್ತೃಡ್ಭ್ಯಾಂ ಪೀಡಿತೋ ಮಾತರ್ವೃದ್ಧೋಽಹಂ ಶರಣಾಗತಃ
ಹಸಿವಿನಿಂದ, ದಾಹದಿಂದ ಬಳಲಿರುವ ವೃದ್ಧನಾದ ನಾನು, ತಾಯಿಯೆ, ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.
ಪಿಷ್ಟಕಂ ಪರಮಾನ್ನಂ ಚ ಸುಪಕ್ವಾನಿ ಫಲಾನಿ ಚ
ಹಿಟ್ಟು ರೊಟ್ಟಿ, ಉತ್ತಮ ಪಾಯಸ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಹಣ್ಣುಗಳು—
ಪಕ್ವಾನ್ನಂ ಸ್ವಸ್ತಿಕಂ ಕ್ಷೀರಮಿಕ್ಷುಮಿಕ್ಷುವಿಕಾರಜಮ್
ಹುರಿದು ತಯಾರಿಸಿದ ಅನ್ನ, ಸ್ವಸ್ತಿಕದ ಹಿಟ್ಟಿನ ತಿಂಡಿಗಳು, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಮಾಡಿದ ವಿವಿಧ ಪದಾರ್ಥಗಳು,
ಲಡ್ಡುಕಾನಿ ತಿಲಾನಾಂ ಚ ಮಿಷ್ಟಾನ್ನೈಃ ಸಗುಡಾನಿ ಚ
ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಲಡ್ಡುಗಳು, ಬೆಲ್ಲ ಹಾಕಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಗಳು,