ತೇಜಃಸ್ವರೂಪಂ ಸುಮಹದ್ರತ್ನಭೂಮಿಮಯಂ ಪರಮ್
ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಸ್ವರೂಪ, ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ, ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮತ್ತು ಪರಮ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
ಯೋಗೇನ ಧೃತಮೀಶೇನ ಚಾನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಥಿತಂ ವರಮ್
ಅದು ಯೋಗದಿಂದ ಇಶ್ವರನು ಧರಿಸಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.
ಸದ್ರತ್ನರಚಿತಾಸಂಖ್ಯಮನ್ದಿರೈಃ ಪರಿಶೋಭಿತಮ್
ಅಸಂಖ್ಯಾತ ನಿಜಮಣಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಮಹಲ್ಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ತದಧೋ ದಕ್ಷಿಣೇ ಸವ್ಯೇ ಪಞ್ಚಾಶತ್ಕೋಟಿಯೋಜನಾನ್ 1.2.
ಅದರ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಗೂ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ಕೋಟಿ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.
ಕೋಟಿಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ವೈಕುಣ್ಠಂ ಮಣ್ಡಲಾಕೃತಿ
ಒಂದು ಕೋಟಿ ಯೋಜನ ಅಗಲವಿರುವ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ವೈಕುಂಠವು ಅಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ಚತುರ್ಭುಜೈಃ ಪಾರ್ಷದೈಶ್ಚ ಜರಾಮೃತ್ಯ್ವಾದಿವರ್ಜಿತಮ್
ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಿರುವ ಪಾರ್ಷದರು ಸೇವಿಸುವ, ವಯಸ್ಸು, ಮರಣ ಇವುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಲಯೇ ಶೂನ್ಯಂ ಚ ಸೃಷ್ಟೌ ಚ ಸಪಾರ್ಷದಶಿವಾನ್ವಿತಮ್
ಲಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಖಾಲಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಷದರೊಂದಿಗೆ ಶಿವನು ಅಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾನೆ.
ಪರಮಾಹ್ಲಾದಕಂ ಶಶ್ವತ್ಪರಮಾನನ್ದಕಾರಕಮ್
ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಆನಂದಕರ, ಶಾಶ್ವತವಾದ ಪರಮಾನಂದದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
ತದೇವಾನನ್ದಜನಕಂ ನಿರಾಕಾರಂ ಪರಾತ್ಪರಮ್
ಅದೇ ಆನಂದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದು, ರೂಪರಹಿತವೂ, ಪರಾತ್ಪರವಾದುದೂ ಆಗಿದೆ.
ನವೀನನೀರದಶ್ಯಾಮಂ ರಕ್ತಪಙ್ಕಜಲೋಚನಮ್
ಹೊಸ ಮಳೆಮೋಡದಂತೆ ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣ, ಕೆಂಪು ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳು.
ಕೋಟಿಕನ್ದರ್ಪಲಾವಣ್ಯಂ ಲೀಲಾಧಾಮ ಮನೋರಮಮ್
ಕೋಟಿ ಮನ್ಮಥನರನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಸೌಂದರ್ಯ, ಲೀಲೆಯ ನೆಲೆ, ಮನಮೋಹಕವಾಗಿದೆ.
ಸದ್ರತ್ನಭೂಷಣೌಘೇನ ಭೂಷಿತಂ ಭಕ್ತವತ್ಸಲಮ್
ನಿಜಮಣಿಗಳ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದವನು, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯುಳ್ಳವನು.
ಶ್ರೀವತ್ಸವಕ್ಷಃಸಂಭ್ರಾಜತ್ಕೌಸ್ತುಭೇನ ವಿರಾಜಿತಮ್
ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸದ ಗುರುತು ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ, ಕೌಸ್ತುಭ ಮಣಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ.
ರತ್ನಸಿಂಹಾಸನಸ್ಥಂ ಚ ವನಮಾಲಾವಿಭೂಷಿತಮ್ 1.2.
ಮಣಿಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ವನವಲ್ಲಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
ಸ್ವೇಚ್ಛಾಮಯಂ ಸರ್ವಬೀಜಂ ಸರ್ವಾಧಾರಂ ಪರಾತ್ಪರಮ್
ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡದ್ದು, ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಬೀಜವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧಾರಣೆ ಮಾಡುವದು, ಪರಾತ್ಪರವಾದದು.
ಕೋಟಿಪೂರ್ಣೇನ್ದುಶೋಭಾಢ್ಯಂ ಭಕ್ತಾನುಗ್ರಹಕಾರಕಮ್
ಕೋಟಿ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರರ ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳವನು, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡುವವನು.
ರಾಸಮಣ್ಡಲಮಧ್ಯಸ್ಥಂ ಶಾನ್ತಂ ರಾಸೇಶ್ವರಂ ವರಮ್
ರಾಸಮಂಡಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ, ಶಾಂತಸ್ವಭಾವಿಯು, ರಾಸನಾಥನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನು.
ಪರಮಾನನ್ದಬೀಜಂ ಚ ಸತ್ಯಮಕ್ಷರಮವ್ಯಯಮ್ ।। । ಸರ್ವಸಿದ್ಧೇಶ್ವರಂ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿರೂಪಂ ಚ ಸಿದ್ಧಿದಮ್
ಪರಮಾನಂದದ ಬೀಜ, ನಿಜವಾದದು, ನಾಶವಾಗದದು, ಶಾಶ್ವತವಾದದು; ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧಿಗಳ ಸ್ವಾಮಿ, ಸಿದ್ಧಿಗಳ ರೂಪ, ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವವನು.
ಪ್ರಕೃತೇಃ ಪರಮೀಶಾನಂ ನಿರ್ಗುಣಂ ನಿತ್ಯವಿಗ್ರಹಮ್
ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಅತೀತನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನು, ಗುಣರಹಿತನು, ಶಾಶ್ವತಸ್ವರೂಪಿಯು.
ಸತ್ಯಂ ಸ್ವತನ್ತ್ರಮೇಕಂ ಚ ಪರಮಾತ್ಮಸ್ವರೂಪಕಮ್
ನಿಜವಾದವನು, ಸ್ವತಂತ್ರನು, ಏಕಮಾತ್ರನು, ಪರಮಾತ್ಮನ ಸ್ವರೂಪವನು.
ಏವಂರೂಪಂ ಪರಂ ಬಿಭ್ರದ್ಭಗವಾನೇಕ ಏವ ಸಃ
ಈ ರೀತಿ ಪರಮ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿಕೊಂಡು, ಆ ಭಗವಂತನು ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದನು.
ಸೌತಿರುವಾಚ ನಿರ್ಜನ್ತು ನಿರ್ಜಲಂ ಘೋರಂ ನಿರ್ವಾತಂ ತಮಸಾ ವೃತಮ್
ಸೌತಿ ಹೇಳಿದನು: ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳೇ ಇಲ್ಲದ, ನೀರಿಲ್ಲದ, ಭಯಾನಕವಾದ, ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದ, ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದ ಜಗತ್ತು ಇದ್ದಿತು.
ವೃಕ್ಷಶೈಲಸಮುದ್ರಾದಿವಿಹೀನಂ ವಿಕೃತಾಕೃತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಮರಗಳು, ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಸಾಗರಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳೇ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲವೂ ವಿಕೃತವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತು.
ಆಲೋಚ್ಯ ಮನಸಾ ಸರ್ವಮೇಕ ಏವಾಸಹಾಯವಾನ್
ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಲೋಚಿಸಿ, ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ, ಯಾರ ಸಹಾಯವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಇದ್ದನು.
ಆವಿರ್ಬಭೂವುಃ ಸರ್ಗಾದೌ ಪುಂಸೋ ದಕ್ಷಿಣಪಾರ್ಶ್ವತಃ
ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಪುರುಷನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದವು.
ತತೋ ಮಹಾನಹಙ್ಕಾರಃ ಪಞ್ಚತನ್ಮಾತ್ರ ಏವ ಚ
ಆಮೇಲೆ ಮಹಾ ಅಹಂಕಾರವೂ, ಐದು ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತಗಳೂ ಉದಯವಾದವು.
ಆವಿರ್ಬಭೂವ ಪಶ್ಚಾತ್ಸ್ವಯಂ ನಾರಾಯಣಃ ಪ್ರಭುಃ
ನಂತರ ಸ್ವತಃ ನಾರಾಯಣ ಪ್ರಭು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.
ಶಂಖಚಕ್ರಗದಾಪದ್ಮಧರಃ ಸ್ಮೇರಮುಖಾಮ್ಬುಜಃ
ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯೂ, ಪದ್ಮವೂ ಇದ್ದವು; ಅವನ ಮುಖವು ಹಸಿವಿನ ಹೂವಿನಂತೆ ನಗುತ್ತಿದ್ದಿತು.
ಶ್ರೀವತ್ಸವಕ್ಷಾಃ ಶ್ರೀವಾಸಃ ಶ್ರೀವಿಧಿಃ ಶ್ರೀವಿಭಾವನಃ
ಅವನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸದ ಗುರುತು, ಶ್ರೀದೇವಿಯ ನಿವಾಸ, ಶ್ರೀಯ ಮೂಲ, ಶ್ರೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಎಲ್ಲವೂ ಅವನಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು.
ಕಾಮದೇವಪ್ರಭಾಮೃಷ್ಟರೂಪಲಾವಣ್ಯಸುನ್ದರಃ
ಅವನ ರೂಪವೂ ಲಾವಣ್ಯವೂ ಮನ್ಮಥನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು.