ಸ ಚ ದೃಷ್ಟ್ವಾಽಭೀಷ್ಟದೇವಂ ನಿಗುಣೇ ಪ್ರಕೃತೇಃ ಪರಮ್
ಅವನಿಗೆ ಇಷ್ಟದೇವರು, ಗುಣಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಇದ್ದವರನ್ನು ನೋಡಿ,
ನಮಶ್ಚಕಾರ ಶಮ್ಭುಂ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಕಶ್ಯಪಂ ತಥಾ
ಅವನು ಶಂಭುವಿಗೆ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಶ್ಯಪನಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.
ಬ್ರಹ್ಮಾ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸಹಸಾ ಸಮಯೋಚಿತಮ್
ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ತಕ್ಷಣ ಆ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ಯದಿ ತ್ಯಕ್ತಾ ಧರ್ಮಪತ್ನೀ ಧರ್ಮಿಷ್ಠಾ ಮನಸಾ ಸತೀ
ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೂ, ಅವಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಳಾಗಿದ್ದರೆ,
ಯತಿರ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ವಾ ಭಿಕ್ಷುರ್ವನಚರೋಽಪಿ ವಾ
ಅಥವಾ ಯಾರು ಯತಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ಭಿಕ್ಷು ಅಥವಾ ಅರಣ್ಯವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರೂ,
ಅಕೃತ್ವಾ ತು ಸುತೋತ್ಪತ್ತಿಂ ವಿರಾಗೀ ಯಸ್ತ್ಯಜೇತ್ಪ್ರಿಯಾಮ್
ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದದೆ, ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ,
ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಜರತ್ಕಾರುರ್ಮುನೀಶ್ವರಃ 2.46.
ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹರ್ಷಿ ಜರತ್ಕಾರು,
ತಸ್ಯೈ ಶುಭಾಶಿಷಂ ದತ್ತ್ವಾ ಯಯುರ್ದೇವಾ ಮುದಾಽನ್ವಿತಾಃ
ಅವಳಿಗೆ ಶುಭಾಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೋದರು.
ಮುನೇಃ ಕರಸ್ಪರ್ಶಮಾತ್ರಾತ್ಸದ್ಯೋ ಗರ್ಭೋ ಬಭೂವ ಹ
ಮುನಿಯ ಕೈ ಸ್ಪರ್ಶವಾದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವಳಿಗೆ ಗರ್ಭವು ಉಂಟಾಯಿತು.
ಜರತ್ಕಾರುರುವಾಚ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ ಪ್ರವರೋ ಧರ್ಮಿಷ್ಠೋ ವೈಷ್ಣವಾಗ್ರಣೀಃ
ಜರತ್ಕಾರುನು ಹೇಳಿದನು: 'ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ, ವೈಷ್ಣವರಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯವರು,'
ತೇಜಸ್ವೀ ಚ ತಪಸ್ವೀ ಚ ಯಶಸ್ವೀ ಚ ಗುಣಾನ್ವಿತಃ
'ಅವನು ತೇಜಸ್ವಿ, ತಪಸ್ವಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವವನು,'
ಸ ಚ ಪುತ್ರೋ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತೋ ಧಾರ್ಮಿಕಃ ಕುಲಮುದ್ಧರೇತ್
'ಆ ಮಗನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಭಜಿಸುವವನು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನು, ವಂಶವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುವವನು.'
ಪತಿವ್ರತಾ ಸುಶೀಲಾ ಯಾ ಸಪ್ರಿಯಾ ಪ್ರಿಯವಾದಿನೀ
ಯಾವ ಹೆಂಗಸು ಗಂಡನಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳವಳು, ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳಿರುವವಳು, ಗಂಡನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವವಳು ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಮಾತಾಡುವವಳೋ,
ಹರಿಭಕ್ತಿಪ್ರದೋ ಬನ್ಧುಸ್ತದಿಷ್ಟಂ ಯತ್ಸುಖಪ್ರದಮ್
ಅವಳು ಹರಿಯ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುವವಳು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ, ಅವಳ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾ ಗರ್ಭಧಾರಿಣೀ ಯಾ ಚ ಗರ್ಭವಾಸವಿಮೋಚಿನೀ
ಯಾರು ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಮಗುವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ,
ಗುರುಶ್ಚ ಜ್ಞಾನದಾತಾ ಚ ತಜ್ಜ್ಞಾನಂ ಕೃಷ್ಣಭಾವನಮ್
ಗುರುನುಡಿ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ; ಆ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಕೃಷ್ಣನ ಧ್ಯಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಆವಿರ್ಭೂತಂ ತಿರೋಭೂತಂ ಕಿಂ ವಾ ಜ್ಞಾನಂ ತದನ್ಯತಃ 2.46.
ಆ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಕಾಣಿಸಬಹುದು, ಮರೆಯಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರಬಹುದು; ಅದು ಬೇರೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ತತ್ತ್ವಾನಾಂ ಸಾರಭೂತಂ ಚ ಹರೇರನ್ಯದ್ವಿಡಮ್ಬನಮ್
ಸತ್ಯಗಳ ಸಾರವೆಂದರೆ, ಹರಿಯ ಹೊರತು ಉಳಿದುದೆಲ್ಲಾ ನಕಲಷ್ಟೆ ಎಂಬುದು.
ಜ್ಞಾನಾತ್ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ಬನ್ಧಾತ್ಸ ರಿಪುರ್ಯೋ ಹಿ ಬನ್ಧದಃ
ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗಬಹುದು; ಶತ್ರುವೇ ಬಂಧನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನು.
ಸ ರಿಪುಃ ಶಿಷ್ಯಘಾತೀ ಚ ಯತೋ ಬನ್ಧಾನ್ನ ಮೋಚಯೇತ್
ಆ ಶತ್ರುವೇ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ನ ಮೋಚಯೇದ್ಯಃ ಸ ಕಥಂ ಗುರುಸ್ತಾತೋ ಹಿ ಬಾನ್ಧವಃ
ಯಾರು ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವರು ಗುರು ಅಥವಾ ನಿಜವಾದ ಸ್ನೇಹಿತ ಎಂದು ಹೇಗೆ ಕರೆಯಬಹುದು?
ನ ದರ್ಶಯೇದ್ಯಃ ಸ ಕಥಂ ಕೀದೃಶೋ ಬಾನ್ಧವೋ ನೃಣಾಮ್ ನಿರ್ಮೂಲಂ ಚ ಪುರಾಕರ್ಮ ಭವೇದ್ಯತ್ಸೇವಯಾ ಧ್ರುವಮ್
ಯಾರು ದಾರಿ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವರು ಮಾನವರ ಸ್ನೇಹಿತ ಎಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳಬಹುದು? ಸೇವೆಯಿಂದ ಹಳೆಯ ಕರ್ಮದ ಬೇರು ಕಡಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಖಂಡಿತ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಯಾ ಛಲೇನ ತ್ವಂ ತ್ಯಕ್ತಾ ದೋಷಂ ಮೇ ಕ್ಷಮ್ಯತಾಂ ಪ್ರಿಯೇ
ನಾನು ಮೋಸದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟೆನು; ನನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು ಪ್ರिये.
ಪುಷ್ಕರೇ ತಪಸೇ ಯಾಮಿ ಗಚ್ಛ ದೇವಿ ಯಥಾಸುಖಮ್
ನಾನು ಪುಷ್ಕರಕ್ಕೆ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ನೀನು ದೇವಿಯೆ, ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ಹೋಗು.
ಧನಾದಿಷು ಸ್ತ್ರಿಯಾಂ ಪ್ರೀತಿಃ ಪ್ರವೃತ್ತಿಪಥಗಾಮಿನಾಮ್
ಹಣ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಂಗಸಿನ ಪ್ರೀತಿ ಅವಳ ಸ್ವಭಾವದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ.
ಜರತ್ಕಾರುವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮನಸಾ ಶೋಕಕಾತರಾ
ಜರತ್ಕಾರುನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿತು.
ಮನಸೋವಾಚ ಯತ್ರ ಸ್ಮರಾಮಿ ತ್ವಾಂ ಬನ್ಧೋ ತತ್ರ ಮಾಮಾಗಮಿಷ್ಯಸಿ।।2.46.
ಅವಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಂದಳು: ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾವ ಕಡೆ ನೆನಸುತ್ತೇನೋ, ಸ್ನೇಹಿತನೇ, ನೀನು ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವೆ.
ಬನ್ಧುಭೇದಃ ಕ್ಲೇಶತಮಃ ಪುತ್ರಭೇದಸ್ತತಃ ಪರಃ
ಬಂಧುಗಳ ನಡುವೆ ಭೇದ ಉಂಟಾದರೆ ಅದು ದೊಡ್ಡ ದುಃಖ; ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಭೇದ ಉಂಟಾದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನದು.
ಪತಿಃ ಪತಿವ್ರತಾನಾಂ ಚ ಶತಪುತ್ರಾಧಿಕಃ ಪ್ರಿಯಃ
ಪತಿವ್ರತೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಗಂಡನು ನೂರು ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯ.
ಪುತ್ರೇ ಯಥೈಕಪುತ್ರಾಣಾಂ ವೈಷ್ಣವಾನಾಂ ಯಥಾ ಹರೌ
ಓರ್ವ ಮಗುವಿರುವವರಿಗಿಂತ ಮಗುವು ಮುಖ್ಯವಾದಂತೆ, ವೈಷ್ಣವರಿಗಿಂತ ಹರಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ.