ನಿರ್ಗುಣಂ ಸ್ವಾಮಿನಂ ಸಾಧ್ವೀ ಸೇವತೇ ಚ ಪ್ರಶಂಸತಿ
ಸದ್ಗುಣವಂತಿ ತನ್ನ ಗುಣವಿಲ್ಲದ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾಳೆ.
ಸಾಧುಃ ಸದ್ವಂಶಜಾಂ ಕನ್ಯಾಂ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ಪರಿಗ್ರಹೇತ್
ಒಬ್ಬ ಸದ್ಗುಣಿಯು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಯುವತಿಯನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ವರಿಸಬೇಕು.
ವರಂ ಹುತವಹೇ ವಾಸಃ ಸರ್ಪವಕ್ತ್ರೇ ಚ ಕಣ್ಟಕೇ
ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದು, ಹಾವು ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮುಳ್ಳಿನ ಮೇಲೆ ಇರುವುದೂ ಉತ್ತಮ.
ಮತ್ತೋಽಧೀತಸ್ತ್ವಯಾ ವೇದೋ ಮಹ್ಯಂ ಚ ಗುರುದಕ್ಷಿಣಾಮ್
ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ವೇದವನ್ನು ಕಲಿತೆ, ನನಗೆ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟೆ.
ವತ್ಸ ತ್ವಂ ಕುಲಜಾತಾಂ ಚ ಪೂರ್ವಪತ್ನೀ ಚ ಮಾಲತೀಮ್
ಮಗನೇ, ನೀನು ಒಳ್ಳೆಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಮಾಲತೀ ನಿನ್ನ ಹಳೆಯ ಹೆಂಡತಿ.
ಮನುವಂಶೋದ್ಭವಸ್ಯೇಹ ಸೃಂಜಯಸ್ಯ ಗೃಹೇ ಸತೀ
ಇಲ್ಲಿ, ಮಾನುವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಾಲತೀ, ಸೃಂಜಯನ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಂಡತಿ.
ಗೃಹ್ಣೀಷ್ವ ಪರಮಾಂ ರತ್ನಮಾಲಾಂ ಚ ಕಮಲಾಕಲಾಮ್
ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರತ್ನವಾದ ಕಮಲದಂತೆ ಇರುವ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸು.
ಆದೌ ಭವೇದ್ಗೃಹೀ ಲೋಕೋ ವಾನಪ್ರಸ್ಥಸ್ತತಃ ಪರಮ್ 1.24.
ಮೊದಲು ಗೃಹಸ್ಥನಾಗಬೇಕು, ನಂತರ ವನಪ್ರಸ್ಥಿಯಾಗಬಹುದು.
ವೈಷ್ಣವಾನಾಂ ಹರೇರರ್ಚಾ ತಪಸ್ಯಾ ಚ ಶ್ರುತೌ ಶ್ರುತಾ
ವೈಷ್ಣವರಿಂದ ಹರಿಯ ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವೈಷ್ಣವ ತ್ವಂ ಗೃಹೇ ತಿಷ್ಠ ಕುರು ಕೃಷ್ಣಪದಾರ್ಚನಮ್
ವೈಷ್ಣವನೇ, ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇರು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಾರ್ಚನೆ ಮಾಡು.
ನಾನ್ತರ್ಬಾಹ್ಯೇ ಹರಿರ್ಯಸ್ಯ ತಸ್ಯ ಕಿಂ ತಪಸಾಽನಘ
ಪಾಪವಿಲ್ಲದವನೇ, ಒಳಗೆಯೂ ಹೊರಗೆಯೂ ಹರಿಯಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ತಪಸ್ಸು ಏಕೆ ಬೇಕು?
ಯತ್ರ ತತ್ರ ಕೃತಂ ಕೃಷ್ಣಸೇವನಂ ಪರಮಂ ತಪಃ
ಯಾವೆಡೆ ಕೃಷ್ಣಸೇವೆಯು ನಡೆಯುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅದೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಪಸ್ಸು.
ಗೃಹೀ ಭವ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೃಹಿಣಾಂ ಸರ್ವದಾ ಸುಖಮ್
ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಗೃಹಸ್ಥನಾಗು; ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸುಖವಿದೆ.
ತದ್ದರ್ಶನಮುಪಸ್ಪರ್ಶಂ ವಾಞ್ಛನ್ತ್ಯೇವ ಮುಮುಕ್ಷವಃ
ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಇಂತಹವನನ್ನು ನೋಡಲು ಅಥವಾ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲು ಯಾವಾಗಲೂ ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತತಃ ಸುಖತಮಂ ಪುತ್ರದರ್ಶನಂ ಸ್ಪರ್ಶನಂ ಮುನೇ
ಆದುದರಿಂದ, ಮುನಿಯೇ, ಮಗನನ್ನು ನೋಡುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದೇ ಅತ್ಯಂತ ಸುಖ.
ಪುತ್ರಪ್ರಯೋಜನಾ ಕಾನ್ತಾ ಶತಕಾನ್ತಾಪ್ರಿಯಃ ಸುತಃ
ಮಗನಿಗಾಗಿ ಹೆಂಡತಿ, ನೂರಾರು ಹೆಂಡತಿಗಳಿಗಿಂತ ಮಗನೇ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯ.
ಸರ್ವೇಭ್ಯೋ ಜಯಮನ್ವಿಚ್ಛೇತ್ಪುತ್ರಾದೇಕಾತ್ಪರಾಜಯಮ್
ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೆ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸಬೇಕು, ಆದರೆ ಮಗನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸೋಲನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸಬೇಕು.
ಅತಃ ಪ್ರಿಯತಮೇ ಪುತ್ರೇ ನ್ಯಸೇದಾತ್ಮಪರಂ ಧನಮ್ ಉವಾಚ ವಚನಂ ತಾತಂ ನಾರದೋ ಜ್ಞಾನಿನಾಂ ವರಃ ।। 1.24.
ಆದದರಿಂದ, ನಿನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಗನಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಇಡು. ಹೀಗೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನಾರದನು ತಂದೆಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ನಾರದ ಉವಾಚ ಪ್ರವರ್ತ್ತಯತ್ಯಸನ್ಮಾರ್ಗೇ ಸ ದಯಾಲುಃ ಕಥಂ ಪಿತಾ
ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ದಯಾಳುವಾದ ತಂದೆ ಮಗನನ್ನು ತಪ್ಪುಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ?
ಜಲಬುದ್ಬುದವತ್ಸರ್ವಂ ಸಂಸಾರಮತಿನಶ್ವರಮ್
ಈ ಲೋಕಜೀವನವೆಲ್ಲವೂ ನೀರಿನ ಮೇಲಿನ ಬುಬ್ಬುಳೆಯಂತೆ ಕ್ಷಣಿಕ.
ವಿಹಾಯ ಹರಿದಾಸ್ಯಂ ಚ ವಿಷಯೇ ಯನ್ಮನಶ್ಚಲಮ್
ಹರಿಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮನಸ್ಸು ಲೋಕದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತದೆ.
ಕಾ ವಾ ಕಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಾ ಪುತ್ರೋ ಬನ್ಧುಃ ಕೋ ವಾ ಭವಾರ್ಣವೇ
ಈ ಸಂಸಾರದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಯಾರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಿಯರು? ಯಾರು ಮಗನು? ಯಾರು ಬಂಧು?
ಸುಕರ್ಮ ಕಾರಯೇದ್ಯೋ ಹಿ ತನ್ಮಿತ್ರಂ ಸ ಪಿತಾ ಗುರುಃ
ಯಾರು ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನೇ ಸ್ನೇಹಿತನು, ತಂದೆ, ಗುರು.
ಇತ್ಯೇವಂ ಕಥಿತಂ ತಾತ ವೇದಬೀಜಂ ಯಥಾಗಮಮ್
ಈ ರೀತಿ, ಪ್ರಿಯನೇ, ವೇದದ ಬೀಜವನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆದೌ ಯಾಸ್ಯಾಮಿ ಭಗವನ್ನರನಾರಾಯಣಾಶ್ರಮಮ್
ಮೊದಲು ಭಗವಂತಾ, ನಾನು ನರನಾರಾಯಣರ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.
ಇತ್ಯೇವಮುಕ್ತ್ವಾ ಸ ಮುನಿರ್ವಿರರಾಮ ಪಿತುಃ ಪುರಃ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಮುನಿ ತಂದೆಯ ಮುಂದೆ ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು.
ಕ್ಷಣಂ ಪಿತುಃ ಪುರಃ ಸ್ಥಿತ್ವಾ ನಾರದೋ ಮುನಿಸತ್ತಮಃ
ತಂದೆಯ ಮುಂದೆ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ನಿಂತು, ಮಹಾನ್ ಮುನಿ ನಾರದನು—
ಶ್ರೀನಾರದ ಉವಾಚ ತತ್ಸಮ್ಬನ್ಧಿ ಚ ಯಜ್ಜ್ಞಾನಂ ಯತ್ರ ತದ್ಗುಣವರ್ಣನಮ್।। 1.24.
ಶ್ರೀನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅದರ ಗುಣಗಳ ವಿವರಣೆ—
ತತಃ ಪಶ್ಚಾತ್ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ತ್ವತ್ಪ್ರೀತ್ಯಾ ದಾರಸಂಗ್ರಹಮ್
ಆಮೇಲೆ, ನಿಮ್ಮ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ, ನಾನು ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವೆನು.
ನಾರದಸ್ಯ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಃ ಕಮಲೋದ್ಭವಃ
ನಾರದನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕಮಲದಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು ಹರ್ಷಗೊಂಡನು.