ವಿದ್ಯಾಪ್ರಭಾವಜ್ಞಾನಾರ್ಥಂ ಮಯಾ ತ್ವಂ ಚ ಪರೀಕ್ಷಿತಃ
ನಾನು ವಿದ್ಯೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು, ನಿನ್ನನ್ನೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ವರಾಯ ಗುಣಹೀನಾಯ ವೃದ್ಧಾಯಾಜ್ಞಾನಿನೇ ತಥಾ
ಗುಣವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ, ವೃದ್ಧನಿಗೆ, ಅಜ್ಞಾನಿಗೆ—
ಅತ್ಯನ್ತಕೋಪಯುಕ್ತಾಯ ಚಾತ್ಯನ್ತದುರ್ಮುಖಾಯ ಚ
ಅತಿಯಾದ ಕೋಪವಿರುವವನಿಗೆ, ಬಹಳ ಕೆಟ್ಟ ಮುಖವಿರುವವನಿಗೆ,
ಜಡಾಯ ಚೈವ ಮೂಕಾಯ ಕ್ಲೀಬತುಲ್ಯಾಯ ಪಾಪಿನೇ
ಮೂರ್ಖನಿಗೆ, ಮೂಗನಿಗೆ, ಹೆಣ್ಮಗನಂತಿರುವವನಿಗೆ, ಪಾಪಿಯಿಗೆ—
ಶಾನ್ತಾಯ ಗುಣಿನೇ ಚೈವ ಯೂನೇ ಚ ವಿದುಷೇಽಪಿ ಚ
ಶಾಂತಸ್ವಭಾವದ, ಗುಣವಂತನಾದ, ಯೌವನದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ವಿದ್ಯಾವಂತನಾದವನಿಗೆ,
ಯಃ ಕನ್ಯಾಪಾಲನಂ ಕೃತ್ವಾ ಕರೋತಿ ವಿಕ್ರಯಂ ಯದಿ
ಯಾರು ಒಬ್ಬ ಯುವತಿಯನ್ನ ರಕ್ಷಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ಅವಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತಾರೆ,
ಕನ್ಯಾಮೂತ್ರಪುರೀಷಂ ಚ ತತ್ರ ಭಕ್ಷತಿ ಪಾತಕೀ
ಅಂತಹ ಪಾಪಿ, ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ಯುವತಿಯ ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಮಲವನ್ನು ತಿನ್ನಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ತದನ್ತೇ ವ್ಯಾಧಯೋನೌ ಚ ಲಭತೇ ಜನ್ಮ ನಿಶ್ಚಿತಮ್ 2.16.
ಅದಾದಮೇಲೆ, ಅವನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ರೋಗಗಳಿಂದ ಬಳಲುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಇತ್ಯೇವಮುಕ್ತ್ವಾ ತುಲಸೀ ವಿರರಾಮ ತಪೋವನೇ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ತುಳಸಿ ತಪೋವನದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದಳು.
ಮೂರ್ಧ್ನಾ ನನಾಮ ತುಲಸೀ ಶಙ್ಖಚೂಡಶ್ಚ ನಾರದ
ತುಳಸಿ, ಶಂಖಚೂಡ ಮತ್ತು ನಾರದರು ತಲೆಬಾಗಿದರು.
ಕಿಂ ಕರೋಷಿ ಶಙ್ಖಚೂಡ ಸಂವಾದಮನಯಾ ಸಹ
ಶಂಖಚೂಡ, ನೀನು ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಏನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ?
ತ್ವಂ ಚ ಪುರುಷರತ್ನಂ ಚ ಸ್ತ್ರೀರತ್ನಂ ಸ್ತ್ರೀಷ್ವಿಯಂ ಸತೀ
ನೀನು ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯವನು, ಅವಳು ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯಳು; ಅವಳು ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ ಸದ್ಗುಣವಂತಳು.
ನಿರ್ವಿರೋಧಸುಖಂ ರಾಜನ್ಕೋ ವಾ ತ್ಯಜತಿ ದುರ್ಲಭಮ್
ರಾಜನು ವಿರೋಧವಿಲ್ಲದ ಸುಖವನ್ನು, ಅಪರೂಪದ ಸಂತೋಷವನ್ನೂ ಸಹ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ.
ಕಿಮುಪೇಕ್ಷಸಿ ತ್ವಂ ಕಾನ್ತಮೀದೃಶಂ ಗುಣಿನಂ ಸತೀ
ಏಕೆ ನೀನು ಇಂತಹ ಪ್ರಿಯ, ಗುಣವಂತನನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತೀಯೆ, ಒಳ್ಳೆಯವಳೇ?
ಯಥಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ಚ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶೇ ಯಥಾ ಕೃಷ್ಣೇ ಚ ರಾಧಿಕಾ
ಹೆಗಲಿನ ದೇವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೇಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತಾಳೋ, ರಾಧೆ ಹೇಗೆ ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತಾಳೋ,
ಯಥಾ ಧರಾ ವರಾಹೇ ಚ ಯಥಾ ಮೇನಾ ಹಿಮಾಲಯೇ
ಹಾಗೆ ಧರೆ ವರಾಹನೊಂದಿಗೆ, ಮೆನಾ ಹಿಮಾಲಯನೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತಾಳೆ.
ರೋಹಿಣೀ ಚ ಯಥಾ ಚನ್ದ್ರೇ ಯಥಾ ಕಾಮೇ ರತಿಃ ಸತೀ
ರೋಹಿಣಿ ಚಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ, ರತಿ ಕಾಮದೇವನೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಇರುತ್ತಾಳೋ, ಒಳ್ಳೆಯವಳೇ,
ಯಥಾಽಹಲ್ಯಾ ಗೌತಮೇ ಚ ದೇವಹೂತಿಶ್ಚ ಕರ್ದಮೇ 2.16.
ಅಹಲ್ಯೆ ಗೌತಮನೊಂದಿಗೆ, ದೇವಹೂತಿ ಕರ್ದಮನೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತಾಳೆ.
ಯಥಾ ಚ ದಕ್ಷಿಣಾ ಯಜ್ಞೇ ಯಥಾ ಸ್ವಾಹಾ ಹುತಾಶನೇ
ದಕ್ಷಿಣೆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಇರುತ್ತದೆಯೋ, ಸ್ವಾಹಾ ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಇರುತ್ತಾಳೋ,
ದೇವಸೇನಾ ಯಥಾ ಸ್ಕನ್ದೇ ಧರ್ಮೇ ಮೂತ್ತಿರ್ಯಥಾ ಸತೀ
ದೇವಸೇನೆ ಸ್ಕಂದನೊಂದಿಗೆ, ಮೂತ್ತಿ ಧರ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಇರುತ್ತಾಳೋ, ಒಳ್ಳೆಯವಳೇ,
ಅನೇನ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಸುಚಿರಂ ಸುನ್ದರೇಣ ಚ ಸುನ್ದರಿ
ಸುಂದರಿಯೇ, ನೀನು ಈ ಸುಂದರನೊಂದಿಗೆ ಬಹುಕಾಲ ಇರಲಿದ್ದೀಯೆ.
ಪಶ್ಚಾತ್ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ಗೋವಿನ್ದಂ ಗೋಲೋಕೇ ಪುನರೇವ ಚ
ನಂತರ, ನೀನು ಪುನಃ ಗೋಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತೀಯೆ.
ಇತ್ಯೇವಮಾಶಿಷಂ ಕೃತ್ವಾ ಸ್ವಾಲಯಂ ಪ್ರಯಯೌ ವಿಧಿಃ
ಈ ರೀತಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ನೀಡಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.
ಸ್ವರ್ಗೇ ದುನ್ದುಭಿವಾದ್ಯಂ ಚ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿರ್ಬಭೂವ ಹ
ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವವಾದ್ಯಗಳು ಮೃದುವಾಗಿ ಬಾರಿದವು, ಹೂವಿನ ಮಳೆ ಸುರಿಯಿತು.
ಮೂರ್ಚ್ಛಾಂ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ ತುಲಸೀ ನವಸಙ್ಗಮಸಙ್ಗತಾ
ಹೊಸ ಗಂಡನ ಜೊತೆ ಸೇರಿದ ತುಳಸಿ ಅಚಾನಕ್ ಭಾವೋದ್ರೇಕದಿಂದ ಬಿದ್ದಳು.
ಚತುಃಷಷ್ಟಿಕಲಾಮಾನಂ ಚತುಃಷಷ್ಟಿವಿಧಂ ಸುಖಮ್
ಅವರು ನಲವತ್ತಾರು ವಿಧದ ಕಲೆಯ ಮೂಲಕ ನಲವತ್ತಾರು ರೀತಿಯ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು.
ಅಙ್ಗಪ್ರತ್ಯಂಗ ಸಂಶ್ಲೇಷಪೂರ್ವಕಂ ಸ್ತ್ರೀಮನೋಹರಮ್
ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಸನ್ನಿಹಿತದಿಂದ, ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಮನಮೋಹಕವಾದ ಆಲಿಂಗನದಲ್ಲಿ,
ಅತೀವ ರಮ್ಯೇದೇಶೇ ಚ ಸರ್ವಜನ್ತುವಿವರ್ಜಿತೇ 2.16.
ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ,
ಪುಷ್ಪೋದ್ಯಾನೇ ನದೀತೀರೇ ಪುಷ್ಪಚನ್ದನಚರ್ಚಿತೇ
ಹೂವಿನ ತೋಟದಲ್ಲಿ, ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಚಂದನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ,
ಭೂಷಿತಾಂ ಭೂಷಣೈಃ ಸರ್ವೈರತೀವ ಸುಮನೋಹರಾಮ್
ಎಲ್ಲಾ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು, ಅವಳು ತುಂಬಾ ಸುಂದರಳಾಗಿದ್ದಳು.