ಗುಣೇ ಪ್ರಕೃಷ್ಟಸತ್ತ್ವೇ ಚ ಪ್ರಶಬ್ದೋ ವರ್ತತೇ ಶ್ರುತೌ
ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 'ಪ್ರ' ಎಂಬ ಪದವು ಗುಣದಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸತ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಸ್ವರೂಪಾ ಯಾ ಸರ್ವಶಕ್ತಿಸಮನ್ವಿತಾ
ಯಾವಳು ಮೂರು ಗುಣಗಳ ಸ್ವರೂಪವಳೂ, ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೋ ಆಕೆ.
ಪ್ರಥಮೇ ವರ್ತ್ತತೇ ಪ್ರಶ್ಚ ಕೃತಿಸ್ಸ್ಯಾತ್ಸೃಷ್ಟಿವಾಚಕಃ
'ಪ್ರ' ಎಂಬುದು ಮೊದಲಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ, 'ಕೃತಿ' ಎಂದರೆ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
ಯೋಗೇನಾತ್ಮಾ ಸೃಷ್ಟಿವಿಧೌ ದ್ವಿಧಾರೂಪೋ ಬಭೂವ ಸಃ
ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಆತ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಸಾ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಾ ಸ್ಯಾನ್ಮಾಯಾ ನಿತ್ಯಾ ಸನಾತನೀ 2.1.
ಆಕೆ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪವಳೂ, ಶಾಶ್ವತವಾದ ನಿತ್ಯ ಮಾಯೆಯೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಅತಏವ ಹಿ ಯೋಗೀನ್ದ್ರಃ ಸ್ತ್ರೀಪುಂಭೇದಂ ನ ಮನ್ಯತೇ
ಆದ್ದರಿಂದ ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷ ಭೇದವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಸ್ವೇಚ್ಛಾಮಯಸ್ಯೇಚ್ಛಯಾ ಚ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಸಿಸೃಕ್ಷಯಾ
ಸ್ವಯಂ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ನಡೆಯುವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಇಚ್ಛೆ ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ,
ತದಾಜ್ಞಯಾ ಪಞ್ಚವಿಧಾ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ಮಣಿ ಭೇದತಃ
ಅವನ ಆದೇಶದಿಂದ, ಐದು ವಿಧದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ಮಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಗಣೇಶಮಾತಾ ದುರ್ಗಾ ಯಾ ಶಿವರೂಪಾ ಶಿವಪ್ರಿಯಾ
ಗಣೇಶನ ತಾಯಿ ದುರ್ಗಾ, ಅವಳು ಶಿವನ ರೂಪವಳೂ ಶಿವನ ಪ್ರಿಯೆಯೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಾದಿದೇವೈರ್ಮುನಿಭಿರ್ಮನುಭಿಃ ಪೂಜಿತಾ ಸದಾ
ಅವಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನುವುಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಯಶೋಮಙ್ಗಲಧರ್ಮಶ್ರೀಸತ್ಯಪುಣ್ಯಪ್ರದಾಯಿನೀ
ಅವಳು ಯಶಸ್ಸು, ಶುಭ, ಧರ್ಮ, ಶ್ರೀ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವವಳು.
ಶರಣಾಗತದೀನಾರ್ತಪರಿತ್ರಾಣಪರಾಯಣಾ
ಅವಳು ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದವರನ್ನು, ಬಡವರನ್ನು ಮತ್ತು ದುಃಖಿತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಸರ್ವಶಕ್ತಿಸ್ವರೂಪಾ ಚ ಶಕ್ತಿರೀಶಸ್ಯ ಸನ್ತತಮ್
ಅವಳು ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳ ರೂಪವಳೂ, ಸದಾ ಇಶ್ವರನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಬುದ್ಧಿರ್ನಿದ್ರಾ ಕ್ಷುತ್ಪಿಪಾಸಾ ಚ್ಛಾಯಾ ತನ್ದ್ರಾ ದಯಾ ಸ್ಮೃತಿಃ
ಬುದ್ಧಿ, ನಿದ್ರೆ, ಹಸಿವು, ಬಾಯಾರಿಕೆ, ನೆರಳು, ಆಲಸ್ಯ, ದಯೆ ಮತ್ತು ನೆನಪು,
ತುಷ್ಟಿಃ ಪುಷ್ಟಿಸ್ತಥಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ವೃತ್ತಿರ್ಮಾತಾ ತಥೈವ ಚ 2.1.
ತೃಪ್ತಿ, ಪೋಷಣೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ತಾಯಿತನವೂ ಕೂಡ,
ಉಕ್ತಃ ಶ್ರುತೌ ಶ್ರುತಗುಣಶ್ಚಾತಿಸ್ವಲ್ಪೋ ಯಥಾಗಮಮ್
ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ, ಪರಂಪರೆಯಂತೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಶುದ್ಧಸತ್ತ್ವಸ್ವರೂಪಾ ಯಾ ಪದ್ಮಾ ಚ ಪರಮಾತ್ಮನಃ
ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಶುದ್ಧ ಸತ್ವಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಪದ್ಮಾ ಅವಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಕಾನ್ತಾ ದಾನ್ತಾಽತಿಶಾನ್ತಾ ಚ ಸುಶೀಲಾ ಸರ್ವಮಙ್ಗಲಾ
ಅವಳು ಸುಂದರಿ, ನಿಯಮಿತ, ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತ, ಸಜ್ಜನ ಸ್ವಭಾವದವಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಶುಭಗಳ ಮೂಲ.
ತ್ಯಕ್ತಾಽನುರಕ್ತಾ ಪತ್ಯುಶ್ಚ ಸರ್ವಾದ್ಯಾ ಚ ಪತಿವ್ರತಾ
ಅವಳು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೂ ಗಂಡನಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯುಳ್ಳವಳೂ, ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮೊದಲಾದವಳೂ, ಗಂಡನಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳವಳೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಸರ್ವಸಸ್ಯಾತ್ಮಿಕಾ ಸರ್ವಜೀವನೋಪಾಯರೂಪಿಣೀ
ಅವಳು ಎಲ್ಲ ಧಾನ್ಯಗಳ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವೂ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಜೀವನೋಪಾಯದ ರೂಪವಳೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಸ್ವರ್ಗೇ ಚ ಸ್ವರ್ಗಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ಚ ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ಚ ರಾಜಸು
ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಸ್ವರ್ಗಲಕ್ಷ್ಮಿಯಾಗಿಯೂ, ರಾಜರಲ್ಲಿ ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮಿಯಾಗಿಯೂ ಇದ್ದಾಳೆ.
ಸರ್ವೇಷು ಪ್ರಾಣಿದ್ರವ್ಯೇಷು ಶೋಭಾರೂಪಾ ಮನೋಹರಾ
ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೂ, ಸಂಪತ್ತಲ್ಲೂ ಅವಳು ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಸೌಂದರ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ವಾಣಿಜ್ಯರೂಪಾ ವಣಿಜಾಂ ಪಾಪಿನಾಂ ಕಲಹಙ್ಕರೀ
ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ವ್ಯಾಪಾರದ ರೂಪದಲ್ಲೂ, ದುಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕಲಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವಳೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಚಪಲೇ ಚಪಲಾ ಭಕ್ತಸಮ್ಪದೋ ರಕ್ಷಣಾಯ ಚ
ಚಪಲರಲ್ಲಿ ಅವಳು ಚಪಲೆಯಾಗಿ, ಭಕ್ತರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವಳೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಶಕ್ತಿರ್ದ್ವಿತೀಯಾ ಕಥಿತಾ ವೇದೋಕ್ತಾ ಸರ್ವಸಮ್ಮತಾ ।। 2.1.
ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎರಡನೇದು ಶಕ್ತಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವದು.
ವಾಗ್ಬುದ್ಧಿವಿದ್ಯಾಜ್ಞಾನಾಧಿದೇವತಾ ಪರಮಾತ್ಮನಃ
ಅವಳು ಪರಮಾತ್ಮನ ಮಾತು, ಬುದ್ಧಿ, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಸುಬುದ್ಧಿಃ ಕವಿತಾ ಮೇಧಾ ಪ್ರತಿಭಾ ಸ್ಮೃತಿದಾ ಸತಾಮ್
ಅವಳು ಸದ್ಗುಣಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಬುದ್ಧಿ, ಕಾವ್ಯಶಕ್ತಿ, ಮೆದುಳು, ಪ್ರಭೆ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾಬೋಧಸ್ವರೂಪಾ ಚ ಸರ್ವಸಂದೇಹಭಞ್ಜಿನೀ
ಅವಳು ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತೆಯ ಸ್ವರೂಪ, ಎಲ್ಲ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವಳು.
ಸರ್ವಸಙ್ಗೀತಸನ್ಧಾನತಾಲಕಾರಣರೂಪಿಣೀ
ಅವಳು ಎಲ್ಲ ಸಂಗೀತ, ರಾಗ ಮತ್ತು ತಾಳಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವವಳು.
ಯಯಾ ವಿನಾ ಚ ವಿಶ್ವೌಘೋ ಮೂಕೋ ಮೃತಸಮಃ ಸದಾ
ಅವಳಿಲ್ಲದೆ ಈ ಜಗತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಮೂಕವಾಗಿಯೇ, ಜೀವವಿಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತದೆ.