ದುರ್ಗೋ ದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರವಚನೋಽಪ್ಯಾಕಾರೋ ನಾಶವಾಚಕಃ
ದುರ್ಗಾ ಎಂದರೆ ದೈತ್ಯರಾಧಿಪತಿ, 'ಆ' ಅಕ್ಷರವು ನಾಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಶಶ್ಚ ಕಲ್ಯಾಣವಚನ ಇಕಾರೋತ್ಕೃಷ್ಟವಾಚಕಃ
'ಶ' ಅಕ್ಷರವು ಶುಭವನ್ನು, 'ಈ' ಅಕ್ಷರವು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೇಯಃಸಙ್ಘೋತ್ಕೃಷ್ಟದಾತ್ರೀ ಶಿವಾ ತೇನ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾ
ಅವಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಶುಭಗಳನ್ನು ನೀಡುವವಳಾಗಿ ಶಿವೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ.
ಶಿವೋ ಹಿ ಮೋಕ್ಷವಚನಶ್ಚಾಕಾರೋ ದಾತೃವಾಚಕಃ
'ಶಿವ' ಎಂದರೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು, 'ಆ' ಅಕ್ಷರವು ದಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಭಯೋ ಭಯನಾಶೋಕ್ತಶ್ಚಾಕಾರೋ ದಾತೃವಾಚಕಃ
ಅಭಯ ಎಂದರೆ ಭಯವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಭಯನಾಶ ಎಂದರೆ ಭಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವಳು, ಆಕಾರ ಎಂದರೆ ಕೊಡುವವಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥ.
ರಾಜ್ಯಶ್ರೀವಚನೋ ಮಾಶ್ಚ ಯಾಶ್ಚ ಪ್ರಾಪಣವಾಚಕಃ
ರಾಜ್ಯಶ್ರೀ ಎಂದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಐಶ್ವರ್ಯ, ಮಾಂ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲ, ಯಾ ಎಂದರೆ ಕೊಡುವವಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥ.
ಮಾಶ್ಚ ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥವಚನೋ ಯಾಶ್ಚ ಪ್ರಾಪಣವಾಚಕಃ
ಮಾಂ ಎಂದರೆ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ, ಯಾ ಎಂದರೆ ಕೊಡುವವಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥ.
ನಾರಾಯಣಾರ್ಧಾಙ್ಗಭೂತಾ ತೇನ ತುಲ್ಯಾ ಚ ತೇಜಸಾ
ಅವಳು ನಾರಾಯಣನ ಅರ್ಧದೇಹವಾಗಿದ್ದು, ಅವನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಮಾನಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ನಿರ್ಗುಣಸ್ಯ ಚ ನಿತ್ಯಸ್ಯ ವಾಚಕಶ್ಚ ಸನಾತನಃ 4.27.
ಅವಳು ಗುಣರಹಿತ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತನಾದವನ ನಿತ್ಯವಾದ ರೂಪ.
ಜಯಃ ಕಲ್ಯಾಣವಚನೋ ಯಾಕಾರೋ ದಾತೃವಾಚಕಃ
ಜಯ ಎಂದರೆ ಶುಭವು, ಯಾ ಎಂದರೆ ಕೊಡುವವಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥ.
ಸರ್ವ ಮಙ್ಗಲಶಬ್ದಶ್ಚ ಸಂಪೂಣೈಶ್ವರ್ಯವಾಚಕಃ
ಅವಳು ಎಲ್ಲಾ ಶುಭದ ಪದವೂ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವವಳೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ.
ನಾಮಾಷ್ಟಕಮಿದಂ ಸಾರಂ ನಾಮಾರ್ಥಸಹಸಂಯುತಮ್
ಈ ಎಂಟು ಹೆಸರಿನ ಸಂಗ್ರಹವೇ ಸಾರ್ಥಕವಾದದು, ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದೆ.
ತಸ್ಮೈ ದತ್ತ್ವಾ ನಿದ್ರಿತಶ್ಚ ಬಭೂವ ಜಗತಾಂ ಪತಿಃ
ಅವನಿಗೆ ಇದನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ನಂತರ, ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿ ನಿದ್ರೆಗೆ ಒಳಗಾದನು.
ಸ್ತೋತ್ರೇಣಾನೇನ ಸ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸ್ತುತಿಂ ನತ್ವಾ ಚಕಾರ ಹ
ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ವಂದಿಸಿ ಸ್ತುತಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಕವಚಂ ದಿವ್ಯಂ ಸರ್ವರಕ್ಷಣನಾಮಕಮ್
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ದಿವ್ಯ ಕವಚವೆಂದರೆ ಎಲ್ಲರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವದು.
ಸ್ತೋತ್ರಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ನಿದ್ರಾಂ ಚ ಸಂರಕ್ಷ್ಯ ಕವಚೇನ ವೈ
ಅವರು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ಕವಚದಿಂದ ರಕ್ಷಿತರಾಗಿ ನಿದ್ರೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ತತ್ರಾಜಗಾಮ ಭಗವಾನ್ವೃಷರೂಪೀ ಜನಾರ್ದನಃ
ಅಲ್ಲಿ ಧನ್ಯನಾದ ಜನಾರ್ದನನು ಎತ್ತು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.
ಸರಥಂ ಶಂಕರಂ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಕೃತ್ವಾ ಚ ನಿರ್ಭಯಂ ದದೌ
ಅವನು ಶಂಕರನನ್ನು ರಥದೊಂದಿಗೆ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ಅವನಿಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಿದನು.
ಸ್ತೋತ್ರಸ್ಯೈವ ಪ್ರಭಾವೇಣ ಸಂಪ್ರಾಪ್ಯ ಕವಚಂ ವಿಧಿಃ 4.27.
ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಧಿಯು ಕವಚವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡನು.
ಬ್ರಹ್ಮಾ ದದೌ ಮಹೇಶಾಯ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಚ ಕವಚಂ ವರಮ್
ಬ್ರಹ್ಮನು ಮಹೇಶನಿಗೆ ಸ್ತೋತ್ರ, ಕವಚ ಮತ್ತು ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು.
ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರಂ ಚ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಸ ಸನಿದ್ರಂ ಶ್ರೀಹರಿಂ ಸ್ಮರನ್
ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು.
ಸ್ತೋತ್ರೇಣಾನೇನ ತಾಂ ದುರ್ಗಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಗೋಪಾಲಿಕಾ ಸ್ತುತಿಮ್
ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ದುರ್ಗೆಯನ್ನು ಗೋಪಾಲಿಕೆಯಾಗಿಸಿ, ಅವಳಿಗೆ ಸ್ತುತಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.
ಗೋಪಕನ್ಯಾ ಕೃತಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಸರ್ವಮಙ್ಗಲನಾಮಕಮ್
ಗೋಪಿಕೆಯರು ರಚಿಸಿದ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಶುಭವನ್ನು ನೀಡುವದು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ತ್ರಿಸನ್ಧ್ಯಂ ಯಃ ಪಠೇನ್ನಿತ್ಯಂ ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತಶ್ಚ ಮಾನವಃ
ಯಾರಾದರೂ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ದಿನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಓದಿದರೆ,
ರಾಜದ್ವಾರೇ ಶ್ಮಶಾನೇ ಚ ದಾವಾಗ್ನೌ ಪ್ರಾಣಸಂಕಟೇ
ಅವನಿಗೆ ಅರಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ, ಶ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ, ಕಾಡಿನ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯದಲ್ಲಿ,
ಶತ್ರುಗ್ರಸ್ತೇ ಚ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಕಾರಾಗಾರೇ ವಿಪದ್ಗತೇ
ಶತ್ರುಗಳು ಹಿಡಿದಾಗ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದಾಗ,
ಸ್ಥಾನಭ್ರಷ್ಟೇ ಧನಭ್ರಷ್ಟೇ ಜಾತಿಭ್ರಷ್ಟೇ ಶುಚಾಽನ್ವಿತೇ
ಪದವಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ, ಧನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ, ಜಾತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ ಅಥವಾ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಾಗ,
ಸ್ತೋತ್ರಸ್ಮರಣಮಾತ್ರೇಣ ಸದ್ಯೋ ಮುಚ್ಯೇತ ನಿರ್ಭಯಃ
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ನೆನೆಸಿದಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕೂಡಲೇ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಇಹ ಲೋಕೇ ಹರೇರ್ಭಕ್ತಿಂ ದೃಢಾಂ ಚ ಸತತಂ ಸ್ಮೃತಿಮ್ 4.27.
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹರಿ ಭಗವಂತನ ಮೇಲಿನ ದೃಢವಾದ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸದಾ ಸ್ಮರಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಇತಿ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತೇ ಗೋಪಕನ್ಯಾಕೃತಂ ಸರ್ವಮಂಗಲಾಸ್ತೋತ್ರಮ್ ಪ್ರಣೇಮುಃ ಪರಯಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಯಾವನ್ಮಾಸಂ ವ್ರಜಾಙ್ಗನಾಃ
ಇಂತಿ ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತದಲ್ಲಿ, ಗೋಪಿಕೆಯರು ರಚಿಸಿದ ಈ ಸರ್ವಮಂಗಳ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ವ್ರಜದ ಮಹಿಳೆಯರು ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿದರು.