ಪಾರಿಜಾತದ್ರುಮಾಕೀರ್ಣೈರ್ವೇಷ್ಟಿತಂ ಕಾಮಧೇನುಭಿಃ 2.54.
ಪಾರಿಜಾತ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಮಧೇನು ಹಸುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು.
ಅತ್ಯೂರ್ಧ್ವಮಪಿ ವೈಕುಣ್ಠಾತ್ಪಞ್ಚಾಶತ್ಕೋಟಿಯೋಜನಮ್
ಅದು ವೈಕುಂಠಕ್ಕಿಂತ ಐವತ್ತು ಕೋಟಿ ಯೋಜನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.
ಆತ್ಮಾಕಾಶಸಮಂ ನಿತ್ಯಮಸ್ಮಾಕಂ ಚ ಸುದುರ್ಲಭಮ್
ಅದು ಆತ್ಮಾಕಾಶದಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದು, ಶಾಶ್ವತವೂ ನಮಗೆ ಬಹಳ ಅಪರೂಪವೂ ಆಗಿದೆ.
ಧರ್ಮಕ್ಷುದ್ರವಿರಾಟ್ಸಂಘೋ ಗಙ್ಗಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಸರಸ್ವತೀ
ಧರ್ಮ, ಕ್ಷುದ್ರ, ವಿರಾಟ್, ಅನೇಕ ಜನಾಂಗಗಳು, ಗಂಗಾ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ—
ಸನತ್ಕುಮಾರಃ ಸ್ಕನ್ದಶ್ಚ ನರನಾರಾಯಣಾವೃಷೀ
ಸನತ್ಕುಮಾರ, ಸ್ಕಂದ ಮತ್ತು ನರ-ನಾರಾಯಣ ಮುಂತಾದ ಋಷಿಗಳು—
ಪವನೋ ವರುಣಶ್ಚನ್ದ್ರಃ ಸೂರ್ಯ್ಯೋ ರುದ್ರೋ ಹುತಾಶನಃ
ಗಾಳಿ, ವರుణ, ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿದೇವರು—
ಏಭಿರ್ದೃಷ್ಟಶ್ಚ ಗೋಲೋಕೋ ನಾನ್ಯೈರ್ದೃಷ್ಟಃ ಕದಾಚನ
ಈ ಮಹಾಪುರುಷರು ಮಾತ್ರ ಗೋಲೋಕವನ್ನು ನೋಡಿದರು, ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಅದು ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.
ರತ್ನಮಾಲಾಕಿರೀಟೈಶ್ಚ ಭೂಷಿತಂ ರತ್ನಭೂಷಣೈಃ
ಮುತ್ತುಮಾಲೆಯ ಕಿರೀಟಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಾಭರಣಗಳಿಂದ ಆಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಚನ್ದನೋಕ್ಷಿತಸರ್ವಾಙ್ಗಂ ಕಿಶೋರಂ ಗೋಪರೂಪಿಣಮ್
ಅವನ ದೇಹವನ್ನೆಲ್ಲ ಚಂದನದಿಂದ ಲೇಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಅವನು ಯುವ ಗೋಪಬಾಲಕನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.
ಶರತ್ಪಾರ್ವಣಚನ್ದ್ರಾಸ್ಯಮೀಷದ್ಧಾಸ್ಯಂ ಮನೋಹರಮ್
ಅವನ ಮುಖ ಶರದೃತುವಿನ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ನಗುವಿನಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವಂತಿತ್ತು.
ಸ್ವೇಚ್ಛಾಮಯಂ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ನಿರ್ಗುಣಂ ಪ್ರಕೃತೇಃ ಪರಮ್ 2.54.
ಅವನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಿರುವ ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಗುಣಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ತುಂಬಾ ದೂರವಿರುವವನು.
ಪ್ರಿಯೈರ್ದ್ವಾದಶಗೋಪಾಲೈಃ ಸೇವಿತಂ ಶ್ವೇತಚಾಮರೈಃ
ಅವನ ಪ್ರಿಯ ಹನ್ನೆರಡು ಗೋಪಾಲರು, ಬಿಳಿ ಚಾಮರಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪೀಡಿತೈಃ ಕಾಮಬಾಣೈಶ್ಚ ಶಶ್ವತ್ಸುಸ್ಥಿರಯೌವನೈಃ
ಕಾಮಬಾಣಗಳಿಂದ ಬಾಧಿತರಾಗಿ, ಸದಾ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದು, ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.
ರಾಸಮಣ್ಡಲಮಧ್ಯಸ್ಥಂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಂ ಚ ಪರಾತ್ಪರಮ್
ರಾಸಮಂಡಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಾತ್ಪರ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ನಿಂತಿದ್ದನು.
ಸ್ತುತಂ ಚತುರ್ಭಿವೇದೈಶ್ಚ ಮೂರ್ತಿಮದ್ಭಿರ್ಮನೋಹರೈಃ
ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು ಆಕರ್ಷಕವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಶ್ರುತವನ್ತಂ ಚ ಸಙ್ಗೀತಂ ಯನ್ತ್ರವಕ್ತ್ರೋತ್ಥಿತಂ ಶಿವೇ
ಶಿವನೇ, ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಿದರು, ಅದು ವಾದ್ಯಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಿಂದ ಉದಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಶಶ್ವತ್ಪೂಜಿತಪಾದಾಬ್ಜಮಖಣ್ಡತುಲಸೀದಲೈಃ
ಅವನ ಪಾದಕಮಲವನ್ನು ಸದಾ ಅಖಂಡ ತುಳಸಿದಳಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ದೂರ್ವಾಭಿರಕ್ಷತಾಭಿಶ್ಚ ಪಾರಿಜಾತಪ್ರಸೂನಕೈಃ
ದೂರ್ವಾ ಹುಲ್ಲು, ಅಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪಾರಿಜಾತ ಹೂಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
ಸುಪ್ರಸನ್ನಂ ಸ್ವತನ್ತ್ರಂ ಚ ಸರ್ವಕಾರಣಕಾರಣಮ್
ಅವನು ಸದಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಸ್ವತಂತ್ರನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳಿಗೂ ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದನು.
ಸರ್ವಮಙ್ಗಲರೂಪಂ ಚ ಸರ್ವಮಙ್ಗಲಕಾರಣಮ್ 2.54.
ಅವನು ಎಲ್ಲ ಶುಭದ ರೂಪವೂ ಆಗಿದ್ದನು, ಎಲ್ಲ ಶುಭದ ಮೂಲವೂ ಆಗಿದ್ದನು.
ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನೃಪತಿಸ್ತ್ರಸ್ತೋ ಹ್ಯವರುಹ್ಯ ರಥಾತ್ತ್ವರನ್
ಅವನನ್ನು ಕಂಡು, ಆ ರಾಜನು ಭಯದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ತನ್ನ ರಥದಿಂದ ಇಳಿದನು.
ಪರಮಾತ್ಮಾ ದದೌ ತಸ್ಮೈ ಸ್ವದಾಸ್ಯಂ ಚ ಶುಭಾಶಿಷಮ್
ಪರಮಾತ್ಮನು ಅವನಿಗೆ ಸೇವೆಯ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದನು.
ರಾಧಾಽವರುಹ್ಯ ಸ್ವರಥಾತ್ಕೃಷ್ಣವಕ್ಷಸ್ಯುವಾಸ ಸಾ
ರಾಧೆ ತನ್ನ ರಥದಿಂದ ಇಳಿದು, ಕೃಷ್ಣನ ಹೃದಯವನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು.
ಸಮ್ಭಾಷಿತಾ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣೇನ ಸಸ್ಮಿತೇನ ಚ ಪೂಜಿತಾ
ಅವಳನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ನಗುತ್ತಾ ಮಾತಾಡಿ, ಗೌರವದಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸಿದನು.
ಆದೌ ರಾಧಾಂ ಸಮುಚ್ಚಾರ್ಯ್ಯ ಪಶ್ಚಾತ್ಕೃಷ್ಣಂ ಚ ಮಾಧವಮ್
ಮೊದಲು ರಾಧೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ನಂತರ ಕೃಷ್ಣ ಮಾಧವನ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು.
ವಿಪರ್ಯ್ಯಯಂ ಯೇ ವದನ್ತಿ ಯೇ ನಿನ್ದನ್ತಿ ಜಗತ್ಪ್ರಸೂಮ್
ಯಾರು ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ಯಾರು ಜಗತ್ತಿನ ತಾಯಿಯನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾರೆ,
ತೇ ಪಚ್ಯನ್ತೇ ಕಾಲಸೂತ್ರೇ ಯಾವಚ್ಚನ್ದ್ರದಿವಾಕರಮ್
ಅವರನ್ನು ಕಾಲದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನೂ ಸೂರ್ಯನೂ ಇರುವವರೆಗೆ ಪಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತ್ಯೇವಂ ಕಥಿತಂ ದುರ್ಗೇ ರಾಧಿಕಾಖ್ಯಾನಮುತ್ತಮಮ್
ಹೀಗಾಗಿ ದುರ್ಗೆಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ರಾಧೆಯ ಮಹತ್ತರ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಾರಾಯಣೀ ವಿಷ್ಣುಮಾಯಾ ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿರೀಶ್ವರೀ
ಅವಳು ನಾರಾಯಣಿಯೂ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಕ್ತಿಯೂ, ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿಯೂ, ಪರಮೇಶ್ವರಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಸ್ತ್ರೀಜಾತಿಷ್ವಧಿದೇವೀ ಚ ಪರಾ ಜಾತಿಸ್ಮರಾ ವರಾ 2.54.
ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಅವಳು ಅಧಿದೇವತೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮಳು, ಶ್ರೇಷ್ಠಳೂ, ಜನ್ಮವನ್ನು ನೆನಪಿಡುವವಳೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ.