ಗೋಲೋಕೋ ವರ್ತ್ತುಲಾಕಾರೋ ವರಿಷ್ಠಸ್ಸರ್ವಲೋಕತಃ
ಗೋಲೋಕವು ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ.
ರತ್ನೇನ್ದ್ರಸಾರಖಚಿತೈಃ ಸ್ತಮ್ಭಸೋಪಾನಚಿತ್ರಿತೈಃ
ಅದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಸ್ತಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಿದೆ.
ನಾನಾಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರೈಶ್ಚ ಶಿಬಿರೈಶ್ಚ ವಿರಾಜಿತಃ ವಿರಜಾಸರಿದಾಕೀರ್ಣೈಶ್ಶತಶೃಂಗೈಸ್ಸುವೇಷ್ಟಿತಃ
ಅದು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಅದ್ಭುತ ಮಂದಿರಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಶುದ್ಧ ವಿರಜಾ ನದಿಯಿಂದ ತೊಳೆದ ನೂರಾರು ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ.
ಸರಿದರ್ಧಪ್ರಮಾಣೇನ ದೈರ್ಘ್ಯೇಣ ಚ ತತೇನ ಚ
ಅದರ ಉದ್ದ ನದಿಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟಿದೆ, ಅಗಲವೂ ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ.
ತದರ್ದ್ಧಮಾನವಿಲಸದ್ರಾಸಮಣ್ಡಲಮಣ್ಡಿತಃ 2.54.
ಅದು ಅರ್ಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ರಾಸಮಂಡಲದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಯಥಾ ಪಂಕಜಮಧ್ಯೇ ಚ ಕರ್ಣಿಕಾ ಸುಮನೋಹರಾ
ಹೂವಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕರ್ಣಿಕೆಯು ಹೇಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುತ್ತದೋ,
ರಾಸೇಶ್ವರ್ಯ್ಯಾ ರಾಧಿಕಯಾ ಸಂಯುಕ್ತಃ ಸನ್ತತಂ ನೃಪ
ರಾಜನೇ, ರಾಸೇಶ್ವರಿಯಾದ ರಾಧೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸದಾ ಅವನು ಒಂದಾಗಿ ಇರುತ್ತಾನೆ.
ವಹ್ನಿಶುದ್ಧಾಂಶುಕಾಧಾನೋ ರತ್ನಭೂಷಣಭೂಷಿತಃ
ಅವನು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಗೊಂಡ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ, ರತ್ನಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ರತ್ನಸಿಂಹಾಸನಸ್ಥಶ್ಚ ರತ್ನಚ್ಛತ್ರೇಣ ಶೋಭಿತಃ
ಅವನು ರತ್ನಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ರತ್ನಗಳ ಛತ್ರದಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಭೂಷಿತಾಭಿಶ್ಚ ಗೋಪೀಭಿರ್ಮಾಲಾಚನ್ದನಚರ್ಚಿತಃ
ಅವನು ಗೋಪಿಯರಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಹಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಚಂದನದಿಂದ ಲೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
ಕಥಿತೋ ಲೋಕವಿಸ್ತಾರೋ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಯಥಾಗಮಮ್
ಈ ಲೋಕಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯಂತೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪಾತ್ರಂ ಷಟ್ಪಲಸಂಭೂತಂ ಗಭೀರಂ ಚತುರಙ್ಗುಲಮ್
ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಆರು ಕಮಲದ ಹೂವಿನ ಹಾಳೆಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಅದು ಆಳವಾಗಿದ್ದು ನಾಲ್ಕು ಬೆರಳಷ್ಟು ಅಗಲವಿದೆ.
ಸ್ವರ್ಣಮಾಷಕೃತಚ್ಛಿದ್ರಂ ದಣ್ಡೈಶ್ಚ ಚತುರಂಗುಲೈಃ
ಅದರಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಾಸಿವೆ ಗಾತ್ರದ ಒಂದು ರಂಧ್ರವಿದೆ, ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಬೆರಳಷ್ಟು ಉದ್ದದ ಕಂಬಗಳಿವೆ.
ದಣ್ಡದ್ವಯಂ ಮುಹೂರ್ತಂ ಚ ಯಾಮಸ್ತಸ್ಯ ಚತುಷ್ಟಯಮ್
ಎರಡು ಕಂಬಗಳು ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತದಷ್ಟು ಆಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳು ಒಂದು ಯಾಮವಾಗುತ್ತವೆ.
ಮಾಸೋ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಪಕ್ಷಾಭ್ಯಾಂ ವರ್ಷಂ ದ್ವಾದಶಮಾಸಕೈಃ 2.54.
ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಷ ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷೇ ದಿನಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಶುಕ್ಲೇ ರಾತ್ರಿಃ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಾ
ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಪ್ರಧಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಯನಂ ಹ್ಯುತ್ತರಮಹೋ ರಾತ್ರಿರ್ವೈ ದಕ್ಷಿಣಾಯನಮ್
ಉತ್ತರಾಯಣವನ್ನು ಹಗಲು ಎಂದೂ, ದಕ್ಷಿಣಾಯನವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ರಾತ್ರಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಕೃತೇಃ ಪ್ರಾಕೃತಾನಾಂ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಾದೀನಾಂ ನಿಶಾಮಯ
ಈಗ ಪ್ರಕೃತಿಯೂ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಂತಹ ಮೂಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳು.
ದಿವ್ಯೈರ್ದ್ವಾದಶಸಾಹಸ್ರೈಃ ಸಾವಧಾನಂ ನಿಶಾಮಯ
ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಕೇಳು: ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರ ದೈವಿಕ ವರ್ಷಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ತೇಷಾಂ ಚ ಸನ್ಧ್ಯಾಸನ್ಧ್ಯಾಂಶೌ ದ್ವೇ ಸಹಸ್ರೇ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತೇ
ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಸಂಧ್ಯಾ ಕಾಲಗಳು ಸೇರಿ ಎರಡು ಸಾವಿರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಚತುರ್ಯುಗಂ ಪರಿಮಿತಂ ನರಮಾನಕ್ರಮೇಣ ಚ
ಚತುರ್ಯುಗದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮಾನವನ ವರ್ಷಗಳಂತೆ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.
ಕೃತಂ ಯುಗಂ ನೃಮಾನೇನ ಸಂಖ್ಯಾವಿದ್ಭಿಃ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಮ್
ಕೃತಯುಗವನ್ನು ಮಾನವನ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯಾಜ್ಞರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ತ್ರೇತಾಯುಗಂ ಪರಿಮಿತಂ ಕಾಲವಿದ್ಭಿಃ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಮ್
ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪರಿಮಾಣಂ ದ್ವಾಪರಸ್ಯ ಸಂಖ್ಯಾವಿದ್ಭಿರಿತೀರಿತಮ್ ನೃಮಾನಾದ್ವೈ ಕಲಿಯುಗಂ ವಿದುಃ ಕಾಲವಿದೋ ಬುಘಾಃ
ದ್ವಾಪರಯುಗದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸಂಖ್ಯಾಜ್ಞರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ; ಕಲಿಯುಗವನ್ನು ಮಾನವನ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಅರಿತಿದ್ದಾರೆ.
ತತ್ರ ಸಪ್ತ ಚ ವಾರಾ ವೈ ತಿಥಯಃ ಷೋಡಶ ಸ್ಮೃತಾಃ 2.54.
ಅಲ್ಲಿ ಏಳು ವಾರದಿನಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ತಿಥಿಗಳು ಹದಿನಾರು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತಥಾ ಭ್ರಮತಿ ತಚ್ಚಕ್ರಮೇವಮೇವಂ ಚತುರ್ಯುಗಮ್
ಹೀಗೆ ಈ ಚಕ್ರವು ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಇರುತ್ತದೆ, ಚತುರ್ಯುಗವೂ ಹೀಗೆಯೇ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ.
ಏವಂ ಕ್ರಮಾದ್ಭ್ರಮನ್ತ್ಯೇವ ಮನವಶ್ಚ ಚತುರ್ದಶ
ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮನುವರು ಕೂಡ ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ಪಞ್ಚವಿಂಶತಿಸಾಹಸ್ರಂ ಷಷ್ಟ್ಯನ್ತಶತಪಞ್ಚಕಮ್
ಇವು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ಅರವತ್ತೈದು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಆಖ್ಯಾನಂ ಚ ಮನೂನಾಂ ಚ ಧರ್ಮಿಷ್ಠಾನಾಂ ನರಾಧಿಪ
ಧರ್ಮಪಾಲಕರಾದ ಮನುಗಳ ಕಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಆದ್ಯೋ ಮನುರ್ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರಃ ಶತರೂಪಾ ಪತಿವ್ರತಾ
ಮೊದಲ ಮನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರನು; ಶತರೂಪಾ ಅವನ ಭಕ್ತಿಯಾದ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು.