ನ್ಯಸ್ತಶಸ್ತ್ರಶ್ಚ ಭಗವಾನ್ನ್ಯಸ್ತಶಸ್ತ್ರಶ್ಚ ದಾನವಃ
ಆ ಭಗವಂತನೂ, ದಾನವನೂ ತಮ್ಮ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟಿದ್ದರು.
ದಾನವಾನಾಂ ಚ ಶತಕಮುದ್ವೃತ್ತಂ ಚ ಬಭೂವ ಹ
ಅಲ್ಲಿ ನೂರು ಹೆಮ್ಮೆಯ ದಾನವರು ಉದ್ಭವಿಸಿದರು.
ತತೋ ವಿಷ್ಣುರ್ಮಹಾಮಾಯೋ ವೃದ್ಧಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂಪಧೃಕ್
ಆಗ ಮಹಾಮಾಯಿಯಾದ ವಿಷ್ಣು, ವೃದ್ಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು.
ವೃದ್ಧಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉವಾಚ ತ್ವಂ ಸರ್ವಸಮ್ಪದಾಂ ದಾತಾ ಯನ್ಮೇ ಮನಸಿ ವಾಞ್ಛಿತಮ್
ವೃದ್ಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ಎಲ್ಲ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳ ದಾತಾ, ನಾನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಯಸಿದುದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೀಡುವವನು.
ನಿರಾಹಾರಾಯ ವೃದ್ಧಾಯ ತೃಷಿತಾಯಾತುರಾಯ ಚ
ಆ ಉಪವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ, ವಯಸ್ಸಾದ, ಬಾಯಾರಿದ ಮತ್ತು ದುಃಖಪಟ್ಟುಕೊಂಡವನಿಗೆ,
ಓಮಿತ್ಯುವಾಚ ರಾಜೇನ್ದ್ರಃ ಪ್ರಸನ್ನವದನೇಕ್ಷಣಃ 2.20.
ರಾಜನು ಸಂತೋಷಭರಿತವಾದ ಮುಖದಿಂದ 'ಓಂ' ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಉಚ್ಛರಿಸಿದರು.
ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ದಾನವಶ್ರೇಷ್ಠೋ ದದೌ ಕವಚಮುತ್ತಮಮ್
ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ದೈತ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅದ್ಭುತವಾದ ಕವಚವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
ಶಙ್ಖಚೂಡಸ್ಯ ರೂಪೇಣ ಜಗಾಮ ತುಲಸೀಂ ಪ್ರತಿ
ಅವನು ಶಂಖಚೂಡನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ತುಳಸಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.
ಅಥ ಶಮ್ಭುರ್ಹರೇಃ ಶೂಲಂ ದಾನವಾರ್ಥಂ ಸಮಗ್ರಹೀತ್
ಆಮೇಲೆ ಶಂಭು, ದೈತ್ಯನಿಗಾಗಿ ಹರಿಯ ಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದರು.
ನಾರಾಯಣಾಧಿಷ್ಠಿತಾಗ್ರಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಧಿಷ್ಠಿತಮಧ್ಯಮಮ್
ಅದರ ತುದಿಗೆ ನಾರಾಯಣನು, ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಶಕ್ತಿ ನೀಡಿದ್ದರು.
ಕಿರಣಾವಲಿಸಂಯುಕ್ತಂ ಪ್ರಲಯಾಗ್ನಿಶಿಖೋಪಮಮ್
ಅದು ಅನೇಕ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಪ್ರಳಯದ ಅಗ್ನಿಶಿಖೆಗೆ ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು.
ತೇಜಸಾ ಚಕ್ರತುಲ್ಯಂ ಚ ಸರ್ವಶಸ್ತ್ರವಿಘಾತಕಮ್
ಅದರ ಪ್ರಕಾಶ ಚಕ್ರದಂತಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯಿತ್ತು.
ಧನುಸ್ಸಹಸ್ರಂ ದೈರ್ಘ್ಯೇಣ ವಿಸ್ತೃತ್ಯಾ ಶತಹಸ್ತಕಮ್
ಅದು ಸಾವಿರ ಬಿಲ್ಲಿನಷ್ಟು ಉದ್ದ, ನೂರು ಕೈಗಳಷ್ಟು ಅಗಲವಿತ್ತು.
ಸಂಹರ್ತುಂ ಸರ್ವವಿಧ್ಯಣ್ಡಮೇಕದಾ ದೈವಲೀಲಯಾ
ದೈವಿಕ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಾರಿ ನಾಶಮಾಡಬಲ್ಲದು.
ರಾಜಾ ಚಾಪಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಚರಣಾಮ್ಬುಜಮ್
ರಾಜನು ತನ್ನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.
ಶೂಲಂ ಚ ಭ್ರಮಣಂ ಕೃತ್ವಾ ನ್ಯಪತದ್ದಾನವೋಪರಿ 2.20.
ಆ ಶೂಲವು ಸುತ್ತುತ್ತಾ ದೈತ್ಯನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು.
ರಾಜಾ ಧೃತ್ವಾ ದಿವ್ಯರೂಪಂ ಬಾಲಕಂ ಗೋಪವೇಷಕಮ್
ರಾಜನು ದಿವ್ಯರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಗೋಪವೇಷದಲ್ಲಿ ಬಾಲಕರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.
ನಾನಾರತ್ನಸುಭೂಷಾಢ್ಯಗೋಪಕೋಟಿಭಿರಾವೃತಮ್
ಅವನ ಸುತ್ತ ನಾನಾ ಮೌಲ್ಯವಂತವಾದ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಅನೇಕ ಗೋಪರು ಇದ್ದರು.
ಗತ್ವಾ ನನಾಮ ಶಿರಸಾ ರಾಧಾಮಾಧವಯೋರ್ಮುನೇ ಸುದಾಮಾನಂ ತೌ ಚ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಸನ್ನ ವದನೇಕ್ಷಣೌ
ಅವನು ಹೋಗಿ ರಾಧೆ ಮತ್ತು ಮಾಧವರಿಗೆ ತಲೆಬಾಗಿದನು, ಮುನಿಯೇ; ಸುದಾಮನನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಸಂತೋಷಭರಿತವಾದ ಮುಖದಿಂದ ನೋಡಿದರು.
ತದಾ ಚ ಚಕ್ರತುಃ ಕ್ರೋಡೇ ಸ್ನೇಹೇನ ಪರಿಸಂಪ್ಲುತೌ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವರು ಅವನನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.
ಶಙ್ಕರಸ್ತೇನ ಶೂಲೇನ ದಾನವಸ್ಯಾಸ್ಥಿಜಾಲಕಮ್
ಆ ಶೂಲದಿಂದ ಶಂಕರನು ದೈತ್ಯನ ಎಲುಬಿನ ಜಾಲವನ್ನು ಭಗ್ನಗೊಳಿಸಿದನು.
ಪ್ರೇಮ್ಣಾ ಚ ಪ್ರೇರಯಾಮಾಸ ಲವಣೋದೇ ಚ ಸಾಗರೇ
ಮಹಾಪ್ರೀತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವನನ್ನು ಉಪ್ಪಿನ ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
ನಾನಾಪ್ರಕಾರರೂಪಾ ಚ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಪೂತಾ ಸುರಾರ್ಚನೇ
ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿಯೂ, ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ತೀರ್ಥತೋಯಸ್ವರೂಪಂ ಚ ಪವಿತ್ರಂ ಶಂಕರಂ ವಿನಾ
ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳ ನೀರಿನ ಸ್ವರೂಪವೂ ಶುದ್ಧವೇ, ಆದರೆ ಶಂಕರನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.
ಸ ಸ್ನಾತಃ ಸರ್ವತೀರ್ಥೇಷು ಯಃ ಸ್ನಾತಃ ಶಂಖವಾರಿಣಾ
ಯಾರು ಶಂಖದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವರೇ ಆಗುತ್ತಾರೆ.
ತತ್ರೈವ ಸತತಂ ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ದೂರೀಭೂತಮಮಙ್ಗಲಮ್ ಭೀತಾ ರುಷ್ಟಾ ಯಾತಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಸ್ಥಲಮನ್ಯಂ ಸ್ಥಲಾತ್ತತಃ ।।2.20.
ಅಲ್ಲಿ ಸದಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಇದ್ದಾಳೆ, ಅಶುಭತೆ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ; ಭಯದಿಂದ ಹಾಗೂ ಕೋಪದಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತಾಳೆ.
ಶಿವಶ್ಚ ದಾನವಂ ಹತ್ವಾ ಶಿವಲೋಕಂ ಜಗಾಮ ಸಃ
ಶಿವನು ದಾನವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ತನ್ನ ಲೋಕವಾದ ಶಿವಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
ಸುರಾಃ ಸ್ವವಿಷಯಂ ಪ್ರಾಪುಃ ಪರಮಾನನ್ದಸಂಯುತಾಃ
ದೇವತೆಗಳು ಪರಮ ಆನಂದದಿಂದ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
ಬಭೂವ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಶ್ಚ ಶಿವಸ್ಯೋಪರಿ ಸನ್ತತಮ್
ಶಿವನ ಮೇಲೆ ಹೂವಿನ ಮಳೆಯು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುರಿಯಿತು.
ನಾರದ ಉವಾಚ ತುಲಸ್ಯಾ ಕೇನ ರೂಪೇಣ ತನ್ಮೇ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತುಮರ್ಹಸಿ
ನಾರದನು ಕೇಳಿದನು: ತುಳಸಿ ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸು.