ಅವಿದ್ಧಕರ್ಣಾಃ ಕ್ರೂರಾಶ್ಚ ನಿರ್ಭಯಾ ರಣದುರ್ಜಯಾಃ 1.10.
ಕಿವಿಗೆ ರಂಧ್ರವಿಲ್ಲದವರು, ಕ್ರೂರರು, ಭಯವಿಲ್ಲದವರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಲಾರದವರು.
ಮ್ಲೇಚ್ಛಾತ್ಕುವಿನ್ದಕನ್ಯಾಯಾಂ ಜೋಲಾ ಜಾತಿರ್ಬಭೂವ ಹ।। । ಜೋಲಾತ್ಕುವಿನ್ದಕನ್ಯಾಯಾಂ ಶರಾಙ್ಕಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ
ಮ್ಲೇಛನಿಂದ, ಕುವಿಂದನ ಮಗಳೊಳಗೆ, ಜೋಳ ಜಾತಿಯವರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಜೋಳನಿಂದ, ಕುವಿಂದನ ಮಗಳೊಳಗೆ, ಶರಾಂಕ ಎಂಬವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.
ವರ್ಣಸಙ್ಕರದೋಷೇಣ ಬಹ್ವ್ಯಶ್ಚಾಶ್ರುತಜಾತಯ
ವರ್ಣಸಂಕರ ದೋಷದಿಂದ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಜಾತಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು.
ವೈದ್ಯೋಽಶ್ವಿನೀಕುಮಾರೇಣ ಜಾತೋ ವಿಪ್ರಸ್ಯ ಯೋಷಿತಿ
ಅಶ್ವಿನೀಕುಮಾರನಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹೆಣ್ಣಿನೊಳಗೆ, ವೈದ್ಯನು ಹುಟ್ಟಿದನು.
ತೇ ಚ ಗ್ರಾಮ್ಯಗುಣಜ್ಞಾಶ್ಚ ಮನ್ತ್ರೌಷಧಿಪರಾಯಣಾಃ
ಅವರು ಹಳ್ಳಿ ಗುಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರು, ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಔಷಧಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು.
ಶೌನಕ ಉವಾಚ ಅಹೋ ಕೇನಾವಿವೇಕೇನ ವೀರ್ಯ್ಯಾಧಾನಂ ಚಕಾರ ಹ
ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದನು: ಅಯ್ಯೋ, ಯಾವ ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದೆ ಈ ಬೀರಿಡುವಿಕೆ ನಡೆಯಿತು?
ಸೌತಿರುವಾಚ ದದರ್ಶ ಕಾಮುಕಃ ಶಾನ್ತಃ ಪುಷ್ಪೋದ್ಯಾನೇ ಚ ನಿರ್ಜನೇ
ಸೌತಿ ಹೇಳಿದನು: ಆ ಕಾಮಾತುರನು, ಶಾಂತಳಾದ ಆಕೆಯನ್ನು, ಒಂದು ಏಕಾಂತ ಪುಷ್ಪವನದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದನು.
ತಯಾ ನಿವಾರಿತೋ ಯತ್ನಾದ್ಬಲೇನ ಬಲವಾನ್ಸುರಃ
ಆಕೆ ಎಷ್ಟೇ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿರೋಧಿಸಿದರೂ, ಆ ಬಲಶಾಲಿ ದೇವತೆ ಆಕೆಯನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಜಯಿಸಿದನು.
ದ್ರುತಂ ತತ್ಯಾಜ ಗರ್ಭಂ ಸಾ ಪುಷ್ಪೋದ್ಯಾನೇ ಮನೋಹರೇ
ಆಕೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ಮನೋಹರವಾದ ಪುಷ್ಪವನದಲ್ಲಿ ಮಗುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋದಳು.
ಸಪುತ್ರಾ ಸ್ವಾಮಿನೋ ಗೇಹಂ ಜಗಾಮ ವ್ರೀಡಿತಾ ಸದಾ
ತಾನು ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪಿಗೆ ಸದಾ ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ, ಮಗನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ತನ್ನ ಗಂಡನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಳು.
ವಿಪ್ರೋ ರೋಷೇಣ ತತ್ಯಾಜ ತಂ ಚ ಪುತ್ರಂ ಸ್ವಕಾಮಿನೀಮ್ 1.10.
ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕೋಪದಿಂದ ತನ್ನ ಮಗನನ್ನೂ ಪ್ರಿಯತಮೆಯನ್ನೂ ತೊರೆದನು.
ಪುತ್ರಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಶಾಸ್ತ್ರಂ ಚ ಪಾಠಯಾಮಾಸ ಯತ್ನತಃ
ಆತನು ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಹಳ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಕಲಿಸಿದನು.
ವಿಪ್ರಶ್ಚ ವೇತನಾಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣನಾಚ್ಚ ನಿರನ್ತರಮ್
ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸದಾ ವೇತನ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು.
ಲೋಭೀ ವಿಪ್ರಶ್ಚ ಶೂದ್ರಾಣಾಮಗ್ರೇ ದಾನಂ ಗೃಹೀತವಾನ್
ಆ ಲೋಭಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶೂದ್ರರ ಮುಂದೆ ದಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದನು.
ಕಶ್ಚಿತ್ಪುಮಾನ್ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞೇ ಯಜ್ಞಕುಣ್ಡಾತ್ಸಮುತ್ಥಿತಃ
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞದ ವೇಳೆ ಯಜ್ಞಕುಂಡದಿಂದ ಹೊರಬಂದನು.
ಪುರಾಣಂ ಪಾಠಯಾಮಾಸ ತಂ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಕೃಪಾನಿಧಿಃ
ಆತನಿಗೆ ದಯೆಯ ಮೂರ್ತಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಪುರಾಣವನ್ನು ಕಲಿಸಿದನು.
ವೈಶ್ಯಾಯಾಂ ಸೂತವೀರ್ಯ್ಯೇಣ ಪುಮಾನೇಕೋ ಬಭೂವ ಹ
ಒಬ್ಬ ವೈಶ್ಯೆಯ ಗರ್ಭದಿಂದ ಸೂತಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಹುಟ್ಟಿದನು.
ಏವಂ ತೇ ಕಥಿತಃ ಕಿಂಚಿತ್ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಜಾತಿನಿರ್ಣಯ
ಈ ರೀತಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ಸಬನ್ಧೋ ಯೇಷು ಯೇಷಾಂ ಯಃ ಸರ್ವಜಾತಿಷು ಸರ್ವತಃ
ಯಾರಿಗೆ ಯಾರ ಸಂಬಂಧ ಎಲ್ಲ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೇಗಿದೆಯೋ—
ಪಿತಾ ತಾತಸ್ತು ಜನಕೋ ಜನ್ಮದಾತಾ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ
ತಂದೆ, ತಾತ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು, ಅವನೇ ಜನ್ಮದಾತ.
ಪಿತಾಮಹಃ ಪಿತೃಪಿತಾ ತತ್ಪಿತಾ ಪ್ರಪಿತಾಪಹಃ 1.10.
ತಂದೆಯ ತಂದೆ ಪಿತಾಮಹ, ಅವನ ತಂದೆ ಪ್ರಪಿತಾಮಹ.
ಮಾತಾಮಹಃ ಪಿತಾ ಮಾತುಃ ಪ್ರಮಾತಾಮಹ ಏವ ಚ
ತಾಯಿಯ ತಂದೆ ಮಾತಾಮಹ, ಅವನ ತಂದೆ ಪ್ರಮಾತಾಮಹ.
ಪಿತಾಮಹೀ ಪಿತುರ್ಮಾತಾ ತಚ್ಛ್ವಶ್ರೂಃ ಪ್ರಪಿತಾಮಹೀ
ತಂದೆಯ ತಾಯಿ ಪಿತಾಮಹಿ, ಅವಳ ಅತ್ತೆ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಿ.
ಮಾತಾಮಹೀ ಮಾತೃಮಾತಾ ಮಾತೃತುಲ್ಯಾ ಚ ಪೂಜಿತಾ
ತಾಯಿಯ ತಾಯಿ ಮಾತಾಮಹಿ, ತಾಯಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವಳು.
ವೃದ್ಧಮಾತಾಮಹೀ ಜ್ಞೇಯಾ ಪತ್ಪಿತುಃ ಕಾಮಿನೀ ತಥಾ
ಹಳೆಯ ತಾಯಿಯ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಂದೆಯ ತಂದೆಯ ಹೆಂಡತಿ ಇವರನ್ನು ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಪಿತೃಷ್ವಸಾ ಪಿತುರ್ಮಾತೃಷ್ವಸಾ ಮಾತುಸ್ಸ್ವಸಾ ಸ್ಮೃತಾ
ತಂದೆಯ ಅಕ್ಕ, ತಾಯಿಯ ಅಕ್ಕ, ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಸಹೋದರಿ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಧನಭಾಗ್ವೀರ್ಯ್ಯಜಶ್ಚೈವ ಪುಂಸಿ ಜನ್ಯೇ ಚ ವರ್ತ್ತತೇ
ಹಣವಿರುವವನು, ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು, ಹಾಗೆಯೇ ಪುರುಷನ ವಂಶದಲ್ಲೂ ಇವರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಪುತ್ರಪತ್ನೀ ವಧೂ ಜ್ಞೇಯಾ ಜಾಮಾತಾ ದುಹಿತುಃ ಪತಿಃ
ಮಗನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ವಧು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಮಗಳ ಗಂಡನು ಜಾಮಾತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಾನೆ.
ದೇವರಃ ಸ್ವಾಮಿನೋ ಭ್ರಾತಾ ನನಾಂದಾ ಸ್ವಾಮಿನಃ ಸ್ವಸಾ
ದೇವರು ಎಂದರೆ ಗಂಡನ ತಮ್ಮ; ನಂದನಂದಿ ಎಂದರೆ ಗಂಡನ ಸಹೋದರಿ.
ಭಾರ್ಯ್ಯಾ ಜಾಯಾ ಪ್ರಿಯಾ ಕಾನ್ತಾ ಸ್ತ್ರೀ ವ ಪತ್ನೀ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾ
ಭಾರ್ಯೆ, ಜಾಯೆ, ಪ್ರಿಯ, ಕಾಂತಾ, ಸ್ತ್ರೀ ಎಂಬ ಪದಗಳು ಹೆಂಡತಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತವೆ.