ಮರೀಚಿಃ ಕಶ್ಯಪಶ್ಚೈವ ವಸಿಷ್ಠಃ ಕ್ರತುರೇವ ಚ
ಅಲ್ಲಿ ಮರೀಚಿ, ಕಶ್ಯಪ, ವಸಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಕ್ರತು ಇದ್ದರು.
ಗೌತಮಶ್ಚ ಕಣಾದಶ್ಚ ಕಣ್ವಃ ಕಾತ್ಯಾಯನಃ ಕಠಃ
ಗೌತಮ, ಕನಾದ, ಕಣ್ವ, ಕಾತ್ಯಾಯನ ಮತ್ತು ಕಥರು ಇದ್ದರು.
ತೈತ್ತಿರಿಶ್ಚಾಪ್ಯಾಪಿಶಲಿರ್ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯೋ ಮಹಾತಪಾಃ
ತೈತ್ತಿರಿ, ಆಪಿಶಲಿ ಮತ್ತು ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು,
ಸನತ್ಕುಮಾರೋ ಭಗವಾನ್ನರನಾರಾಯಣಾವೃಷೀ
ಪೂಜ್ಯರಾದ ಸನತ್ಕುಮಾರರು, ನರ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣ ಎಂಬ ಮಹರ್ಷಿಗಳು,
ಭರದ್ವಾಜಶ್ಚ ವಾಲ್ಮೀಕಿರೌರ್ವಶ್ಚ ಚ್ಯವನಸ್ತಥಾ
ಭರದ್ವಾಜ, ವಾಲ್ಮೀಕಿ, ಔರ್ವ ಮತ್ತು ಚ್ಯವನರು ಕೂಡ,
ಶಿಲಾಲಿರ್ಲಾಙ್ಗಲಿಶ್ಚೈವ ಶಾಕಲ್ಯಃ ಶಾಕಟಾಯನಃ
ಶಿಲಾಲಿ, ಲಾಂಗಲಿ, ಶಾಕಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಕಟಾಯನರು,
ಜೈಗೀಷವ್ಯೋ ವಾಮದೇವೋ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾದಯಸ್ತಥಾ 2.50.
ಜೈಗೀಷವ್ಯ, ವಾಮದೇವ ಮತ್ತು ವಾಲಖಿಲ್ಯರು ಕೂಡ,
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಶ್ಚ ಕೌತ್ಸಶ್ಚಾಪ್ಯೃಚೀಕೋಽಪ್ಯಘಮರ್ಷಣಃ
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಕೌತ್ಸ, ಋಚೀಕ ಮತ್ತು ಅಘಮರ್ಷಣರು,
ದಿಕ್ಪಾಲಾ ದೇವತಾಃ ಸರ್ವಾ ವಿಪ್ರಂ ಪಶ್ಚಾತ್ಸಮಾಯಯುಃ
ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಕ ದೇವತೆಗಳು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಬಳಿಗೆ ನಂತರ ಬಂದರು,
ಸಮೂಚುಸ್ತಂ ಕ್ರಮೇಣೈವ ನೀತಿಂ ನೀತಿವಿಶಾರದಾಃ
ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವನೊಡನೆ ಮಾತಾಡಿದರು,
ಇತಿ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ್ತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ದ್ವಿತೀಯೇ ಪ್ರಕೃತಿಖಣ್ಡೇ ನಾರದನಾರಾಯಣಸಂವಾದಾನ್ತರ್ಗತಹರಗೌರೀಸಂವಾದೇ ರಾಧೋಪಾಖ್ಯಾನೇ ಸುಯಜ್ಞೋಪಾಖ್ಯಾನಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚಾಶತ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಹೀಗಾಗಿ ಶ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ಪ್ರಕ್ರುತಿಖಂಡದ ನಾರದ-ನಾರಾಯಣ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಹರ-ಗೌರಿ ಸಂವಾದದ ರಾಧೋಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸುಯಜ್ಞೋಪಾಖ್ಯಾನ ಎಂಬ ಐವತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀಪಾರ್ವತ್ಯುವಾಚ ನೀತಿಜ್ಞಾ ನೀತಿವಚನಂ ತನ್ಮಾಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತುಮರ್ಹಸಿ
ಶ್ರೀ ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು: ನೀತಿ ತಿಳಿದವನೇ, ಆ ನೀತಿಯ ಮಾತನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಬೇಕು.
ಶ್ರೀಮಹಾದೇವ ಉವಾಚ ಕ್ರಮೇಣ ವಕ್ತುಮಾರೇಭೇ ಮುನಿಸಂಘೋ ವರಾನನೇ
ಶ್ರೀ ಮಹಾದೇವರು ಹೇಳಿದರು: ಸುಂದರಮುಖಿಯೇ, ಮುನಿಗಳ ಸಮೂಹವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಸನತ್ಕುಮಾರ ಉವಾಚ ಸುಶೀಲಂ ಚ ಮಹೈಶ್ವರ್ಯಂ ಪಿತರೋಽಗ್ನಿಃ ಸುರಾಸ್ತಥಾ
ಸನತ್ಕುಮಾರರು ಹೇಳಿದರು: ಉತ್ತಮ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಐಶ್ವರ್ಯ, ಪಿತೃಗಳು, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು,
ಆಗತಾ ನೃಪಗೇಹೇಭ್ಯಃ ಕೃತ್ವಾ ಭ್ರಷ್ಟಶ್ರಿಯಂ ನೃಪಮ್
ಅವರು ರಾಜರ ಮನೆಗಳಿಂದ ಬಂದು, ಆ ರಾಜನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಹೋದಂತೆ ಮಾಡಿದರು.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ತು ಹೃದಯಂ ಕೋಮಲಂ ನವನೀತವತ್
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹೃದಯವು ಹೊಸ ಬೆಣ್ಣೆಯಂತೆ ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಕ್ಷಮಸ್ವಾಗಚ್ಛ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರ ಶುದ್ಧಂ ಕುರು ನೃಪಾಲಯಮ್
ಕ್ಷಮಿಸು, ಬಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ರಾಜಮನೆ ಶುದ್ಧವಾಗಿಸು.
ಭೃಗುರುವಾಚ ಪಿತರಸ್ತಸ್ಯ ದೇವಾಶ್ಚ ವಹ್ನಿಶ್ಚೈವ ತಥೈವ ಚ
ಭೃಗು ಹೇಳಿದರು: ಪಿತೃಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯೂ ಸಹ,
ನಿರಾಶಾಃ ಪ್ರತಿಗಚ್ಛನ್ತಿ ಚಾತಿಥೇರಪ್ರತಿಗ್ರಹಾತ್
ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸದೆ ಗೌರವಿಸದಿದ್ದರೆ, ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ತ್ರೀಘ್ನೈರ್ಗೋಘ್ನೈಃ ಕೃತಘ್ನೈಶ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮಘ್ನೈರ್ಗುರುತಲ್ಪಗೈಃ
ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು, ಹಸುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವರು, ಕೃತಘ್ನರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹಂತಕರು, ಗುರುಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವವರು—ಇವರಿಂದ
ಪುಲಸ್ತ್ಯ ಉವಾಚ ದತ್ತ್ವಾ ಸ್ವಪಾಪಂ ತಸ್ಮೈ ತತ್ಪುಣ್ಯಮಾದಾಯ ಗಚ್ಛತಿ ।। 2.51.
ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೀಗೆಂದನು: ತನ್ನ ಪಾಪವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ಕ್ಷಮಸ್ವ ನೃಪದೋಷಂ ಚ ಗಚ್ಛ ವತ್ಸ ಯಥಾಸುಖಮ್
ರಾಜನ ತಪ್ಪನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು, ಮಗನೇ, ನೀನು ಹಿತವಾಗಿ ಹೋಗು.
ಪುಲಹ ಉವಾಚ ವಿಪ್ರಸ್ತ್ರಿಸನ್ಧ್ಯಾಹೀನೋ ಯಃ ಶ್ರೀಹೀನಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ಭವೇತ್
ಪುಲಹನು ಹೀಗೆಂದನು: ಮೂರು ಸಂಧ್ಯಾ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಮಾಡದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ಐಶ್ವರ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಏಕಾದಶೀವಿಹೀನಶ್ಚ ವಿಷ್ಣುನೈವೇದ್ಯವಞ್ಚಿತಃ
ಏಕಾದಶಿ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡದೆ, ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸದವನು—
ಕ್ರತುರುವಾಚ ದೀಕ್ಷಾಹೀನೋ ಭವೇತ್ಸೋಽಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಯೋಽವಮನ್ಯತೇ
ಕ್ರತುನು ಹೀಗೆಂದನು: ದೀಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದವನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವವನು—
ಧನಹೀನಃ ಪುತ್ರಹೀನೋ ಭಾರ್ಯ್ಯಾಹೀನೋ ಭವೇದ್ಧ್ರುವಮ್
ಅವನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಧನವಿಲ್ಲದವನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದವನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಹೆಂಡತಿಯಿಲ್ಲದವನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಅಙ್ಗಿರಾ ಉವಾಚ ವೃಷವಾಹೋ ಭವೇತ್ಸೋಽಪಿ ಭಾರತೇ ಸಪ್ತಜನ್ಮಸು
ಅಂಗಿರಸನು ಹೀಗೆಂದನು: ಅವನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಏಳು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತು ಹೊರುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಮರೀಚಿರುವಾಚ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿವಿಹೀನಶ್ಚ ಸ ಭವೇದ್ಯೋಽವಮನ್ಯತೇ
ಮರೀಚಿಯು ಹೀಗೆಂದನು: ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನು, ಅವಮಾನ ಮಾಡುವವನು—
ಕಶ್ಯಪ ಉವಾಚ ವಿಷ್ಣುಮನ್ತ್ರವಿಹೀನಶ್ಚ ತತ್ಪೂಜಾವಿರತೋ ಭವೇತ್
ಕಶ್ಯಪನು ಹೀಗೆಂದನು: ವಿಷ್ಣು ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸದವನು, ಅವನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವವನು—
ಪ್ರಚೇತಾ ಉವಾಚ ಪಿತೃಭಕ್ತಿವಿಹೀನಸ್ಸ್ಯಾತ್ಸ ಭವೇದ್ಭಾರತೇ ಭುವಿ
ಪ್ರಚೇತನನು ಹೀಗೆಂದನು: ಪಿತೃಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನು ಭಾರತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ.