ಮಹಿಷೀಂ ಚ ನೃಪಸುತಾನ್ಕನ್ಯಕಾನೀತಿಮುತ್ತಮಾಮ್
ಮಹಿಷಿ, ರಾಜನ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರಿಯರು ಎಲ್ಲರೂ ಉತ್ತಮ ನಡವಳಿಕೆಯಿಂದಿದ್ದವರು.
ಸುತಾಂ ದತ್ತ್ವಾ ಚ ಮುನಯೇ ರಕ್ಷಸ್ವ ಸರ್ವಸಂಪದಮ್ 4.41.
ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಮುನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು, 'ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೋ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
ರಾಜಾ ಸರ್ವಾನ್ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಜಗಾಮ ತಪಸೇ ಶುಚಾ
ರಾಜನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು, ದುಃಖದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಹೊರಟನು.
ಗೋಲೋಕನಾಥಂ ಸಂಸೇವ್ಯ ಗೋಲೋಕಂ ಚ ಜಗಾಮ ಹ ಪುತ್ರವತ್ಪಾಲಯಾಮಾಸ ಪ್ರಜಾಃ ಸರ್ವಾ ಮಹೀತಲೇ
ಗೋಲೋಕನಾಥನ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಅವನು ಗೋಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿದನು; ಭೂಮಿಯ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನೂ ತನ್ನ ಮಗುವಿನಂತೆ ಪಾಲಿಸಿದನು.
ವಸಿಷ್ಠ ಉವಾಚ ಕರ್ಮಣಾ ಮನಸಾ ವಾಚಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ನಾರಾಯಣಂ ಯಥಾ
ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದನು: ಲಕ್ಷ್ಮೀ ತನ್ನ ಕ್ರಿಯೆ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಾತಿನಿಂದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಳು.
ಏಕದಾ ಸ್ವರ್ಣದೀಂ ಸ್ನಾತುಂ ಗಚ್ಛಂತೀಂ ಸಸ್ಮಿತಾಂ ಸತೀಮ್
ಒಂದು ಬಾರಿ, ಸದಾಚಾರವಂತಿ ಮತ್ತು ನಗುತ್ತಾ ಇದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸ್ವರ್ಣನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.
ಚಾರುರತ್ನರಥಸ್ಥಶ್ಚ ರತ್ನಾಲಂಕಾರಭೂಷಿತಃ
ಅವನು ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಸುಂದರ ರಥದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದನು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾಂ ಸುನ್ದರೀಂ ರಮ್ಯಾಮುವಾಚ ಮಾಯಯಾ ವಿಭುಃ
ಆ ಸುಂದರಳಾದ, ಆಕರ್ಷಕಳಾದ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.
ಧರ್ಮ ಉವಾಚ ಅತೀವ ಯೌವನಸ್ಥೇ ಚ ಕಾಮಿನಿ ಸ್ಥಿರಯೌವನೇ
ಧರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ತುಂಬಾ ಯೌವನದಲ್ಲಿರುವೆ, ಸದಾ ಯೌವನದಿಂದ ಕೂಡಿರುವೆ.
ಜರಾತುರಸ್ಯ ವೃದ್ಧಸ್ಯ ಸಮೀಪೇ ತ್ವಂ ನ ರಾಜಸೇ
ಹಳೆಯವನ ಬಳಿ ನೀನು ಹೊಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ವಿಪ್ರಂ ತಪಃಸು ನಿರತಂ ಸತ್ಯಜ್ಞಂ ಮರಣೋನ್ಮುಖಮ್
ಯಾರಾದರೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವನು, ಸತ್ಯವಂತನು, ಮೃತ್ಯುವಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವನು.
ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ಸುನ್ದರಂ ಪುಣ್ಯಾತ್ಸೌನ್ದರ್ಯಂ ಪೂರ್ವಜನ್ಮತಃ
ಒಬ್ಬನು ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಸುಂದರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಸಹಸ್ರಸುನ್ದರೀಕಾನ್ತಂ ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಶಾರದಮ್
ಸಾವಿರ ಸುಂದರಿಯರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಕನಾದ, ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತನು.
ನಿರ್ಜಲೇ ನಿರ್ಜನೇ ರಮ್ಯೇ ಶೈಲೇಶೈಲೇ ನದೇನದೇ 4.42.
ನೀರಿಲ್ಲದ, ಜನರಿಲ್ಲದ, ಸುಂದರವಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರ್ವತದಲ್ಲೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲೂ.
ಮಲಯೇ ಚನ್ದನಾರಣ್ಯೇ ಚಾರುಚನ್ದನವಾಯುನಾ
ಮಲಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿರುವ ಚಂದನವನದಲ್ಲಿ, ಸುಗಂಧಿತವಾದ ಚಂದನದ ಗಾಳಿಯಿಂದ—
ಕಾಮಜ್ವರೇಣ ದಗ್ಧಾಯಾಃ ಶಾಂತಿಂ ಕರ್ತುಮಹಂ ಕ್ಷಮಃ
ಕಾಮದ ಜ್ವರದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಅವಳಿಗೆ ನಾನು ಶಾಂತಿ ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
ಇತ್ಯೇವಮುಕ್ತವಂತಂ ತಂ ಸ್ವರಥಾದವರುಹ್ಯ ಚ
ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ, ಅವನು ತನ್ನ ರಥದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದನು.
ಪದ್ಮೋವಾಚ ಮಾಂ ಚೇತ್ಪಶ್ಯಸಿ ಕಾಮೇನ ಸದ್ಯೋ ಭಸ್ಮ ಭವಿಷ್ಯಸಿ
ಪದ್ಮಾ ಹೇಳಿದರು: ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕಾಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವುದಾದರೆ, ಕೂಡಲೇ ಭಸ್ಮವಾಗಿಬಿಡುತ್ತೀಯೆ.
ಪಿಪ್ಪಲಾದಂ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಂ ತಪಸಾ ಪೂತವಿಗ್ರಹಮ್
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಮುನಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪಿಪ್ಪಲಾದ ಮುನಿಯನ್ನು—
ಸ್ತ್ರೀಜಿತಸ್ಪರ್ಶಮಾತ್ರೇಣ ಸರ್ವಪುಣ್ಯಂ ಪ್ರಣಶ್ಯತಿ
ಹೆಂಗಸನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಪುಣ್ಯವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಾಂ ಮಾತರಂ ಚ ಸ್ತ್ರೀಭಾವಂ ಕೃತ್ವಾ ಯೇನ ಬ್ರವೀಷಿ ಚ
ನನ್ನನ್ನು ತಾಯಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾ, ಹೆಂಗಸಿನ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದ ನೀನು—
ಶ್ರುತ್ವಾ ಧರ್ಮಃ ಸತೀಶಾಪಂ ನೃಪಮೂರ್ತಿಂ ವಿಹಾಯ ಚ
ಪತ್ನಿಯ ಶಾಪವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಧರ್ಮನು ರಾಜರೂಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟನು.
ಧರ್ಮ ಉವಾಚ ಪರಸ್ತ್ರೀಮಾತೃಬುದ್ಧಿಂ ಚ ಕುರ್ವನ್ತಂ ಸಂತತಂ ಸತಿ
ಧರ್ಮನು ಹೇಳಿದರು: ಯಾವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ತಾಯಿಯಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾನೋ—
ಅಹಂ ತವಾಂತರ್ವಿಜ್ಞಾತುಮಾಗತಸ್ತವ ಸನ್ನಿಧಿಮ್ 4.42.
ನಿನ್ನ ಒಳಗಿನ ಭಾವವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನಾನು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
ಕೃತಂ ಮೇ ದಮನಂ ಸಾಧ್ವಿ ನ ವಿರುದ್ಧಂ ಯಥೋಚಿತಮ್
ಸಾಧ್ವಿಯೆ, ನನ್ನ ನಿಯಮ ಪಾಲನೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ; ಅದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ತಪ್ಪಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಧರ್ಮಂ ಸ್ವಧರ್ಮಂ ವಿಜ್ಞಾತುಂ ಕಾಲಂ ಕಲಯಿತುಂ ಕ್ಷಮಃ
ಅವನು ಧರ್ಮವನ್ನೂ, ತನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನೂ, ಸಮಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಸಂಹರ್ತುಂ ಯಃ ಕ್ಷಮಃ ಕಾಲೇ ಸಂಹರ್ತಾರಂ ಭವಂ ವಿಭುಃ
ಯಾರು ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಂಹಾರ ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರೇ ನಿಜವಾದ ಸಂಹಾರಕರ್ತರು, ಪ್ರಭುವೇ.
ಶತ್ರುಂ ವಿಧಾತುಂ ಮಿತ್ರಂ ಚ ಸುಪ್ರೀತಿಂ ಕಲಹಂ ಕ್ಷಮಃ
ಅವನು ಶತ್ರುವನ್ನೂ, ಮಿತ್ರನನ್ನೂ, ಗಾಢವಾದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನೂ, ಕಲಹವನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಶಾಪಂ ಪ್ರದಾತುಂ ಸರ್ವಾಶ್ಚ ಸುಖದುಃಖವರಾನ್ಕ್ಷಮಃ
ಅವನು ಶಾಪವನ್ನೂ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಸುಖದುಃಖಗಳ ವರಗಳನ್ನೂ ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥನು.
ಪ್ರಕೃತಿರ್ನಿರ್ಮಿತಾ ಯೇನ ಮಹಾವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ನಿರ್ಮಿತಃ
ಯಾರಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿಯೂ, ಮಹಾವಿಷ್ಣುವೂ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು—