ನಿರನ್ತರಂ ಸರ್ವಸಾಕ್ಷೀ ಧರ್ಮೋ ವೈ ಸರ್ವಕಾರಣಮ್
ಧರ್ಮವೆಂದರೆ ಎಲ್ಲದರ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿಯೂ, ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಿಯೂ ಸದಾ ಇರುತ್ತದೆ.
ಬೃಹಸ್ಪತಿರುತಥ್ಯಶ್ಚ ಸಂವರ್ತಶ್ಚ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ
ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಉತಥ್ಯ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಸಂವರ್ತ ಎಂಬವರು.
ಸಂವರ್ತಾಯ ಕನಿಷ್ಠಾಯ ನ ಚ ಕಿಞ್ಚಿದ್ದದೌ ಗುರುಃ
ಕಿರಿಯ ಸಂವರ್ತನಿಗೆ ಗುರುವು ಏನನ್ನೂ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.
ಮಧ್ಯಮಸ್ಯೋತಥ್ಯಕಸ್ಯ ಸತೀಂ ಭಾರ್ಯಾಂ ಚ ಗುರ್ವಿಣೀಮ್
ಮಧ್ಯಮನಾದ ಉತಥ್ಯನಿಗೆ ಅವನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಗುರುವಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
ಯೋ ಹರೇದ್ಭ್ರಾತೃಜಾಯಾಂ ಚ ಕಾಮೀ ಕಾಮಾದಕಾಮುಕೀಮ್ 2.59.
ಯಾರು ಕಾಮದಿಂದ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು, ಅವಳು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದರೂ, ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ,
ಸ ಯಾತಿ ಕುಮ್ಭೀಪಾಕಂ ಚ ಯಾವಚ್ಚನ್ದ್ರದಿವಾಕರಮ್
ಅವನು ಚಂದ್ರನೂ ಸೂರ್ಯನೂ ಇರುವವರೆಗೆ ಕುಂಭೀಪಾಕ ನరకಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ತಸ್ಮಾದುತ್ತೀರ್ಯ್ಯ ಪಾಪೀ ಚ ವಿಷ್ಠಾಯಾಂ ಜಾಯತೇ ಕೃಮಿಃ
ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಮೇಲೆ, ಪಾಪಿ ವಿಷ್ಠೆಯಲ್ಲಿ ಹುಳವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.
ತತೋ ಭವೇನ್ಮಹಾಪಾಪೀ ವರ್ಷಕೋಟಿಸಹಸ್ರಕಮ್
ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಹಾಪಾಪಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಗೃಧ್ರಃ ಕೋಟಿಸಹಸ್ರಾಣಿ ಶತಜನ್ಮಾನಿ ಕುಕ್ಕುರಃ
ಅವನು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡುಗನಾಗಿ, ನೂರಾರು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.
ದದಾತಿ ಯೋ ನ ದಾಯಂ ಚ ಬಲಿಷ್ಠೋ ದುರ್ಬಲಾಯ ಚ
ಯಾರು ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ದುರ್ಬಲರಿಗೆ ಹಕ್ಕಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಕೊಡದೆ ಇರುತ್ತಾನೋ,
ನಾಭುಕ್ತಂ ಕ್ಷೀಯತೇ ಕರ್ಮ್ಮ ಕಲ್ಪಕೋಟಿಶತೈರಪಿ
ಅನುಭವಿಸದ ಕರ್ಮವು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕಲ್ಪಗಳಾದರೂ ನಾಶವಾಗದು.
ಜಗದ್ಗುರೋಃ ಶಿವಸ್ಯಾಪಿ ಗುರುಪುತ್ರೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ
ಜಗದ್ಗುರು ಶಿವನಿಗೂ ಗುರುಪುತ್ರನಾದ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯೇ ಗುರುನು.
ಸರ್ವೇ ಸಮೂಹಾ ದೇವಾನಾಂ ಸನ್ನದ್ಧಾಶ್ಚ ಸವಾಹನಾಃ
ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು, ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದರು.
ಪಶ್ಚಾದಹಂ ಚ ಯಾಸ್ಯಾಮಿ ಪುಣ್ಯಂ ತನ್ನರ್ಮ್ಮದಾತಟಮ್
ನಂತರ ನಾನು ಕೂಡ ಆ ಪವಿತ್ರ ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.
ಮಹೇನ್ದ್ರ ಉವಾಚ ಮೃತ್ಯುಞ್ಜಯಸ್ಯ ಶಮ್ಭೋಶ್ಚ ಗುರುಪುತ್ರೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ।। 2.59.
ಮಹೇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಮೃತ್ಯುಂಜಯನಾದ ಶಂಭುವಿನ ಗುರುಪತ್ರನು ಬೃಹಸ್ಪತಿ.
ಅಙ್ಗಿರಾಸ್ತವ ಪುತ್ರಶ್ಚ ತತ್ಪುತ್ರಶ್ಚ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ
ಅಂಗಿರಾಸು ನಿನ್ನ ಮಗನು; ಅವನ ಮಗನು ಬೃಹಸ್ಪತಿ.
ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ ಇಮಾಂ ಪುರಾಪ್ರವೃತ್ತಿಂ ಚ ಕಥಯಾಮಿ ನಿಶಾಮಯ
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ಪುರಾತನ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ಕೇಳು.
ಮೃತವತ್ಸಾ ಕರ್ಮ್ಮದೋಷಾದ್ಭಾರ್ಯ್ಯಾ ಚಾಙ್ಗಿರಸಃ ಪುರಾ
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕರ್ಮದ ದೋಷದಿಂದ ಅಂಗಿರಾಸನ ಪತ್ನಿಗೆ ಮಗನು ಸತ್ತನು.
ವ್ರತಂ ಪುಂಸವನಂ ನಾಮ ವರ್ಷಮೇಕಂ ಚಕಾರ ಸಾ
ಅವಳು ಪುಂಸವನ ಎಂಬ ವ್ರತವನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷ ಮಾಡಿದಳು.
ತದಾಽಽಗತ್ಯ ಚ ಗೋಲೋಕಾತ್ಪರಮಾತ್ಮಾ ಕೃಪಾಮಯಃ
ಆಗ ಗೋಲೋಕದಿಂದ ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಪರಮಾತ್ಮನು ಬಂದನು.
ಸುವ್ರತಾಂ ಚ ಸಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂ ತಾಮುವಾಚ ಕೃಪಾನಿಧಿಃ
ಆ ಸುಪ್ರವೃತ್ತಳಾದ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳಾದ ಅವಳಿಗೆ ಕರುಣಾನಿಧಿಯು ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ ಭುಂಕ್ಷ್ವ ಮದ್ವರತಃ ಪುತ್ರಿ ಭವಿಷ್ಯತಿ ಮದಂಶತಃ
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ನನ್ನ ವರವನ್ನು ಅನುಭವಿಸು, ಮಗಳು; ನನ್ನ ಅಂಶದಿಂದ ಒಬ್ಬ ಮಗನು ನಿನಗೆ ಹುಟ್ಟುವನು.
ಪತಿರ್ಗುರುಶ್ಚ ದೇವಾನಾಂ ಮಹತಾಂ ಜ್ಞಾನಿನಾಂ ವರಃ
ನಿನ್ನ ಗಂಡನು ದೇವತೆಗಳ ಗುರುವಾಗುವನು, ಮಹಾನ್ ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಆಗಿರುವನು.
ಮದ್ವರೇಣ ಭವೇದ್ಯೋ ಹಿ ಸ ಚ ಮದ್ವರಪುತ್ರಕಃ
ನನ್ನ ವರದಿಂದ ಅವನು ಹುಟ್ಟುವನು; ಅವನು ನನ್ನ ವರಪೂತ್ರನಾಗಿರುವನು.
ವರಜೋ ವೀರ್ಯ್ಯಜಶ್ಚೈವ ಕ್ಷೇತ್ರಜಃ ಪಾಲಕಸ್ತಥಾ 2.59.
ಅವನು ವರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಮತ್ತು ರಕ್ಷಕನೂ ಆಗಿರುವನು.
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ರಾಧಿಕಾನಾಥಃ ಸ್ವಲೋಕಂ ಚ ಜಗಾಮ ಸಃ ಮೃತ್ಯುಞ್ಜಯಂ ಮಹಾಜ್ಞಾನಂ ಶಿವಾಯ ಪ್ರದದೌ ಪುರಾ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ರಾಧೆಯನಾಥನು ತನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಹಿಂದೆ ಅವನು ಮಹಾಜ್ಞಾನವಾದ ಮೃತ್ಯುಂಜಯವನ್ನು ಶಿವನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.
ದಿವ್ಯಂ ವರ್ಷತ್ರಿಲಕ್ಷಂ ಚ ತಪಶ್ಚಕ್ರೇ ಹಿಮಾಲಯೇ ಸ್ವಶಕ್ತಿಂ ವಿಷ್ಣುಮಾಯಾಂ ಚ ಸ್ವಾಂಶಂ ವೈ ವಾಹನಂ ವೃಷಮ್
ಅವನು ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಲಕ್ಷ ವರ್ಷ ದಿವ್ಯ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿ, ವಿಷ್ಣುಮಾಯೆ, ತನ್ನ ಅಂಶ ಮತ್ತು ತನ್ನ ವಾಹನವಾದ ಎತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ.
ಸ್ವಶೂಲಂ ಚ ಸ್ವಕವಚಂ ಸ್ವಮನ್ತ್ರಂ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರಮ್ ಶಿವಲೋಕೇ ಶಿವಾ ಸಾ ಚ ವಿಷ್ಣುಮಾಯಾ ಶಿವಪ್ರಿಯಾ
ತನ್ನ ಶೂಲ, ತನ್ನ ಕವಚ, ತನ್ನ ಹನ್ನೆರಡು ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಶಿವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದನು; ಆ ದೇವಿ ವಿಷ್ಣುಮಾಯೆಯೂ, ಶಿವನ ಪ್ರಿಯಳೂ ಆಗಿದ್ದಳು.
ಶಕ್ತಿರ್ನಾರಾಯಣಸ್ಯೇಯಂ ಸಾಽಽವಿರ್ಭೂತಾ ಸನಾತನೀ
ಈ ಶಾಶ್ವತವಾದ ನಾರಾಯಣನ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತು.
ಜಘಾನ ದೈತ್ಯನಿಕರಂ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಪ್ರದದೌ ಪದಮ್
ಅವಳು ದೈತ್ಯರ ಗುಂಪನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿದಳು.