ಶತಪುತ್ರಸಮಃ ಸ್ವಾಮೀ ಸಾಧ್ವೀನಾಂ ಚ ಸುರೇಶ್ವರಾಃ
ಓ ದೇವೇಂದ್ರ, ಸದ್ಗುಣವಂತಿಯರಿಗೆ ಪತಿ ನೂರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಮಾನನು.
ಭರ್ತುರ್ವಂಶಶ್ಚ ತನಯಃ ಕೇವಲಂ ಭರ್ತೃಮೂಲಕಃ
ಪತಿಯ ವಂಶವೂ, ಮಗನೂ ಪತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಆಧಾರಿತವಾಗಿವೆ.
ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುರುವಾಚ ನಷ್ಟೇ ಧರ್ಮೇ ಚ ಧರ್ಮಿಷ್ಠೇ ಸ್ವಾಮಿನಾ ಕಿಂ ಸುತೇನ ವಾ
ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು: ಧರ್ಮವೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಲ್ಲಿಯೂ, ಮಗನೂ ಪತಿಗೂ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?
ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ ಸತ್ಯಂ ಸಂಕಲ್ಪಿತಂ ಕರ್ಮ ನ ತು ಭ್ರಷ್ಟಂ ಕುರು ವ್ರತಮ್
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು: ನಿಜವಾಗಿಯೂ, ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ವಿಫಲವಾಗದ ವ್ರತವನ್ನು ಬಿಡಬೇಡ.
ಪಾರ್ವತ್ಯುವಾಚ ತದ್ಯಸ್ಯಾಸ್ತೀತಿ ಸ ಸ್ವಾಮೀ ವೇದಜ್ಞ ಶೃಣು ಮದ್ವಚಃ
ಪಾರ್ವತಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: ಯಾರಿಗೆ ಅವಳು ಸೇರಿದ್ದಾಳೋ ಅವನೇ ಅವಳ ಪತಿ; ವೇದವನ್ನು ತಿಳಿದವನೇ, ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳು.
ತಸ್ಯ ದಾತಾ ಸದಾ ಸ್ವಾಮೀ ನ ಚ ಸ್ವಸ್ವಾಮಿತಾಂ ಲಭೇತ್
ಕೊಡುವವನೇ ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವಾಮಿ; ತಾನೇ ಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗದು.
ಧರ್ಮ್ಮ ಉವಾಚ ದಮ್ಪತೀ ಧ್ರುವಮೇಕಾಙ್ಗೌ ದ್ವಯೋರ್ದಾನೇ ದ್ವಕೌ ಸಮೌ
ಧರ್ಮನು ಹೇಳಿದರು: ಗಂಡು ಹೆಂಡತಿ ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ದೇಹ; ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟರೆ ಇಬ್ಬರೂ ಸಮಾನರು.
ಪಾರ್ವತ್ಯುವಾಚ ನ ಶ್ರುತಂ ವಿಪರೀತಂ ಚ ಶ್ರುತೌ ಶ್ರುತಿಪರಾಯಣಾಃ
ಪಾರ್ವತಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: ವೇದಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಠರಾದವರು ಕೇಳದದ್ದನ್ನು ಅಥವಾ ವಿರುದ್ಧವಾದದ್ದನ್ನು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
ದೇವಾ ಊಚುಃ ವೇದಜ್ಞೇ ವೇದವಾದೇಷು ಕೇ ವಾ ತ್ವಾಂ ಜೇತುಮೀಶ್ವರಾಃ
ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: ವೇದವನ್ನು ತಿಳಿದವನೇ, ವೇದದ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೇವತೆಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಜಯಿಸಬಲ್ಲವು?
ನಿರೂಪಿತಾ ಪುಣ್ಯಕೇ ತು ವ್ರತೇ ಸ್ವಾಮೀ ಚ ದಕ್ಷಿಣಾ
ಪುಣ್ಯವಂತಾದ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಪತಿಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣೆಯೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪಾರ್ವತ್ಯುವಾಚ ಬಲವಾಁಲ್ಲೌಕಿಕೋ ವೇದಾಲ್ಲೋಕಾಚಾರಂ ಚ ಕಸ್ತ್ಯಜೇತ್
ಪಾರ್ವತಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು ಲೋಕಾಚಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ವೇದವನ್ನು ಅಥವಾ ಸಮಾಜದ ನಡೆನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ?
ವೇದೇ ಪ್ರಕೃತಿಪುಂಸೋಶ್ಚ ಗರೀಯಾನ್ಪುರುಷೋ ಧ್ರುವಮ್
ವೇದದಲ್ಲಿ, ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಪುರುಷನೇ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
ಬೃಹಸ್ಪತಿರುವಾಚ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಶ್ಚ ದ್ವಯೋಃ ಸ್ರಷ್ಟಾ ಸಮೌ ಪ್ರಕೃತಿಪೂರುಷೌ
ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೇಳಿದರು: ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ ಈ ಇಬ್ಬರ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು; ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಇಬ್ಬರೂ ಕೂಡಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇದ್ದಾರೆ.
ಪಾರ್ವತ್ಯುವಾಚ ಪುಮಾನ್ಗರೀಯಾನ್ಪ್ರಕೃತೇಸ್ತಥೈವ ನ ತತಶ್ಚ ಸಾ
ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು: ಪುರುಷನು ಪ್ರಕೃತಿಗಿಂತ ಮೇಲು, ಅವಳಿಗಂತೂ ಅವನು ಮೇಲು, ಅವಳು ಅವನಿಗಿಂತ ಮೇಲು ಅಲ್ಲ.
ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇ ದೇವಾ ಮುನಯಸ್ತತ್ರ ಸಂಸದಿ
ಈ ನಡುವೆ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದರು.
ಪಾರ್ಷದೈಸ್ಸಂಪರಿವೃತಂ ಯುತಂ ಶ್ಯಾಮೈಶ್ಚತುರ್ಭುಜೈಃ ಅವರುಹ್ಯ ಮುದಾ ಯಾನಾದಾಜಗಾಮ ಸಭಾತಲಮ್
ಪಾರ್ಷದರು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳವರೊಂದಿಗೆ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳಿಂದ ಇಳಿದು, ಸಭಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
ತುಷ್ಟುವುಸ್ತಂ ಸುರೇನ್ದ್ರಾಸ್ತೇ ದೇವಂ ವೈಕುಣ್ಠವಾಸಿನಮ್
ಆ ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕರು, ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಆ ದೇವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
ಲಕ್ಷ್ಮೀಸರಸ್ವತೀಕಾನ್ತಂ ಶಾನ್ತಂ ತಂ ಸುಮನೋಹರಮ್
ಅವರು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿಯ ಪ್ರಿಯತಮನು, ಶಾಂತಸ್ವಭಾವಿಯೂ, ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕನು.
ಕೋಟಿಕನ್ದರ್ಪಲಾವಣ್ಯಂ ಕೋಟಿಚನ್ದ್ರಸಮಪ್ರಭಮ್
ಅವನಿಗೆ ಕೋಟಿ ಮಂದನರಮನೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವೂ, ಕೋಟಿ ಚಂದ್ರರ ಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶವೂ ಇದೆ.
ಸೇವ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿದೇವೈಶ್ಚ ಸೇವಕೈಃ ಸತತಂ ಸ್ತುತಮ್
ಅವನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಕರು ಸದಾ ಸೇವಿಸುತ್ತಾ, ಸದಾ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಾಸಯಾಮಾಸ ತಂ ತೇ ಚ ರತ್ನಸಿಂಹಾಸನೇ ವರೇ
ಅವರು ಅವನನ್ನು ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದರು.
ಸಮ್ಪುಟಾಞ್ಜಲಯಃ ಸರ್ವೇ ಪುಲಕಾಙ್ಗಾಶ್ರುಲೋಚನಾಃ
ಎಲ್ಲರೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ರೋಮಾಂಚನದಿಂದ, ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಆನಂದಾಶ್ರುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರು.
ಸಸ್ಮಿತಸ್ತಾಂಶ್ಚ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಸರ್ವಂ ಮಧುರಯಾ ಗಿರಾ
ಅವರು ನಗುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮಧುರವಾದ ಮಾತಿನಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.
ಶ್ರೀನಾರಾಯಣ ಉವಾಚ ಸರ್ವೇ ಶಕ್ತ್ಯಾ ಯಯಾ ವಿಶ್ವೇ ಶಕ್ತಿಮನ್ತೋ ಹಿ ಜೀವಿನಃ
ಶ್ರೀನಾರಾಯಣನು ಹೇಳಿದರು: ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಆ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಾದಿತೃಣಪರ್ಯ್ಯನ್ತಂ ಸರ್ವಂ ಪ್ರಾಕೃತಿಕಂ ಜಗತ್
ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹುಲ್ಲಿನ ಟುಂಡಿನವರೆಗೆ, ಈ ಜಗತ್ತು ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ.
ಆವಿರ್ಭೂತಾ ಚ ಸಾ ಮತ್ತಃ ಸೃಷ್ಟೌ ದೇವೀ ಮದಿಚ್ಛಯಾ
ಆ ದೇವಿ ನನ್ನಿಂದ, ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಪ್ರकटಳಾದಳು.
ಪ್ರಕೃತಿಃ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ್ರೀ ಚ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಜನನೀ ಪರಾ
ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕರ್ತ್ರಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಮ ತಾಯಿ.
ಸುಚಿರಂ ತಪಸಾ ತಪ್ತಂ ಶಂಭುನಾ ಧ್ಯಾಯತಾ ಚ ಮಾಮ್
ಶಂಭು ಬಹುಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ನನ್ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ವ್ರತಂ ಚ ಲೋಕಶಿಕ್ಷಾರ್ಥಮಸ್ಯಾ ನ ಸ್ವಾರ್ಥಮೇವ ಚ
ಅವನ ವ್ರತವು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪಾಠವಾಗಲೆಂದು, ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ.
ಮಾಯಯಾ ಮೋಹಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ಕಿಮಸ್ಯಾ ವಾಸ್ತವಂ ವ್ರತಮ್
ಎಲ್ಲರೂ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅವಳಿಗೆ ಯಾವ ವಾಸ್ತವ ವ್ರತ ಬೇಕು?