ಸಪ್ತಜನ್ಮಸು ಮಾರ್ಜಾರೋ ಮಹಿಷೋ ಜನ್ಮಪಞ್ಚಕಮ್
ಅವನು ಏಳು ಜನ್ಮಗಳು ಬೆಕ್ಕಾಗಿ, ಐದು ಜನ್ಮಗಳು ಎಮ್ಮೆಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಲಿ—
ಮತ್ಸ್ಯತ್ವೇ ಜನ್ಮಶತಕಂ ಕರ್ಕಟೀ ಜನ್ಮಪಞ್ಚಕಮ್
ಅವನು ನೂರು ಜನ್ಮಗಳು ಮೀನುವಾಗಿ, ಐದು ಜನ್ಮಗಳು ಕೆಕ್ಕೆಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಲಿ—
ನಾವಿಕಃ ಶವಜೀವೀ ಚ ವ್ಯಾಧಶ್ಚ ಸ್ವರ್ಣಕಾರಕಃ
ಹಡಗುಗಾರ, ಶವದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವವನು, ಬೇಟೆಗಾರ ಅಥವಾ ಚಿನ್ನದ کاریಗ—
ಇತಿ ಚನ್ದ್ರಂ ಶುಚಿಂ ಕೃತ್ವಾ ಸಮುವಾಚ ತು ತಾರಕಾಮ್
ಹೀಗೆ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಅವನು ತಾರಕೆಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.
ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ವಿನಾ ಪೂತಾ ತ್ವಮೇವಂ ಶುದ್ಧಮಾನಸಾ
ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿಲ್ಲದೆ ನೀನು ಶುದ್ಧಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಹೀಗೆ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಇತ್ಯೇವಮುಕ್ತ್ವಾ ಶುಕ್ರಶ್ಚ ಚನ್ದ್ರಂ ವಾ ತಾರಕಾಂ ಸತೀಮ್
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಶುಕ್ರನು ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಅಥವಾ ಸತಿಯಾದ ತಾರಕೆಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.
ನಾರದ ಉವಾಚ ಕಥಂ ಸಂಪ್ರಾಪ ತಾಂ ಸಾಧ್ವೀಂ ತನ್ಮೇ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತುಮರ್ಹಸಿ
ನಾರದನು ಕೇಳಿದನು: ಅವನು ಆ ಸದ್ಗುಣವಂತ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸು.
ಶ್ರೀನಾರಾಯಣ ಉವಾಚ ಪ್ರಸ್ಥಾಪಯಾಮಾಸ ಶಿಷ್ಯಮನ್ವೇಷಾರ್ಥಂ ಚ ಜಾಹ್ನವೀಮ್
ಶ್ರೀನಾರಾಯಣನು ಹೇಳಿದನು: ಅವನು ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಜಾಹ್ನವಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಕಳಿಸಿದನು.
ಶಿಷ್ಯೋ ಗತ್ವಾ ಚ ತದ್ವತ್ತಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ವೈ ಲೋಕವಕ್ತ್ರತಃ
ಶಿಷ್ಯನು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಜನರ ಮಾತಿನಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು.
ಶ್ರುತ್ವಾ ಸುರಗುರುರ್ವಾರ್ತಾಂ ಶಶಿನಾ ಚ ಪ್ರಿಯಾಂ ಹೃತಾಮ್
ದೇವತೆಗಳ ಗುರು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮೆಯನ್ನು ಚಂದ್ರನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿ ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದನು.
ರುರೋದೋಚ್ಚೈಃ ಸಶಿಷ್ಯಶ್ಚ ಹದಯೇನ ವಿದೂಯತಾ
ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬಾಧೆಯಿಂದ, ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಜೋರಾಗಿ ಅಳಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡನು.
ಉವಾಚ ಶಿಷ್ಯಾನ್ಸಮ್ಬೋಧ್ಯ ನೀತಿಂ ಚ ಶ್ರುತಿಸಮ್ಮತಾಮ್
ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಗೂ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿರುವ ನಡವಳಿಕೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
ಬೃಹಸ್ಪತಿರುವಾಚ ದುಃಖಂ ಧರ್ಮ್ಮವಿರುದ್ಧೋ ಯಃ ಸ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ನ ಸಂಶಯಃ
ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೇಳಿದನು: ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಭಾವಾನುರಕ್ತಾ ವನಿತಾ ಹೃತಾ ಯಸ್ಯ ಚ ಶತ್ರುಣಾ
ಯಾರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರೀತಿಸಿದ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಶತ್ರು ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೋ—
ಸುಶೀಲಾ ಸುನ್ದರೀ ಭಾರ್ಯ್ಯಾ ಗತಾ ಯಸ್ಯ ಗೃಹಾದಹೋ 2.59.
ಯಾರ ಸೌಮ್ಯ ಹಾಗೂ ಸುಂದರ ಹೆಂಡತಿ ಮನೆಯನ್ನಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದಾಳೋ—ಅಯ್ಯೋ!
ದೈವೇನಾಪಹೃತಾ ಯಸ್ಯ ಪತಿಸಾಧ್ಯಾ ಪತಿವ್ರತಾ
ಯಾರ ಪತಿವ್ರತೆ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ವಿಧಿಯೇ ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದೆಯೋ—
ಯಸ್ಯ ಮಾತಾ ಗೃಹೇ ನಾಸ್ತಿ ಗೃಹಿಣೀ ವಾ ಸುಶಾಸಿತಾ
ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಳೋ, ಅಥವಾ ಹೆಂಡತಿ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲವೋ—
ಪ್ರಿಯಾಹೀನಂ ಗೃಹಂ ಯಸ್ಯ ಪೂರ್ಣಂ ದ್ರವಿಣಬನ್ಧುಭಿಃ
ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದೆ, ಆ ಮನೆ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರೂ—
ಭಾರ್ಯಾಶೂನ್ಯಾ ವನಸಮಾಃ ಸಭಾರ್ಯಾಶ್ಚ ಗೃಹಾ ಗೃಹಾಃ
ಭಾರ್ಯೆ ಇಲ್ಲದ ಮನೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನ; ಭಾರ್ಯೆಯಿರುವ ಮನೆಗಳೇ ನಿಜವಾದ ಮನೆಗಳು.
ಅಶುಚಿಃ ಸ್ತ್ರೀವಿಹೀನಶ್ಚ ದೈವೇ ಪಿತ್ರ್ಯೇ ಚ ಕರ್ಮಣಿ
ಹೆಂಡತಿ ಇಲ್ಲದವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮಾಡುವ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಶುಚಿಯಾಗಿರಲಾರನು.
ದಾಹಿಕಾಶಕ್ತಿಹೀನಶ್ಚ ಯಥಾ ಮನ್ದೋ ಹುತಾಶನಃ
ಹೆಂಡತಿಯ ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನು, ಹಗುರವಾದ ಬೆಂಕಿಯು ಸುಡುವ ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದಂತೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ.
ಶಕ್ತಿಹೀನೋ ಯಥಾ ಜೀವೋ ಯಥಾ ಚಾತ್ಮಾ ತನುಂ ವಿನಾ
ಬಲವಿಲ್ಲದ ಜೀವಿಯಂತೆ, ದೇಹವಿಲ್ಲದ ಆತ್ಮನಂತೆ—
ನ ಚ ಶಕ್ತೋ ಯಥಾ ಯಜ್ಞಃ ಫಲದೋ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ವಿನಾ
ದಕ್ಷಿಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಯಜ್ಞ ಫಲ ಕೊಡಲಾಗದಂತೆ—
ವಿನಾ ಸ್ವರ್ಣಂ ಸ್ವರ್ಣಕಾರೋ ಯಥಾ ಶಕ್ತಃ ಸ್ವಕರ್ಮಣಿ
ಹಾಗೆಯೇ ಬಂಗಾರವಿಲ್ಲದೆ ಬಂಗಾರಗಾರನು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾಗದಂತೆ—
ತಥಾ ಗೃಹೀ ನ ಶಕ್ತಶ್ಚ ಸತತಂ ಸರ್ವಕರ್ಮಣಿ 2.59.
ಅದೇ ರೀತಿ, ಗೃಹಸ್ಥನು ಹೆಂಡತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಯಾವ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಸದುಪಯೋಗವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗದು.
ಭಾರ್ಯ್ಯಾಮೂಲಾಃ ಕ್ರಿಯಾಃ ಸರ್ವಾ ಭಾರ್ಯ್ಯಾಮೂಲಾ ಗೃಹಾಸ್ತಥಾ
ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳು ಹೆಂಡತಿಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿವೆ; ಮನೆ ಕೂಡ ಹೆಂಡತಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ.
ಭಾರ್ಯ್ಯಾಮೂಲಃ ಸದಾ ಹರ್ಷೋ ಭಾರ್ಯ್ಯಾಮೂಲಂ ಚ ಮಙ್ಗಲಮ್
ಹೆಂಡತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಸದಾ ಸಂತೋಷವೂ, ಶುಭವೂ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ.
ಯಥಾ ರಥಶ್ಚ ರಥಿನಾಂ ಗೃಹಿಣಾಂ ಚ ತಥಾ ಗೃಹಮ್
ಹೆಗಡೆಯಿಗೆ ಮನೆ ಹೇಗೋ, ರಥಿಗೆಗೆ ರಥವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಸೇರಿದೆ.
ಸರ್ವರತ್ನಪ್ರಧಾನಾ ಚ ಸ್ತ್ರೀರತ್ನಂ ದುಷ್ಕುಲಾದಪಿ
ಎಲ್ಲಾ ರತ್ನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅವಳು ಕೆಳವಂಶದವಳಾದರೂ ಕೂಡ.
ಯಥಾ ಜಲಂ ವಿನಾ ಪದ್ಮಂ ಪದ್ಮಂ ಶೋಭಾಂ ವಿನಾ ಯಥಾ
ಹಾಗೆ ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಕಮಲವಿರಲಾರದು; ಕಮಲಕ್ಕೂ ಅದರ ಹೊಳಪಿಲ್ಲದೆ ಆಭಾರವಿರದು.