ನ ಪುನರ್ಭವನಂ ತಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಭವೇ ಭವೇತ್
ಬ್ರಹ್ಮದ ಪುತ್ರನೇ, ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜನ್ಮವೆಂಬುದು ಯಾವ ಯೋಗದಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಇತಿ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ್ತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ದ್ವಿತೀಯೇ ಪ್ರಕೃತಿಖಣ್ಡೇ ನಾರದನಾರಾಯಣಸಂವಾದೇ ಸುರಭ್ಯುಪಾಖ್ಯಾನೇ ತದುತ್ಪತ್ತಿ ತತ್ಪೂಜಾದಿಕಥನಂ ನಾಮ ಸಪ್ತಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಾಗಿ ಶ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ಪ್ರಕೃತಿಖಂಡದಲ್ಲಿ ನಾರದ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣರ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಸುರಭಿಯ ಕಥೆ, ಅವಳ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಅವಳ ಪೂಜೆಯ ವಿವರವನ್ನು ಹೇಳುವ ಎಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ನಾರದ ಉವಾಚ ನಾರಾಯಣಾಂಶ ಭಗವನ್ಬ್ರೂಹಿ ನಾರಾಯಣೀಂ ಕಥಾಮ್
ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ನಾರಾಯಣನ ಭಾಗವಂತನೇ, ಭಗವಂತನೇ, ದಯವಿಟ್ಟು ನಾರಾಯಣಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
ಶ್ರುತಂ ಸುರಭ್ಯುಪಾಖ್ಯಾನಮತೀವ ಸುಮನೋಹರಮ್
ನಾನು ಸುರಭಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ, ಅದು ತುಂಬಾ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವಂತಿದೆ.
ಅಧುನಾ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ರಾಧಿಕಾಖ್ಯಾನಮುತ್ತಮಮ್
ಈಗ ನಾನು ರಾಧೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಶ್ರೀನಾರಾಯಣ ಉವಾಚ ಸಿದ್ಧೇಶಂ ಸಿದ್ಧಿದಂ ಸರ್ವಸ್ವರೂಪಂ ಶಂಕರಂ ಪರಮ್
ಶ್ರೀನಾರಾಯಣನು ಹೇಳಿದನು: ಸಿದ್ಧಿಗಳ ಒಡೆಯನಾದ, ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವ, ಎಲ್ಲರೂಪಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ ಪರಮ ಶಿವನು.
ಪ್ರಫುಲ್ಲವದನಂ ಪ್ರೀತಂ ಸಸ್ಮಿತಂ ಮುನಿಭಿಃ ಸ್ತುತಮ್
ಅವನ ಮುಖ ಹಸಿರಾಗಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ, ನಗುತ್ತಾ, ಮುನಿಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
ರಾಸೋತ್ಸವರಸಾಖ್ಯಾನಂ ರಾಸಮಣ್ಡಲವರ್ಣನಮ್
ರಾಸೋತ್ಸವದ ಕಥೆ, ರಾಸಮಂಡಲದ ವರ್ಣನೆ.
ಪಪ್ರಚ್ಛ ಪಾರ್ವತೀ ಸ್ಫೀತಾ ಸಸ್ಮಿತಾ ಪ್ರಾಣವಲ್ಲಭಮ್ ।। ಸ್ತವನಂ ಕುರ್ವತೀ ಭೀತಾ ಪ್ರಾಣೇಶೇನ ಪ್ರಸಾದಿತಾ
ಪಾರ್ವತಿಯು ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಗುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಪ್ರಾಣಪ್ರಿಯನಾದ ಶಿವನನ್ನು ಭಯದಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿ, ಅವನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದಳು.
ಪ್ರೋವಾಚ ತಂ ಮಹಾದೇವಂ ಮಹಾದೇವೀ ಸುರೇಶ್ವರೀ
ದೇವತೆಗಳ ರಾಣಿಯಾದ ಮಹಾದೇವಿ, ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದಳು.
ಶ್ರೀಪಾರ್ವತ್ಯುವಾಚ ಪಾಞ್ಚರಾತ್ರಾದಿಕಂ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರಯೋಗಂ ಚ ಯೋಗಿನಾಮ್
ಶ್ರೀಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದಳು: ಪಾಂಚರಾತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಯೋಗದ ನಿಯಮಗಳು.
ಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಸಿದ್ಧಿಶಾಸ್ತ್ರಂ ಚ ನಾನಾತನ್ತ್ರಂ ಮನೋಹರಮ್ 2.48.
ಸಿದ್ಧರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿಯ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಆಕರ್ಷಕ ತಂತ್ರಗಳು.
ಶ್ರುತೌ ಶ್ರುತಂ ಪ್ರಶಸ್ತಂ ಚ ರಾಧಾಯಾಶ್ಚ ಸಮಾಸತಃ
ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ರಾಧೆಯ ಕುರಿತು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿತ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.
ಆಗಮಾಖ್ಯಾನಕಾಲೇ ಚ ಭವತಾ ಸ್ವೀಕೃತಂ ಪುರಾ
ಆಗಮಗಳ ಕಥನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ನೀನು ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ.
ತದುತ್ಪತಿಂ ಚ ತದ್ಧ್ಯಾನಂ ನಾಮ್ನೋ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮುತ್ತಮಮ್
ಅವಳ ಹುಟ್ಟು, ಅವಳ ಧ್ಯಾನ, ಅವಳ ಹೆಸರಿನ ಮಹಿಮೆ.
ಆರಾಧನವಿಧಾನಂ ಚ ಪೂಜಾಪದ್ಧತಿಮೀಪ್ಸಿತಾಮ್
ಅವಳ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಇಚ್ಛಿತ ಪೂಜೆಯ ಕ್ರಮ.
ಕಥಂ ನ ಕಥಿತಂ ಪೂರ್ವಮಾಗಮಾಖ್ಯಾನಕಾಲತಃ
ಆಗಮಗಳ ಕಥನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಏಕೆ?
ಪಞ್ಚವಕ್ತ್ರಶ್ಚ ಭಗವಾಞ್ಛುಷ್ಕಕಣ್ಠೋಷ್ಠತಾಲುಕಃ
ಐದು ಮುಖಗಳಿರುವ ಭಗವಂತನು, ಒಣಗಿದ ಗಂಟಲು, ತುಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಯಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಹೊಂದಿದ್ದನು.
ಸಸ್ಮಾರ ಕೃಷ್ಣಂ ಧ್ಯಾನೇನಾಭೀಷ್ಟದೇವಂ ಕೃಪಾನಿಧಿಮ್
ಆಕೆ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವರಾದ ಕೃಪೆಯ ಸಾಗರನಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡಳು.
ನಿಷಿದ್ಧೋಽಹಂ ಭಗವತಾ ಕೃಷ್ಣೇನ ಪರಮಾತ್ಮನಾ
ನನ್ನನ್ನು ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಮದರ್ದ್ಧಾಂಗಸ್ವರೂಪಾ ತ್ವಂ ನ ಮದ್ಭಿನ್ನಾ ಸ್ವರೂಪತಃ 2.48.
ನೀನು ನನ್ನ ಅರ್ಧದೇಹದ ರೂಪವಳೆಯಾಗಿದ್ದೆ, ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಂದ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲ.
ಮದಿಷ್ಟದೇವಕಾನ್ತಾಯಾ ರಾಧಾಯಾಶ್ಚರಿತಂ ಸತಿ
ನನ್ನ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವರ ಪ್ರಿಯವಾದ ರಾಧೆಯ ಚರಿತ್ರೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಜಾನಾಮಿ ತದಹಂ ದುರ್ಗೇ ಸರ್ವಂ ಪೂರ್ವಾಪರಂ ವರಮ್
ದುರ್ಗೆ, ನಾನು ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನು, ಹಳೆಯದು ಹೊಸದು ಸೇರಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ.
ನ ತತ್ಸನತ್ಕುಮಾರಶ್ಚ ನ ಚ ಧರ್ಮಃ ಸನಾತನಃ
ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಸಂನತ್ಕುಮಾರನೂ, ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮವೂ ತಿಳಿಯದು.
ಮತ್ತೋ ಬಲವತೀ ತ್ವಂ ಚ ಪ್ರಾಣಾಂಸ್ತ್ಯಕ್ತುಂ ಸಮುದ್ಯತಾ
ದುರ್ಗೆ, ನೀನು ನನ್ನಿಗಿಂತ ಬಲಿಷ್ಠಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ ಮತ್ತು ಜೀವವನ್ನೇ ತ್ಯಜಿಸಲು ಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ.
ಶೃಣು ದುರ್ಗೇ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ರಹಸ್ಯಂ ಪರಮಾದ್ಭುತಮ್
ದುರ್ಗೆ, ಕೇಳು, ನಾನು ನಿನಗೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಪುರಾ ವೃನ್ದಾವನೇ ರಮ್ಯೇ ಗೋಲೋಕೇ ರಾಸಮಣ್ಡಲೇ
ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ, ಗೋಲೋಕದಲ್ಲಿ, ರಾಸಕ್ರೀಡೆಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ—
ರತ್ನಸಿಂಹಾಸನೇ ರಮ್ಯೇ ತಸ್ಥೌ ತತ್ರ ಜಗತ್ಪತಿಃ
ಅಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸುಂದರ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನು ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದನು.
ರಿರಂಸೋಸ್ತಸ್ಯ ಜಗತಾಂ ಪತ್ಯುಸ್ತನ್ಮಲ್ಲಿಕಾವನೇ
ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನು ಆ ಮಲ್ಲಿಗೆ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಇದ್ದನು.
ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇ ದುರ್ಗೇ ದ್ವಿಧಾರೂಪೋ ಬಭೂವ ಸಃ
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದುರ್ಗೆ, ಅವನು ಎರಡು ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದನು.