ಮಾಲಾಕಾರಃ ಶಙ್ಖಕಾರಃ ಕರ್ಮಕಾರಃ ಕುವಿನ್ದಕಃ 1.10.
ಮಾಲೆಗಾರ, ಶಂಖವನ್ನು ಮಾಡುವವ, ಕೆಲಸಗಾರ, ಕುಂಭಾರ—
ಸೂತ್ರಕಾರಶ್ಚಿತ್ರಕಾರಃ ಸ್ವರ್ಣಕಾರಸ್ತಥೈವ ಚ
ಹಗ್ಗವನ್ನು ಮಾಡುವವ, ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುವವ, ಹಾಗೆಯೇ ಬಂಗಾರದ کاریಗ—
ಶೌನಕ ಉವಾಚ ಶೂದ್ರಾಯಾಮಧಮಾಯಾಂ ಚ ಕಥಂ ತೇ ಪತಿತಾಸ್ತ್ರಯಃ
ಶೌನಕನು ಕೇಳಿದನು: ಆ ಮೂವರು ಹೇಗೆ ಶೂದ್ರರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕೆಳಗಿನವರಾಗಿ ಬಿದ್ದರು?
ಕಥಂ ತೇಷು ಬ್ರಹ್ಮಶಾಪೋ ಹ್ಯಭವತ್ಕೇನ ಹೇತುನಾ
ಅವರ ಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಾಪ ಹೇಗೆ ಬಂತು, ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಆಯಿತು?
ಸೌತಿರುವಾಚ ತಾಮಪಶ್ಯದ್ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ಗಚ್ಛನ್ತೀಂ ಪುಷ್ಕರೇ ಪಥಿ
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಆಕೆಯನ್ನು ಪುಷ್ಕರದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ನೋಡಿದನು.
ಆಗಚ್ಛತ್ತದ್ವಿಲೋಕಾಚ್ಚ ಪ್ರಸಾದೋತ್ಫುಲ್ಲಮಾನಮಃ
ಆಕೆ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು, ಅವನು ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಆನಂದದಿಂದ ಹೂವಾಯಿತು.
ರತ್ನಾಲಙ್ಕಾರಭೂಷಾಢ್ಯಾಂ ಸರ್ವಾವಯವಕೋಮಲಾಮ್
ಆಕೆ ರತ್ನಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಳು, ಅವಳ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳು ಮೃದುವಾಗಿದ್ದವು.
ಬೃಹನ್ನಿತಮ್ಬ ಭಾರಾರ್ತಾಂ ಮುನಿಮಾನಸಮೋಹಿನೀಮ್
ಅವಳ ವಿಶಾಲವಾದ ಹಿಪ್ಸ್ ಭಾರದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದ್ದವು, ಅವಳು ಮುನಿಗಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.
ತಚ್ಛ್ರೋಣೀಂ ಕಠಿನಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಾಯುನಾಽಪಹೃತಾಂಶುಕಾಮ್
ಅವಳ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹಿಪ್ಸ್, ಗಾಳಿ ಅವಳ ಉಡುಪನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ—
ಸುಸ್ಮಿತಂ ಚಾರು ವಕ್ತ್ರಂ ಚ ಶರಚ್ಚನ್ದ್ರವಿನಿನ್ದಕಮ್
ಅವಳ ನಗುತ್ತಿರುವ ಸುಂದರವಾದ ಮುಖವು ಶರದೃತುವಿನ ಚಂದ್ರನಿಗೂ ಲಜ್ಜೆ ತಂದಿತು.
ಸಿನ್ದೂರಬಿನ್ದುಸಂಯುಕ್ತಂ ಕಸ್ತೂರೀಬಿನ್ದುಸಂಯುತಮ್ 1.10.
ಅದು ಸಿಂದುರದ ಬಿಂದು ಹಾಗೂ ಕಸ್ತೂರಿಯ ಚುಕ್ಕಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿತ್ತು.
ತಾಮುವಾಚ ಪ್ರಿಯಾಂ ಶಾನ್ತಾಂ ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರವಿಶಾರದಃ
ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಅವನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯವಾದ, ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದ ಆಕೆಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.
ವಿಶ್ವಕರ್ಮೋವಾಚ ಮಮ ಪ್ರಾಣಾಂಶ್ಚಾಪಹತ್ಯ ತಿಷ್ಠ ಕಾನ್ತೇ ಕ್ಷಣಂ ಶುಭೇ
ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಸುಂದರಿಯೇ, ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ನನ್ನ ಪ್ರಾಣವೇ ಹೋದಂತೆ ಆಗಿದೆ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ನಿಲ್ಲು.
ತವೈವಾನ್ವೇಷಣಂ ಕೃತ್ವಾ ಭ್ರಮಾಮಿ ಜಗತೀತಲಮ್
ನಿನ್ನನ್ನೇ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ನಾನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ತ್ವಂ ಕಾಮಲೋಕಂ ಯಾಸೀತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ರಮ್ಭಾಮುಖೋದಿತಮ್
ರಂಭೆಯ ಬಾಯಿಂದ ನೀನು ಕಾಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವೆ ಎಂದು ಕೇಳಿ—
ಅಹೋ ಸರಸ್ವತೀತೀರೇ ಪುಷ್ಪೋದ್ಯಾನೇ ಮನೋಹರೇ
ಅಯ್ಯೋ, ಸರಸ್ವತಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಆ ಮನೋಹರವಾದ ಹೂವಿನ ತೋಟದಲ್ಲಿ—
ಯಭ ಕಾನ್ತೇ ಮಯಾ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಯೂನಾ ಕಾನ್ತೇನ ಶೋಭನೇ
ಓ ಸುಂದರಿ, ಹೇಗೆ ಯುವಕನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯ ಜೊತೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೋ, ನಾನು ಕೂಡ ನಿನ್ನ ಜೊತೆ ಹೀಗೆಯೇ ಇದ್ದೆ.
ಸ್ಥಿರಯೌವನಸಂಯುಕ್ತಾ ತ್ವಮೇವ ಚಿರಜೀವಿನೀ
ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಯುವಾವಸ್ಥೆ ಇರುತ್ತದೆ, ನೀನೇ ದೀರ್ಘಾಯುಷಿ.
ಮೃತ್ಯುಂಜಯವರೇಣೈವ ಮೃತ್ಯುಕನ್ಯಾ ಜಿತಾ ಮಯಾ
ಮೃತ್ಯುಂಜಯನ ವರದಿಂದ, ನಾನು ಮೃತ್ಯುವಿನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ರತ್ನಮಾಲಾ ಚ ವರುಣಾದ್ವಾಯೋಃ ಸ್ತ್ರೀರತ್ನಭೂಷಣಮ್
ರತ್ನಮಾಲೆ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣುಮಣಿಯ ಅಲಂಕಾರವು ವರుణ ಮತ್ತು ವಾಯುಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ.
ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರಂ ಕಾಮದೇವಾದ್ಯೋಷಿದ್ರಞ್ಜನಕಾರಮ್ 1.10.
ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುವ ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರವು ಕಾಮದೇವನಿಂದ ಬಂದಿದೆ.
ರತ್ನಮಾಲಾಂ ವಸ್ತ್ರಯುಗ್ಮಂ ಸರ್ವಾಣ್ಯಾಭರಣಾನಿ ಚ
ರತ್ನಮಾಲೆ, ಬಟ್ಟೆಯ ಜೋಡಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಆಭರಣಗಳನ್ನು,
ಗೃಹೇ ತಾನಿ ಚ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ಚಾಗತೋಽನ್ವೇಷಣೇ ಭವೇ
ಅವುಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಅವನು ಹುಡುಕಲು ಹೊರಟನು.
ಕಾಮುಕಸ್ಯ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಘೃತಾಚೀ ಸಸ್ಮಿತಾ ಮುನೇ
ಆ ಕಾಮುಕನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಘೃತಾಚಿ ನಗುತ್ತಾಳೆ, ಓ ಮುನಿಯೇ.
ಘೃತಾಚ್ಯುವಾಚ । ಕಿನ್ತು ಸಾಮಯಿಕಂ ವಾಕ್ಯಂ ಬ್ರವೀಷ್ಯಾಮಿ ಸ್ಮರಾತುರ
ಘೃತಾಚಿ ಹೇಳಿದಳು: ಆದರೆ, ನಾನು ಸಮಯೋಚಿತವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಓ ಪ್ರೇಮಭರಿತನೆ.
ಕಾಮದೇವಾಲಯಂ ಯಾಮಿ ಕೃತವೇಷಾ ಚ ತತ್ಕೃತೇ
ನಾನು ಈಗ ಕಾಮದೇವನ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.
ಅದ್ಯಾಹಂ ಕಾಮಪತ್ನೀ ಚ ಗುರುಪತ್ನೀ ತವಾಧುನಾ
ಇಂದು ನಾನು ಕಾಮದೇವನ ಪತ್ನಿ, ಈಗ ನಿನ್ನ ಗುರುಪತ್ನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ.
ವಿದ್ಯಾದಾತಾ ಮನ್ತ್ರದಾತಾ ಗುರುರ್ಲಕ್ಷಗುಣೈಃ ಪಿತುಃ
ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೊಡುವವನು, ಮಂತ್ರವನ್ನು ಕಲಿಸುವವನು, ಗುರು ತಂದೆಗೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಪಟ್ಟು ಮಹತ್ವದವನು.
ಗುರೋಃ ಶತಗುಣೈಃ ಪೂಜ್ಯಾ ಗುರುಪತ್ನೀ ಶ್ರುತೌ ಶ್ರುತಾ
ಗುರುವಿಗೆ ಶತಪಟ್ಟು ಗೌರವ ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಗುರುಪತ್ನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಗೌರವ ಕೊಡಬೇಕು.
ಮಾತ್ರಾ ಸಮಾಗಮೇ ಸೂನೋರ್ಯಾವಾನ್ದೋಷಃ ಶ್ರುತೌ ಶ್ರುತಃ
ತಾಯಿಯ ಜೊತೆ ಮಗನು ಸೇರಿಕೊಂಡರೆ ಯಾವ ತಪ್ಪು ಆಗುತ್ತದೋ, ಅದನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.